Danh mục
- Tác giả - Tác phẩm
- Trang văn
- Trang thơ
- Văn học dân gian
- Lý luận - Phê bình
- Mỹ thuật - Âm nhạc
- Góc chia sẻ
- Giới thiệu
Video
Tin mới nhất
- Viết trước bão Hato
- Đi bên mùa thu
- Người đi gieo hạt
- Chùm thơ: Vô Đề
- Ký ức tuổi thơ về chiếc xe đạp thời bao cấp
- Gom về thương nhớ
- Đọc "Khoảng xanh còn mãi" của Đỗ Minh...
- Búp trên cành - nguồn nhựa sống không ngừng chảy
- Tâm sự tuổi già
- Ký ức tuổi thơ
- Một mình với mùa thu
- Ru tình 2
- Hải Vân quan
- Viết ở Đồng Châu
- Đọc thơ ở Phường Thái Bình
Kết nối link
- Tản Văn
Mẹ là quê hương
Thứ tư - 16/04/2025 08:22
(Ảnh: Thanh Bình)
MẸ LÀ QUÊ HƯƠNG
(Đào Thanh Bình)
Tin sáp nhập Thái Bình vào Hưng Yên nôn nao mấy tháng rồi, nhưng mấy hôm nay lại cồn cào hơn, khi trên bản đồ không còn cái tên Thái Bình nữa. Và tình cờ đúng ngày nó nhìn thấy bản đồ Việt Nam và bản đồ Hưng Yên mới, hình ảnh nó bên u lại được anh face nhắc.
Nó tải bức ảnh xuống, ngắm nghía, sửa sang, bất chợt mắt nhòe ướt.
Nó nhớ u, từ cô bé mồ côi, thuở nhỏ ở đợ, làm thuê, lớn lên theo cách mạng làm người nữ du kích mưu trí anh hùng. U nó là “cô Mùi tóc dài”, “cô liên lạc” “cô du kích nhỏ” một thời nổi tiếng ở Đống Năm, Trực Nội, Đông Xuân rồi Trọng Quan, Đông Hưng Thái Bình. Tên u nó còn lưu danh trong cuốn sách Lịch sử 100 năm, Lịch sử 135 năm của tỉnh. Câu chuyện u nó giả cưới tên bốt trưởng, mượn màn kịch đưa dâu, đón dâu để dẫn du kích vào đánh úp chiếm bốt Đống Năm từ thời chống Pháp và nhiều câu chuyện khác nữa, vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức nó và gia đình, dòng họ và quê hương...
Bây giờ sẽ không còn tên Thái Bình nữa, biết đâu tên thôn, tên xã, tên huyện rồi cũng thay đổi thêm lần nữa... U nó về đây như là lạc bước nhắc nhở nó, hãy tìm về, hãy nắm giữ phần lịch sử văn hoá còn lại, để u nó và các đồng đội không bị lạc lối, lạc lõng mỗi khi trở về.
U đã tần tảo nuôi dạy nó và các anh chị em khôn lớn bằng kho tàng ca dao và lòng vị tha vô bờ bến. Nó biết có nhiều nỗi nhớ và sự da diết âm thầm, âm ỉ như nó. Nó biết lối cũ vẫn còn một mái nhà chung cho gia đình tưởng nhớ. Nó biết ngôi nhà riêng của u mới được em gái và cháu gái tu sửa chăm chút hôm thanh minh, mới vài ngày trước. Biết là vẫn còn đấy mà sao vẫn bất an đến vậy.
Ký ức bỗng dưng ùa về như trong cơn rối bời: Nhà số 63 ngõ 14, phố Hoàng Hoa Thám, thành phố Thái Bình. Ngôi nhà có cái dây xích cổng dài và to cuốn mấy vòng mới khoá:
Nơi nó trải qua tuổi thơ nheo nhóc quên cả dậy thì.
Nơi nó chứng kiến các em ở truồng trong cũi tre đợi mẹ.
Nơi nó ngồi nhiều hơn nằm hay đứng vì có gần chục năm làm thợ khâu nón lá, mỗi ngày đều miệt mài từ sớm đến khuya trừ thời gian ở lớp.
Nơi có những chậu quỳnh đặt ngay ngắn bên giậu tường hoa cũ, mỗi đêm âm thầm nở, âm thầm cùng nó ôn thi và lớn lên.
Nơi có chiếc bàn gỗ với đôi ghế tựa giản dị, mỗi sớm, ba pha ấm trà đặc gọi nó uống cùng trước khi đi làm, để nó biết một kiểu uống trà thay ăn sáng.
Nơi mỗi chiều về, cả tiểu đội con cái lại náo nhiệt sau lời hô của mẹ: “Ba sắp về”, và... mẹ vào bếp nấu cơm, chị em gái thi nhau vội vàng cọ sân giếng (dù ngày nào cũng cọ nên chẳng có một mụn rêu), mấy anh em trai chổi lúa quét sân, chổi tre quét ngõ, soàn soạt và dứt khoát phải để lại vết chổi, nó thì thường loẹn quẹn nhặt nhổ mấy mầm rau sam hay dền cơm mới nhú chân tường hay chỉ là một cọng lá vu vơ từ đâu bay tới... Mỗi ngày, đều thế, nhịp điệu đón ba đi làm về bao năm in sâu vào ký ức.
Nó nhớ ngõ nhỏ, chỗ ngã ba có cây si già, rễ hằn gân guốc, râu tua tủa trên cành. Sau này cây si không còn nữa, nhưng dấu ấn về cái cây già nua chằng chịt rễ, với những chùm râu dài bén gốc, chưa bao giờ hết. Năm 2006 dù đã ở Hà Nội, trong một lần ngủ mơ, nó thấy mình bị tai nạn nằm ngã ngay vị trí gốc cây si ấy (chếch chếch cửa nhà u nó sau này), nó đã nhìn thấy và gọi em trai nó: “Minh ơi! Cứu chị, chị còn nhiều việc lắm, chị chưa thể chết được”... Trong giấc mơ ấy, khi nó thấy em trai nghiêng xuống, mắt nó trân trân nhìn còn chưa kịp chạm tay em... là lúc nó bừng tỉnh khỏi cơn mê... Chỉ là giấc mơ thôi mà sao mỗi lần nhớ lại vẫn như có đá đè nặng lên tim và nước mắt vẫn rơi.
Hơn mười hai năm độc thân từ năm 33 tuổi, nó đã từng chạy trốn khỏi ngôi nhà ấy, chỉ để ba mẹ không phải chứng kiến nỗi vất vả khốn khó và đơn độc của nó, nhưng trong giấc mơ khi sắp chết, nó lại nằm ngay trước cửa nhà và gọi người em trai gần gũi, khỏe mạnh nhất lúc đó.
Nó nhớ mẹ. Còn mẹ là còn nhà, còn quê hương.
Mẹ với nhà và quê sẽ mãi là phần giá trị trong nó, là máu thịt của nó... Nó sẽ dành nhiều thời gian hơn viết về mẹ, về ba, về những người thầy và anh chị em, bạn bè, đồng nghiệp yêu quý. Và, sau tất cả, chân dung mẹ mới là sâu sắc nhất!