Danh mục
- Tác giả - Tác phẩm
- Trang văn
- Trang thơ
- Văn học dân gian
- Lý luận - Phê bình
- Mỹ thuật - Âm nhạc
- Góc chia sẻ
- Giới thiệu
Video
Tin mới nhất
- Mùa hoa tím - Trần Huyền Tâm
- Biển đêm - Nguyễn Thị Toán
- Hà Nội ngày con xa - Nguyễn Thị Toán
- Sự tích cây na
- Tự biết
- Kịch bản Sân khấu hóa bài thơ "Ngọn núi tình...
- Ánh trăng
- Mùa hè em yêu
- Trưa hè
- Đánh cá
- Tắm biển
- Cánh cò
- Chu Xuân Giao - Vân Quốc :Thơ từ "khoảng...
- Giấc mơ xưa - Nguyễn Thị Toán
- Cơn mưa mùa thu - Nguyễn Thị Toán
Kết nối link
- Trang văn
Ước mơ cho chị
Thứ sáu - 08/05/2026 13:59
(Ảnh: TS Thanh Bình)
ƯỚC MƠ CHO CHỊ
(Đào Thanh Bình)
Ông xã háo hức báo tin Dự án Đồng hành cùng AI xây dựng trang Web cá nhân chuyên về ảnh/video đã kết thúc. Lão nói nhiều, mà nó hiểu ít. Chỉ nhớ được mấy ý đại loại:
• bảo đảm tính chân thực, độ chính xác khi nhờ AI tạo ảnh trên nền ảnh gốc
• bảo đảm sự đồng nhất nhân vật trong một cốt chuyện, tiểu phẩm, với ít nhất 3 nhân vật chính
• bảo đảm tiện lợi, tạo đến đâu, tự động tải lưu và đánh số từng phiên bản không nhầm lẫn, “đúng ý đồ tác giả”…
• mỗi lần, có thể tạo được đến 20 ảnh… miễn phí, …
Sung sướng hơn cả, là lão bảo:
- Đã chiết xuất ra sử dụng độc lập, không nâng cấp tiếp được, nhưng không sợ một ngày đẹp trời bị AI nó ngắt, cứ việc dùng miễn phí cả đời nếu đừng đòi hỏi gì nữa.
Nó khoái lắm. Chơi với facebook, chọn AI làm trợ lý, có cây công nghệ trong nhà, còn gì bằng.
Nó đang mắt chữ “O”, mồm chữ “A” nghe lão nói, chợt thấy ting ting tin nhắn đến, quen tay mở điện thoại, tin nhắn zalo, từ…lão:
- Hâm à, ngồi cạnh, đang mở máy thì cho xem luôn đi gửi tin nhắn làm gì!
- Thì cứ mở ra đi!
Nó mở tin nhắn. Bức ảnh lớn, mấy giây mới tải xong, không phải ảnh nó. Hằng ngày, mỗi khi tạo được cái ảnh xinh xinh, hay ho cho vợ, lão vẫn gửi như thế, dù nó đang ở công ty, đang đi coffee với bạn hay giữa đêm khuya với cháu.
Hôm nay là ảnh chị gái nó. Bức ảnh chính diện, được tạo từ bức ảnh lão lưu trong máy từ ngày sinh nhật nó, hơn một năm trước, khi lão giúp nó làm phim tri ân chị và người thân.
Chị mặc áo dài hoa nhỏ hai màu xanh đỏ, sáng mà vẫn nền nã. Nét mặt đủ béo, đủ tươi, cũng đủ trầm tĩnh. Trong không gian quán coffee, rất giống quán nhỏ đầu ngõ, nơi chị ở. Chị ngồi một mình một bàn. Tay trái đặt nhẹ trên bàn, tay phải nâng ly coffee, vừa tầm, thanh thoát & thảnh thơi lắm.
Chồng nó vẫn tay trái ôm bàn phím, tay phải cầm chuột di di, mắt đăm đăm nhìn màn hình tivi lớn, diễn giải:
- Đẹp không? Vừa tạo cho chị ấy cả chục cái đó. Những cái nghiêng không giống lắm, những cái trực diện rất giống, cũng rất đẹp. Thực ra, chị ấy đẹp gái nhất nhà đấy!
Một cảm xúc nghèn nghẹn dâng lên sống mũi, rồi lên mắt…
Nó chuyển tiếp bức ảnh vào nhóm 5 chị em gái - 5 con gái của U Mùi, kèm lời đề nghị:
- Mọi người, mỗi người cho một lời bình đi!
- Đẹp đấy, chị cảm ơn chú Hằng nhé!
- Ảnh chụp từ bao giờ đấy chị?
- Siêu nhỉ? Bác Oanh coffee quán nào đấy?
Nghĩ giá như chị ấy… giống mình về thể hình… giá như chị ấy được thảnh thơi sống cuộc đời của mình không bận lòng thì chị ấy “thung thướng” vô cùng, và chúng ta cũng nhẹ lòng.
Cuối cùng, thì cũng có người nghĩ và nói ra điều giống với nó. Lúc nhìn bức ảnh, trong đầu nó bật lên suy nghĩ: Bao năm ước mơ chữa được cánh tay bị liệt cho chị. Cuối cùng, người thực hiện ước mơ ấy, không phải là nó, là con AI và Ông Xã nó.
Chị nó bị bại liệt từ nhỏ. Khi nó biết, chị đã như thế. Gương mặt thanh tú, mũi cao, tóc đen mượt. Tay phải bị liệt, chân phải teo nhẹ, rất yếu, đi lệch nửa người. Nó lớn lên cùng chị, như hai con chim nhỏ cùng mẹ, chỉ thấy chị khác, không thấy có sự khác biệt gì. Đôi khi có người gọi chị là “con què”, nhưng kiểu gọi của người nhà quê dùng để phân biệt khi nói về gia đình có đến 5 chị em gái, chứ chị chẳng có gì để chê hay mắng. Nó cũng chẳng để tâm. Có lẽ vì thế mà điều nó cho chị nhiều nhất là sự vô tâm & bình đẳng tuyệt đối với chị.
Chỉ khi lớn lên, ra ngoài, thêm hiểu biết về người khuyết tật, làm việc với giáo dục trẻ khuyết tật, nó mới dần soi chiếu lại hiểu và thương chị hơn.
Mỗi lần làm gì nó thường hay liên tưởng đến chị, nghĩ & nhớ lại xem chị đã làm điều đó như thế nào.
Bê bát cơm ăn, tay trái nâng lên hạ xuống nhịp nhàng, chan, gắp, và nhanh, và chậm… rồi đưa bát, xin thêm bát nữa bằng cả hai tay… Nó lại thấy chị trong những bữa cơm ngày xưa, khi cả nhà ngồi quay quanh mâm cơm giữa sân, chị chân quỳ, chân chống; tự mình, tay trái cầm tay phải đặt lên đầu gối, lấy má ghì giữ để cái tay không bị tuột; tự mình bê bát cơm (dù nóng hay nguội, không phân biệt, mọi người có sao chị được vậy), đặt lên đầu gối, mấy ngón tay phải dài ngoẵng, bé xíu loi ngoi như mấy cái chân cua, chân ghẹ, quặp vào mép bát; tay trái, tự mình gắp thức ăn, rồi và, rồi ăn. Hết bát, lại đặt đũa, tự mình tay trái đặt bát xuống mâm; tự mình tay trái, nhặt tay phải thả xuôi xuống. Lúc bé ăn với chị nhìn nhiều quen mắt chứ dốt lắm, còn chưa đủ hiểu để thương.
Mỗi khi tắm giặt, nó nghĩ về chị tự mình tắm, giặt, mặc, tất cả chỉ có một cánh tay trái. Chắc chị vất vả lắm khi lồng thêm chiếc áo khoác nặng, lúc trời trở rét.
Nó nghĩ về chị khi tự mình bê chậu quần áo, khi nhặt quần áo, khi giũ , khi phơi, rồi thu xuống, rồi gấp, rồi đóng gói, treo cất mỗi khi chuyển mùa, nhiều khi không chỉ cho mình, còn cho nhiều người khỏe khác.
Nó nghĩ về chị khi tự mình khuôn từng cái chậu hoa, qua hai lần chiếu nghỉ, cầu thang chật chội chỉ 50-60cm, dốc, chênh vênh lên tầng 2 nhà Cụ. Hình dung, chị cứ một tay nhấc cái chậu lên trước một bậc, lấy chân trái làm trụ, tay trái nhấc cái chân phải yếu mềm lên từng bậc thang, và kiểm soát cái tay phải lúc lắc theo lên. Có lần, giáp tết, bất chợt gặp, nó thấy chị cầm cái tay phải, nhét vào túi áo khoác phải… để leo cho dễ. Dù tàn tật, nhưng chị yêu cây, yêu hoa, quý anh chị em, nên ngày Tết, ban công nhà Cụ lúc nào cũng dăm bảy cây tươi và vài ba chậu hoa nở theo mùa. Để có mỗi chậu cây, chậu hoa như vậy, không biết bao nhiêu lượt leo cầu thang mang chậu lên, mang đất lên, mang cây lên… rồi tưới, rồi chăm cần mẫn suốt bốn mùa.
Nó nghĩ về chị bao mùa giỗ, Tết. Giỗ Cha, Giỗ Mẹ, Giỗ Ông Bà Nội, Giỗ Cô Bé Thoải Họ Đào, Giỗ Cụ Ba Đời, Bốn Đời… (vì Ba Mẹ nó là con trưởng, dâu trưởng nên họ hàng giữ nếp vẫn theo giỗ). Bao lượt mâm bát khiêng ra, khiêng vào, khiêng lên, khiêng xuống, bày ra, thu vào trước và sau khi các em về. Chị là người chu đáo, nên nhiều khi, chúng nó lục tục về đến nhà, bàn ghế đã kê ra ba bốn bộ, mâm bát đã rửa lau khô bày biện đủ đầy, xôi gà đã nấu hoặc mua bày sẵn, hoa quả lễ mặn trên ban chẳng mấy khi đợi chúng nó về.
Ngày Mẹ mất, nhà trên nhà dưới chưa kịp sửa. Đợi hết tang, chị báo cáo với các em, chưa ai kịp phản ứng gì, một mình chị xoay ra sửa nhà, thay cửa. Nhà Của Cụ bây giờ khang trang sạch sẽ, con cháu đi về có chỗ ăn, chỗ ngủ, đủ 4-5 cái điều hòa, đều là tay chị. Các em ở xa, nhiều thì góp dăm triệu, ít đôi lời động viên.
Nghĩ về chị, ngày ở Phường Quang Trung, TP Thái Bình cũ, cùng kẻ bạo hành, sau 2 ngày, chị gọi chị em gái chỉ nói một câu: “Đưa chị về, đưa ngay không chị chết. Nó dã man lắm”. Thế là chị em lừa lúc chị ở một mình, thuê cái xích lô chở chị với quần áo và cái gối thêu, dời đi. Nó chưa bao giờ dám dừng lại để thực sự tưởng tượng cảnh mỗi ngày, mỗi đêm chị bị khống chế bạo hành như thế nào. Chị cũng chưa một lần thực sự kể.
Nghĩ về chị, lú vừa đi dạy học ở trường Kim Đồng, vừa tham gia hát mừng đám cưới. Giọng cô giáo ấm và mềm ai nghe cũng thích.
Nghĩ về chị những năm đi về với giáo dục Song An, Song Lãng Vũ Thư Thái Bình, những cuối tuần ống thấp ống cao xuống bãi sông gần trường bắt hến, ra ruộng cạn bắt cua, mang về cho U và cả nhà cải thiện.
Nghĩ về chị với những luống rau theo mùa, tự mình cuốc, tự mình trồng & chăm sóc…
Nghĩ về chị những năm tháng phiêu dạt từ Nam ra Bắc, học trung cấp sư phạm lên cao đẳng rồi đại học; từ giáo viên thực tập thành giáo viên giỏi cấp tỉnh. Mấy chục năm ấy là bao thăng trầm, bao nước mắt…
Nghĩ về cuộc đời cơ cực mà vĩ đại của Người Khuyết Tật mang tên chị; nghĩ về sự can trường (có phần liều lĩnh) và nghị lực thực sự rất phi thường của chị.
Nghĩ về tấm lòng chị với hết lượt các chị, các anh, các em, các cháu, người trước người sau, ai khó khăn yếu đuối đều có bàn tay trái mạnh mẽ rắn rỏi của chị dắt dìu. Chị chưa bao giờ giàu, nhưng đồng lương giáo học mấy chục năm đương chức và đồng lương hưu trí của nhà giáo hôm nay, vẫn luôn là dòng chảy vô giá, luôn cho đi… cho đến khi kiệt quệ.
Chị đã từng kiệt quệ thể chất đi 5 bước sụp ngã 3 bước; chị đã từng kiệt quệ về tinh thần, còn không dám nghĩ quay về nhà xưa; chị đã từng kiệt quệ trí não khi con virus ăn thịt người xâm nhập chị ba năm trước… Ai cũng nghĩ sau trận ốm lịch sử ấy, chị sẽ buông bỏ để sống cho mình một lần trọn vẹn, trong sự giang tay của các em… nhưng, sau tất cả, chị chọn quay về Nhà Của Mẹ, chọn chăm lo hương khói cho gia tiên và bố mẹ; chọn tiếp tục sự nghiệp trồng cây, trồng người cùng chị gái nuôi hai cháu của Bà; chọn cho đi, chọn hi sinh thêm một lần nữa, với ít nhất 2 nhiệm kỳ 10 năm đợi các cháu tốt nghiệp và vào đời.
… Mấy lần nó động viên bảo chị viết ra đi, ngại viết thì cứ kể ghi âm lại, bây giờ AI nó viết hộ giỏi lắm… nhưng chị bảo:
- Chị đã từng viết, nhưng cứ viết được một ít, chạm vào, lại đau và tức tưởi lắm, không dám nghĩ lại, không dám viết lại…
Nó yêu thương và ngưỡng mộ chị. Trong những đoạn hồi ký ngắn về mình để tri ân chị và mọi người, nó cũng chạm đôi dòng về chị, chỉ là thoảng qua từ góc nhìn của nó. Nó mong được cùng chị, sửa cuốn tiểu thuyết Đời Mình cho chị.
Bao năm, nó cứ ước mơ cho chị, ước cái tay phải của chị được lành lặn, dù chỉ một lần thôi, mà không làm được. Thật kỳ diệu, AI hồn nhiên trong trẻo, khi nhận diện gương mặt chị đã tạo ra chân dung chị, đẹp cân đối, tươi tắn & thảnh thơi bên ly coffee trong không gian bình đẳng đến thế.
Chị yêu quý! Em tặng chị đôi dòng tản mạn… chị đọc mà thấy khó chịu vì em viết không đủ, không hết nhẽ… thì hãy viết đi nhé. Hãy viết ra, để lại di sản tinh thần quý giá cho chúng em, cho các cháu và cả gia đình. Cho mọi người một lần thực sự thấy, thấu và hiểu & trân trọng chị. Em tình nguyện làm người đồng hành cùng chị hoàn thiện cuốn sách Đời Mình… của chị. Nếu chị muốn đặt một cái tên khác, cũng ok chị nhé. Em đợi!