Hoa dại

HOA DẠI

(Có phải vì hoa không khôn nên gọi là hoa dại?)

Có một điều đến tận bây giờ tôi vẫn chưa hiểu là tại sao người ta lại gọi những bông hoa mọc ven đường là hoa dại.

Hồi còn bé tí xíu, tôi đâu biết phân biệt hoa hồng, hoa cúc hay hoa lan. Trong mắt một đứa trẻ, bông hoa nào cũng đẹp như nhau. Chỉ cần sáng sớm chạy chân trần ra bờ mương, thấy những chấm tím, chấm vàng rung rinh trong nắng là đã muốn cúi xuống ngắm thật lâu.

Tuổi thơ của tôi nằm đâu đó giữa tiếng ve ran trên những tán phượng, giữa cánh diều giấy chao nghiêng trên nền trời xanh, giữa con đường đất lũ trẻ ríu rít cắp sách đến trường. Mỗi buổi chiều tan học, chúng tôi chẳng vội về nhà. Đứa đuổi chuồn chuồn, đứa bẻ cành tre, đứa ngồi bên bờ cỏ thổi những bông lau trắng bay theo gió. Và ở đâu đó dưới chân mình, những bông hoa bé xíu vẫn nở, lặng lẽ đến mức chẳng mấy ai để ý.

Bà ngoại có một khu vườn nhỏ. Khu vườn ấy chẳng bao giờ được quy hoạch ngay ngắn. Gốc chuối đứng cạnh bụi gừng, giàn mướp leo qua hàng rào, cây chanh nép bên vại nước. Mỗi sáng, bà xách chiếc thùng tưới đi một vòng, còn tôi lon ton theo sau. Tôi từng hỏi:

– Bà ơi, sao bà không nhổ mấy cây hoa này đi?

Bà nhìn những bông hoa li ti mọc sát lối đi rồi cười hiền:

– Cứ để chúng nở con à. Đất còn thương thì hoa còn mọc.

Lúc ấy tôi chưa hiểu. Tôi chỉ thấy bà chưa bao giờ gọi chúng là hoa dại.

Có những trưa hè, nắng vàng đến chói mắt. Tiếng ve đổ xuống như mưa. Tôi nằm trên chiếc chõng tre dưới hiên, nhìn khoảng sân im lìm, còn ngoài hàng rào, những bông hoa nhỏ vẫn nghiêng nghiêng trong gió. Không ai tưới, không ai chăm và cũng chẳng ai khen đẹp. Thế mà sáng nào chúng cũng nở, cũng nhảy múa rung rinh hát ca theo gió sớm như thể đó là niềm vui duy nhất của mình.

Nhiều năm sau, khi bà đã đi xa, khu vườn cũ cũng không còn như trước. Con đường đất đã thành đường bê tông. Bờ mương ngày nào được kè đá. Lũ trẻ bây giờ ít thả diều hơn, tiếng ve dường như cũng thưa đi giữa những ngôi nhà cao tầng.

Chỉ những bông hoa ven đường vẫn thế! Chúng vẫn nở mỗi mùa, bình thản như chưa từng biết thời gian đã đổi thay. Mỗi lần bắt gặp một bụi hoa nhỏ bên vệ cỏ, tôi lại nhớ đến nụ cười của bà ngoại. Nhớ cái cách bà cúi xuống nhặt một chiếc lá úa, vuốt nhẹ cành cây rồi nói như nói với chính mình: “Cây cỏ cũng có số phận.”

Có lẽ con người mới là kẻ thích phân chia hoa sang và hoa dại, hoa được nâng niu và hoa bị lãng quên. Còn với đất trời, bông hoa nào cũng lớn lên từ đất, uống nước mưa, đón nắng mai và nở hết mình khi đến mùa. Những chú ong, cô bướm vẫn tìm đến bay lượn rập rờn cùng khoe sắc. Bác gió vẫn ghé qua và mỗi sớm mai, những giọt sương vẫn chọn đậu trên từng cánh mỏng.

Khi lớn lên, tôi nhận ra có những vẻ đẹp không cần một cái tên để được công nhận. Giống như tuổi thơ dẫu đã đi qua rất lâu rồi, nhưng chỉ cần nhìn thấy một bông hoa bé xíu ven đường, ta bỗng nghe tiếng ve ngân lên đâu đó, thấy cánh diều lại chấp chới trên nền trời, thấy mình của ngày xưa đang lon ton chạy theo bà ngoại trong khu vườn cũ.

Và chợt hiểu, trên đời này, có lẽ chẳng có loài hoa nào là hoa dại. Chỉ có những bông hoa lặng lẽ nở ở nơi người ta đi qua quá vội, nên chưa kịp cúi xuống để mỉm cười với chúng.

Hà Nội, một sáng hè nhớ Ngoại 26/7/2026
Tác giả: Nguyễn Diệu Liên