Ngọn đèn vẫn thức

NGỌN ĐÈN VẪN THỨC

Kính tặng mẹ của con

Sáng sớm u đã dậy đi cấy. Ngôi nhà rạ vắng bóng áo nâu của u nó cứ buồn bã thế nào. Con lợn đã kêu ầm lên rồi đấy. Tôi đang định cho lợn ăn thì thằng Hùng “lì” xồng xộc bước vào.

- Nhà có ai không mày? 

- U tao đi cấy rồi. Tối mịt mới về.

- Tao hỏi thật nhá, mày có căm bọn ở ao sen xứ đạo không? Cái thằng oắt con nó nói thế này mới tức chứ: “Này lảng vảng vào đây ăn cắp sen hả? Tao mà bảo ông tao thì mày sẽ nếm miếng “bã trầu ngay”.

Thế rồi Hùng thì thầm bảo tôi: “Tối nay ra gốc đa “đột nhập” đầm sen xứ đạo. Nhớ nhé”.

Xâm xẩm tối, cơm nước xong. Làng Bồi của tôi chìm trong bóng tối mờ ảo. Người đi cấy về cười nói xôn xao, rộn rịp. Tiếng “lục cục, lục cục...” của đàn gà kiếm ăn về muộn. Khói bếp bốc lên từ mái rạ nhà ai thổi cơm muộn. Mùi cám rang, mùi khói bếp tiếng gà lục cục, tiếng gió chạy rì rào trên cây... tất cả những âm thanh mùi vị ấy đã thân thuộc với tôi.

Ăn cơm xong tôi hỏi u:

- U ơi! Con đi chơi u nhé!

- Ừ đi rồi về sơm sớm một tí. Hôm nay u hơi mệt...

Thấy u kêu mệt, tôi nhìn tấm áo nâu của u...đã nhiều miếng vá. Thương u quá. Thương cái dáng hao gầy mà tần tảo. Một mình u... ngồi nhà đã rộng lại như rộng mãi ra. Bố tôi đã hy sinh ở chiến trường miền Đông Nam Bộ.

Chị gái lớn nhất của tôi dạy học mãi trên Lai Châu. Thành thử ra một mình u bận rộn. Mùa này u gầy xọp hẳn đi. Vậy mà u vẫn bảo:

- U thì thì thế nào cũng được, nhưng còn mày thì u phải cho học hành tử tế, kiếm dăm ba chữ mà làm người, con ạ!

Đêm lối lờ mờ. Đường làng khấp khểnh, mập mờ, thỉnh thoảng tôi lại hẫng tụt xuống ổ gà đầu chúi về phía trước. Tôi chạy đến gốc đa. Cây đa làng tôi nổi tiếng là uy nghiêm, có các vị thần yểm trợ, cành vươn dài, xòe tán rộng.

Ếch nhái kêu “ồm ộp”. Tiếng cá quẫy đuôi dưới ao. Dế kêu rên rỉ trong lòng đất. Lá đa cọ vào nhau kêu sột soạt...

Vút, vút ..! Cành đa rung lên, Hùng “lì”, Ngân “sún”, Sơn “đen” như từ trên trời rơi xuống.

- Đằng ấy này. Sợ không? - Sơn “đen” hỏi tôi.

- Không.

- Bây giờ thế này. Cậu canh cho chúng tớ hái. Có động bảo ngay nhé. Rút chạy theo hướng cầu ông Thao. Cứ thế nhá! Hùng khoát tay ra dáng chỉ huy.

Làng tôi sang xứ đạo chỉ cách một cầu gỗ nhưng đường của xứ đạo rải xỉ, phẳng lì.

Đầm sen xứ đạo rộng bao la. Đứng trên bờ, gió mát lịm, thoang thoảng hương sen thơm ngát. Còn hạt sen thì ngon tuyệt trần nhé.

- Tớ sợ lắm. Sao mà tối om om thế này... Vừa nói thằng Ngân vừa thò chân xuống nước. Phọt... nước bắn tung tóe, mùi tanh tanh của hơi bùn bốc lên.

- Tuần trước ở cái ao bên kia có thằng chăn trâu chết đuối. Bà tao bảo nó bị ma rút chân đấy. Sơn “đen” lên tiếng.

- Đi ăn trộm mà nói chuyện rang rang thế thì có mà... Hùng đe nẹt..

- Vặt nhanh lên các bố ạ...

Những đài sen còn non choẹt lần lượt bị vặt. Bỗng ánh đèn bin loang loáng, đèn chai đỏ quạch lom rom. Tiếng người xôn xao bàn tán một ông cha mới về. Guốc, dép lê soèn xoẹt... Gậy trúc lục cục chống xuống mặt đường. Phải rồi! Hôm nay ngày lễ đi nhà thờ mà.

- Cúi rạp xuống. Muốn chết cả lũ à ? Hùng “lì” thì thầm gắt gỏng.

- Rút mau!

Mỗi đứa ôm một mớ đài sen chạy thục mạng về phía cầu.

... Một lúc sau, cả bọn chúng tôi ngồi vắt vẻo trên thành cầu, hạt sen non ăn ngọt quá trời, tôi ăn ngấu nghiến và hương vị sen ăn hôm ấy có lẽ chẳng bao giờ tôi quên.

Làng xóm đã chìm vào đêm tối. Chỉ còn le lói một vài ánh đèn thưa thớt của những người đi soi cá. Đom đóm lập lòe bên bụi duối, bụi tre. Tôi đem một ít bông sen về nhà.

Tới nhà, u tôi vẫn chưa ngủ. U bật diêm và thấy những bông sen trên tay tôi. Thế là u đã biết chuyện gì. U nhìn thẳng vào tôi giọng buồn bực.

- Thì ra... con đi hái trộm sen à? Từ nay... con không được làm thế.

Tôi lấm lét nhìn những bông sen rồi nhìn u. U rơm rớm nước mắt. Tôi cúi đầu lặng lẽ: “Mình là một kẻ có lỗi. Một đứa con hư. Chắc đêm nay u sẽ mất ngủ. Người mệt mà mất ngủ thì... Giá ban nãy tôi không đi thì có lẽ u đã yên giấc..”

Lặng lẽ một lúc lâu, tôi mới lí nhí cất lời:

- U tha lỗi cho con u nhé!... 

U không nói chỉ khẽ kéo tôi lại gần và đặt nhẹ tay lên đầu tôi.

Làng xóm đã chìm vào trong giấc ngủ. Duy nhất chỉ còn le lói một ngọn đèn. Ánh đèn nhà tôi... vẫn thức. Tự nhiên, mắt tôi cay xè và hai hàng nước mắt hối hận từ từ trào ra…

Trại sáng tác hè 1988

Thị xã 1-8-1988

Bùi Thị Vân Khánh

Thị xã Thái Bình