Cả tháng nay mưa to gió lớn biển động thuyền của xã không đi biển được. Ngày nào xã cũng nhận được công văn ở trên thúc giục giao nộp cá. Bão gió thế này lấy đâu ra cá. Bức bách quá ai cũng sợ xanh mắt. Có người chợt nghĩ tới kè....

Câu chuyện cứ thế trôi thêm vài phút nữa. Bất chợt chạm đến điều cả chị và nó đều không muốn nhắc tới. PHÉP MÀU không phải lúc nào cũng là thứ nó nhận được, nhiều khi là nó trao đi. Khoảng 10 năm từ 1995 – 2005 nó nhận nhiều mà cho đi cũng không ít....

Ngày ấy là sau giải phóng miền Nam được hai năm, năm 1977. Đó là những ngày đầu đông tôi còn là cậu bé 10 tuổi đang học ở trường làng. Quê tôi ngày ấy nghèo lắm, người dân chỉ biết cấy lúa trồng khoai nuôi lợn, nuôi gà. Xã có 6 thôn Đông, Đoài, Bá Mai, Tứ, Quán và thôn Đồng Mai....

Khắp làng vang lên tiếng văng gõ vào go: lách, cách, sập..., lách, cách, sập... Không còn gì nhàm và gây buồn ngủ hơn âm thanh đều đặn, liên tục ấy, nhất là đã vào khoảng chín giờ tối. Cả xã, cả làng, cả hai vợ chồng ông bà giáo Duyên cùng làm khuya như vậy....

Nhuận cầm theo cuốn sách đã ghi sẵn lời đề tặng; tắt đèn bàn viết, bật đèn cầu thang, tắt đèn phòng, xuống tầng trệt rồi lại tắt đèn cầu thang. Anh nói với bà Nền, mẹ anh là nhà sắp có khách, cái Minh con bà Nếp....

Từ buổi dáng làng nằm trong chiếc ba lô anh khoác lên vai mang vào mặt trận một thời tuổi anh đồng nghĩa cùng cây súng niềm vui sáng lên những khoảng trời qua từng đợt bom rung...

- Mỵ ơi. Tao đã về đây này. Có chuyện vui muốn kể cho mày nghe này Giọng Hoa vang lên líu lo từ đầu ngõ. Chỉ có tiếng gió , tiếng xào xạc của bụi tre già đầu ngõ. Nhìn quanh mảnh vườn nhà Mỵ xơ xác cây cỏ dại mọc um tùm....

Lúc chúng tôi ra rả như cuốc kêu thuộc lòng bài "Bà Còng đi chợ mua rau", tôi vô tình liếc sang phía thằng Công. Nó có vẻ bối rối, mặt đỏ nhừ, miệng lí nhí. Tan học, cả lớp ùa ra sân. không ai để ý Công vẫn ngồi trong lớp,...

Mùa khô năm 1974, toàn bộ chiến trường B2 đã giành nhiều thắng lợi ở cả đồng bằng và rừng núi. Trung ương cục đã nhận định chính xác thế lực của ta và địch....

Sau những ngày hạnh phúc ngắn ngủi ở vùng giải phóng, Hoan lại lên đường thực hiện nhiệm vụ mới. Bù Đốp Lộc Ninh giải phóng nhưng Phước Bình, Phước Long và những khu vực lân cận vẫn còn là vùng chiến sự....

Lê đã quyết định trở lại đơn vị sớm. Mặc dù y lệnh chưa cho phép nhưng ruột gan Lê cồn cào khi nghĩ đến bao đồng đội còn nguy nan ngoài chiến hào. Những ngày này, thêm một tay súng là đồng đội có cơ may bớt máu chảy đầu rơi. Dạ Thủy tần ngần khi nghe Lê nói về quyết tâm trở lại mặt trận....

Hoan nhớ như in sáng ngày 10/2/1960, anh lên đường nhập ngũ. Đêm mẹ không ngủ. Hoan nghe tiếng mẹ ho và trở mình liên tục. Dù tự tay viết đơn tình nguyện nhưng Hoan vẫn không khỏi bồi hồi. Anh không chợp mắt được, lòng bộn...

Lại chuẩn bị vào trận mới. Đêm chiến trường những khoảnh khắc im tiếng súng, dường như sâu hơn. Cuối trời, trăng đầu tháng đã lên. Trăng cong cong, mềm mại như cánh diều bàng bạc. Ánh trăng dịu mềm lay động những bóng lá lao xao. Đêm trăng ở rừng huyền ảo quá!...

Lê xiết chặt tay Hoan rồi xốc lại cái ba lô trên lưng. Hoan nhìn theo Lê cho đến khi bóng áo xanh màu lá rừng của anh khuất hẳn. Hoan lục tìm lá thư cũ của Lê gửi cho mình vài tháng trước. Đọc lại, Hoan càng quý trọng Lê hơn. Hoan gấp lá thư của Lê bỏ vào túi áo, lòng nao nao. Thương anh Lê quá!...

Đã gần đến tết, năm nay đã là năm thứ 5, Hoan xa nhà. Cứ mỗi độ tết đến xuân về, lòng anh lại bộn bề bao nhiêu nỗi nhớ nhà. Chiều nay nhận được thư, thì ra, mấy lá thư trước, gia đình gửi vào đều thất lạc....

Tin thầy vừa qua đời sáng nay, loan đi trong chúng tôi từ hơn 10 giờ sáng nay (21/5), một sáng Chủ Nhật đầu hè 2023. Tôi lặng đi một lúc lâu, bởi đêm qua, thực ra là rạng sáng hôm nay, tôi vừa xem đi xem lại vài lần video quay cảnh thầy trò chuyện với chúng tôi tại nhà riêng của thầy mới đây thôi....

Ba ngược xuôi Trường Sơn, Dấu chân mòn vách đá, Ba mươi năm, da xanh lét lá rừng già... Ba hầm hập sốt mê man, Quằn quại như con thú lạ, Cắn bập môi toé máu vẫn không than......

Anh tôi ra đi đã gần một năm, tôi vẫn phải cố mãi mới có thể kìm nén cảm xúc mà viết ra những hồi ức này trong nước mắt. Nhớ về anh là cả một vùng yêu thương yêu kính, biết ơn… ngập tràn trong trái tim tôi....

Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, rất nhiều cán bộ miền Nam tập kết ra Bắc học tập, chiến đấu. Họ ở lại ngoài Bắc sinh hoạt và làm việc và chờ cơ hội quay trở lại miền Nam....

Nghe tin tôi chuẩn bị du lịch qua nước bạn Lào, bạn gửi tin nhắn: Nhớ đến thăm Cánh đồng Chum nhé, nơi ấy có bố mình… Chuyến đi Lào này tôi mơ ước từ lâu, bên cạnh nỗi háo hức, vui mừng giờ chợt như lắng lại, một điều rất đỗi thiêng liêng đang chờ đợi tôi trong chuyến đi này…...