Đọc tập văn thơ thiếu nhi Thái Bình, nhớ nhà văn Lê Bính

ĐỌC TẬP VĂN THƠ THIẾU NHI THÁI BÌNH, NHỚ NHÀ VĂN LÊ BÍNH

(Nhà văn Bút Ngữ)

Sinh thời, Nhà văn Lê Bính làm việc tại cơ quan Hội Văn học Nghệ thuật Thái Bình, với hai phần cụ thể: công tác vận động phong trào và tự thân sáng tác.

Về công tác, Lê Bính đã góp phần gây dựng được phong trào học viết văn thơ trong một bộ phận thiếu nhi tỉnh nhà. Từ năm 1970 đến cuối những năm 1988, bộ phận hướng dẫn thiếu nhi viết văn thơ gồm các anh Nguyễn Văn, Kim Chuông, Lê Bính, ngoài ra có Bùi Công Bính, Nguyên Khoa Đăng cũng tham gia. Bộ phận hướng dẫn vẽ tranh gồm các anh Bùi Tằng Hoàn, Hà Trí Dũng. Hai bộ phận đã hướng dẫn các em tham gia 13 cuộc thi do Báo Thiếu niên Tiền phong tổ chức, nhằm hưởng ứng cuộc vận động thiếu nhi viết vẽ của Tổ chức UNESCO và báo Sự thật thiếu niên Liên Xô phát động, hoặc do Uỷ ban Khoa học kỹ thuật Việt Nam; Bộ Giáo dục; Tổng cục Bưu điện Việt Nam phát động. Những năm ấy các em ở Thái Bình nhận được 56 giải cá nhân và 5 giải đồng đội. Trong số giải cá nhân có tới 10 giải A và 13 giải B. Các em còn có 7 tranh được chọn vào Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, 8 bài văn thơ và bức tranh được in hoặc trưng bày tại Liên Xô, Ấn Độ, Pháp, Cộng hoà Liên bang Đức.

Nhận xét sáng tác của các em, nhà văn Tô Hoài ghi trong bài tổng kết cuộc thi viết về Cách mạng Tháng Mười (1978) rằng: "Đặc biệt các em ở Thái Bình viết nhiều và viết khá nhất!". Trong một cuộc thi khác, nhà văn Vũ Tú Nam viết: "Đáng chú ý là các em ở Thái Bình được nhiều giải trong cuộc thi, viết gọn và biết cách bố cục. Đó là kết quả cố gắng rèn luyện của các em với sự chăm sóc chu đáo của Hội Văn nghệ Thái Bình đã thường xuyên mở lớp cho các em tập viết.". Ủy ban Khoa học Kỹ thuật Nhà nước Việt Nam tặng Bằng khen Hội Văn nghệ Thái Bình về thành tích vận động thiếu nhi viết về "Bảo vệ môi trường" đạt nhiều bài tốt. Em Đỗ Thị Mai Hương (Hưng Hà) được giải chính thức về bài "Những cuốn vở" và được đi thăm Liên Xô. Một số em được nhiều giải là: Trần Thị Huyền Tâm (Đông Hưng): 5 giải; Bùi Thị Thanh Huyền (Kiến Xương): 4 giải; Đỗ Thị Mai Hương (Hưng Hà): 3 giải. Và 6 em khác mỗi em được 2 giải.

Điểm nổi bật là bài viết của các em trong thời gian kể trên được lựa chọn thành tập "Văn thơ thiếu nhi Thái Bình" gồm 272 trang, Hội Văn nghệ Thái Bình xuất bản năm 1990. Trong đó có 221 bài: 64 văn, 57 thơ của 90 em. Nội dung viết về mối quan hệ trong gia đình, nhà trường, về quê hương, đất nước.... Những bài được giải cũng tập hợp vào đây. Có đăng danh sách một số cuộc thi và 44 em được giải thưởng. Các nhà văn Đỗ Vĩnh Bảo và nhà thơ Kim Chuông tuyển lựa. Dư luận rộng rãi hoan nghênh tập sách của các em, ghi nhận công lao của bộ phận chuyên trách hướng dẫn các em học tập, sáng tác, trong đó có Kim Chuông, Lê Bính là những người đóng góp nổi trội. Hai anh xuống một số trường tiểu học chọn những em ít nhiều đã có viết văn thơ về lớp học. Lê Bính soạn những bài giảng phù hợp trình độ các em, lại có giọng nói say sưa, sinh động, cuốn hút, được các em thích thú; anh góp phần tổ chức cho các em về hợp tác xã, tiếp xúc xã viên để có hiểu biết thực tế và sáng tác. Anh dùng xe đạp lai các em đi, một chuyến không hết thì nhiều chuyến. Các em viết được bài đưa anh đọc và sửa chữa, qua đó hướng dẫn cụ thể thêm, khá tốn thì giờ, công sức. Nhưng anh luôn luôn tỏ nhiệt tâm săn sóc, các em vui vẻ đón nhận từng cử chỉ, lời nói, việc làm của anh. Cuối năm 2015 vừa qua có mấy chục em về thăm anh, chúng còn nhắc lại những kỷ niệm của lớp văn thơ "Búp trên cành" mà anh có đóng góp tích cực.


(Ảnh: Các học viên Lớp Búp trên cành về thăm nhà văn Lê Bính 8/2015)
 

Xin chuyển sang nói về sự phấn đấu sáng tác của nhà văn Lê Bính. Mục lục tác phẩm của anh ghi rõ:

1. Mưa gọi mầm - tập thơ, NXB Văn Học;

2. Vòm cây đẹp nắng - tập thơ NXB Hội nhà văn;

3. Người làng ta - tập truyện, NXB Kim Đồng;

4. Chùm hoa nhãn - tập thơ in chung, NXB Kim Đồng;

5. Chú bé bắt gián - tập văn in chung, NXB Kim Đồng;

6. Kịch bản và công trình nghiên cứu về Nguyễn Đức Cảnh - NXB Lao Động;

7. Hát dọc đồng bằng - trường ca, NXB Quân đội Nhân dân;

8. Trò chuyện với các em yêu văn - tiểu luận, NXB Giáo dục.

Tập sách này được nhà thơ Định Hải viết giới thiệu: "Nhà văn Lê Bính vừa sáng tác thơ văn vừa viết tiểu luận phê bình từ nhiều năm nay. Anh tham gia đào tạo, bồi dưỡng các mầm non văn học ở Thái Bình. Những bài giảng của anh có ảnh hưởng sâu sắc đến các thế hệ học sinh, giúp các em khám phá nhiều điều trong các tác phẩm văn học, chỉ dẫn các em cách cảm thụ và sáng tác văn học.". "Tập sách này là một phần trong số các bài giảng của nhà văn Lê Bính ở các trại sáng tác và các lớp chuyên văn...".

Ngoài 8 tác phẩm trên, anh còn 7 tập thơ văn khác được Hội Văn học Nghệ thuật Thái Bình xuất bản. Anh đã được 3 giải Lê Quý Đôn của Ủy ban Nhân dân tỉnh; và 2 giải ba viết cho thiếu nhi của Hội nhà văn VN phối hợp với tổ chức UNESCO và báo Thiếu niên tiền phong tổ chức.

Nhà văn Lê Bính quê làng Hà Mi, xã Thái Nguyên, huyện Thái Thụy. Trước kia anh là công nhân địa chất Hải Phòng, chuyển về làm cán bộ Hội VHNT Thái Bình từ sớm và được nhiều năm, là Ủy viên Ban chấp hành Hội. Anh tại thế 70 tuổi.

Thái Bình, 25/02/2016

Bút Ngữ