Danh mục
- Tác giả - Tác phẩm
- Trang văn
- Trang thơ
- Văn học dân gian
- Lý luận - Phê bình
- Mỹ thuật - Âm nhạc
- Góc chia sẻ
- Giới thiệu
Video
Tin mới nhất
- Sự tích cái dùi
- Hát đúm và hát trùm đầu trong quan họ cổ
- Nụ hôn bất ngờ
- Cả nể cho nên sự dở dang...
- Tản mạn đầu năm học mới
- Ngẫm về một nửa
- Dềnh dang Hà Nội
- Trò chơi đồ hàng
- Chùm thơ 4 câu: Sang thu
- Cuối thu nghĩ về sen
- Vu Lan con nhớ
- Bánh Chưng
- Gia đình với niềm đam mê đọc sách kết nối yêu...
- Ngẫu khúc thu Hồ Gươm
- Tình bạn
Kết nối link
- Trang văn
Cả nể cho nên sự dở dang...
Thứ sáu - 18/09/2026 09:44
(Ảnh: Trần Bảo Toàn)
CẢ NỂ CHO NÊN SỰ DỞ DANG...
(Đào Thanh Bình)
Trở lại câu chuyện của chị bạn học cùng khóa cao học. Khoảng hai, ba tuần sau khi chị đến thăm nhà, kiểm tra thùng gạo và cho tiền mẹ con nó, lúc nó đang trên đường từ Nguyễn Phong Sắc về, gặp chị. Chị vừa đi vừa khóc, trông khá hoảng loạn. Nó vội vàng xuống xe:
- Chị ơi! Chị làm sao thế ạ?
- Chuyện nhà chị dài lắm, em cho chị lánh sang nhà em một lúc. Chị ở đâu, em đưa chị về?
- Chị trọ trong đó, khu tập thể cán bộ Học viện Nguyễn Ái Quốc, nhưng giờ không về được. Chị sang em lát về.
- Vâng, chị lên xe, em chở.
Nó còi, chắc bốn tám, bốn chín cân, chị gầy cũng tầm nó, mặt xương xẩu, khắc khổ. Nó rẽ vào đường Nghĩa Tân, đi khoảng 700m là về chỗ nó trọ. Nó lấy cho chị cốc nước lọc:
- Chị uống đi ạ! Một lúc nữa em mới đi đón hai cu, cu lớn tự về, thoải mái thời gian ạ.
Rồi chị kể:
- Chồng chị là bộ đội phục viên, mấy năm nay sa đà chơi số đề rồi ôm đề, ghi đề. Vừa ôm đề, vừa chơi đề, bây giờ vỡ nợ. Tuần trước chị phải đưa cả nhà lên đây trọ, chuyển học cho cả hai cháu. Mệt lắm em ạ.
- Anh ấy cũng lên cùng ạ!
- Ừ, bây giờ anh ấy chạy xe ôm. Hôm qua anh ấy về quê lấy xác nhận giấy tờ đăng ký tạm trú, chả hiểu sao mà họ biết, họ theo lên tận nơi. Hơn chục người đang vây bên nhà trọ. Chủ nhà vừa bảo chị không cho thuê nữa, khu tập thể này nghiêm lắm.
Nó nhìn chị khóc, lòng thương cảm:
- Vậy chị với hai cháu sang em ở tạm một hôm, nhưng anh thì không được vì nhà toàn con gái. Rồi mai đi tìm nhà. Bên này đông quá nên bé học sinh em không ở được mới thuê ra ngoài. Gian trong hai người lớn. Gian ngoài bốn mẹ con.
- Cảm ơn em! Khổ thân hai đứa bé nhà chị, đều con gái đang ôm nhau khóc. Chị về gần đến nơi, thấy họ quây nhà, giằng co với bố nó, chị phải quay ra ngay, chị vào là to chuyện.
Tối muộn, chị về nhà rồi quay lại với hai đứa con gái và một túi du lịch bự. Chị bảo còn hòm sách và mấy thứ chị vẫn gửi tạm bên đó.
Chị ở một ngày, hai ngày, rồi ba ngày. Nó bận đi làm chính, đi làm thêm rồi đi học, tối về mới hỏi, chị bảo không tìm được, đầu năm học sinh viên thuê nhiều quá không có chỗ. Rồi chị bảo:
- Hay em cho chị ở cùng, mình chung chia, chị em mình đều nghèo, em và các cháu cũng đỡ khó khăn.
Nó chả nghĩ nhiều, đem câu chuyện nói với hai em sinh viên ở gian trong. Các em đồng ý, đơn giản cũng vì quá nghèo nên muốn chia sẻ bớt gánh nặng. Nó bảo:
- Vậy ban ngày có thể sinh hoạt chung, nhưng tối ba mẹ con chị mắc màn gian trong cùng hai cháu. Gian trong năm người. Gian ngoài năm người vì mấy hôm nữa em có em gái lên học đại học nữa. Ban ngày em dạy học thêm ở gian ngoài nên em vẫn trả một nửa tiền nhà, chị và hai cháu sinh viên chia nhau một nửa. Điều kiện là anh không được ngủ lại qua đêm.
Về sinh hoạt thống nhất điện, nước, giấy vệ sinh... dùng chung cuối tháng chia theo đầu người không phân biệt lớn bé. Về các sinh hoạt khác như bếp dầu, thực phẩm, dây phơi, mắc áo, chậu xô... của nhà ai nhà ấy tự mua sắm và sử dụng.
Nó thích lắm. Nó không được chia sẻ về tiền bạc, nhưng, được giúp chị, người phụ nữ đã từng xởi lởi đến thăm và cho quà mẹ con nó, lúc chị khó khăn bế tắc, nó cảm thấy rất vui. Gọi là đông nhưng thực sự chỉ giờ ngủ nhà mới đủ người. Nó đi học đi làm thường về nhà tầm 9h30 tối. Bé Hạnh sinh viên năm cuối khoa giáo dục tiểu học cũng đã đi dạy nhiều hơn đi học, xuyên ngày đi gia sư, chỉ về trước nó một xíu. Bé sinh viên khoa Sinh thì ngoài đi học, giúp nó đưa đón, chăm sóc các em bé. Chị và hai con, ngoài thời gian đi học ở nhà, vì thế khá thoải mái. Chồng chị đi xe ôm, tối ngủ nhà trọ bình dân với mấy anh thợ xây, khuân vác. Nghe bé sinh viên kể thì buổi trưa chú vẫn ghé về ăn cơm, tắm giặt, ngả lưng chợp mắt. Nó không thấy vấn đề gì. Cuộc sống khó khăn và bận mải, kéo nó đi.
Nhưng thỉnh thoảng chồng chị lại có lý do về muộn quá hay xe hỏng hay đau đầu... xin ở lại, lúc đầu thưa, sau dày hơn. Rồi một vài câu chuyện sinh hoạt khác nữa. Khi em gái nó lên ở cùng, mọi chuyện cứ rõ dần. Các cháu sinh viên đã đánh tiếng với nó:
- Chắc chúng cháu chuyển đi ạ. Ở đây đông quá, lại có đàn ông ra vào bất tiện lắm ạ.
Nó nhắc chị, chị bảo:
- Chúng nó không thích ở thì đi chứ có đụng chạm gì đâu.
Rồi em nó cũng ý kiến. Và nó bắt đầu quan sát. Tính nó thế. Nó quý chị, tin chị là người tử tế. Nên nó sẽ tự mình kiểm chứng.
Nó thương hai đứa sinh viên, đi thuê chỗ khác sẽ khó khăn về tài chính, nên nó chọn ra đi, nhường nhà cho chị. Nó tìm nhà, tìm cả tuần không ra. Trong lúc ngồi nghỉ trống giờ ở văn phòng trường Nguyễn Bỉnh Khiêm, vui mồm tâm sự, “phép màu” đến:
- Nhà thuê hả? Lên 361, Cống Mọc nhé. Hàng xóm nhà anh có nhà để không, nhưng chưa có điện, nước. Nhà hai tầng, độc lập. Nhà em ở hợp quá. Cứ đến xem, nếu thích anh câu ống nước và đường điện từ nhà anh sang, đơn giản.
- Đắt không anh? Nhà hai tầng, em không có tiền ạ.
- Em đang thuê bao nhiêu?
- Em thuê 400 ngàn nhưng cưa đôi, em chỉ chịu 200 thôi ạ.
- Ừ 200, 200 chắc được đó, chỗ quen thân, anh nói hộ. Mà em lại đấy ở xong dạy cho cu Giang nhà anh nhé. Nó thích học cô lắm.
Anh là giảng viên dạy Tâm lý - giáo dục tại trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội, bạn thân của thầy Hòa trường Nguyễn Bỉnh Khiêm. Anh đang dạy thỉnh giảng tại trường, cũng coi là đồng nghiệp. Nó đang dạy văn lớp con trai anh... Nó gật đầu nhờ anh.
Đợi Chủ nhật tuần ấy chị em nó và các con chuyển nhà. Nó điện thoại cho anh Tuấn giảng viên đại học sư phạm - chủ nhà nó đang thuê, nói nhờ chuyển hợp đồng thuê sang tên chị và hai cháu. Đồ đạc chẳng có nhiều, thu dọn một buổi tối là xong: Một cái hòm quần áo và sách. Một túi du lịch có ít quần áo chưa khô, có túi bóng to đựng xà phòng, dầu gội, mấy cuộn giấy vệ sinh; một cái chậu tôn - chậu tắm đủ to cho hai bé sinh đôi lúc ấy cùng vào một lượt; một thùng giấy đựng bát, đũa, thìa, móc treo quần áo, ổ điện lioa; một thùng khác đựng cái bếp dầu. Nó nhớ, hôm ấy nó đã cáu em gái, nói đi nói lại thu mắc quần áo và bát đũa, mà đến khuya nó đi dạy về chuẩn bị cuốn băng dính đóng gói vẫn không đủ, chỉ loèo quèo ba, bốn cái mắc:
- Chị đã dặn em cho hết vào chị về chỉ đóng gói thôi mà!
- Hết rồi mà chị!
- Bát đũa đâu? Bát to, bát nhỏ, đĩa, thìa đâu sao có ba cái bát với dăm đôi đũa như thế này? Bó đũa mới mua đâu? Mắc áo inox đâu, mấy chục cái đâu? Sao có mấy cái móc nhựa? Chán em quá!
Con em gái im lặng. Cháu Hạnh liền bảo:
- Cô ơi! Cháu không biết đâu nhé. Hòm nhà cháu đây, không có mắc áo hay bát đũa thìa to nhỏ gì đâu ạ. Cô xem mấy cái mắc cháu đang phơi có phải của cô không? - Con bé vừa nói vừa mở tênh hênh hai cái hòm đồ của chị em nó, ý cho cô kiểm tra.
Nó mắng con bé:
- Vớ vẩn! Cô chỉ nhắc em cô thu dọn thôi. Nếu quá trình dùng mà hỏng hay mất thì thôi. Kể các cháu thích cô cũng tặng lại. Đừng vớ vẩn mất tình cảm.
- Cô toàn mua móc nhôm và inox xịn, không hỏng được đâu ạ. Hì hì... cô đi là chị em cháu đi mua đồ khác. Ở với cô chưa phải sắm thêm đồ bao giờ.
Trong lúc cô cháu nó buôn chuyện, em gái nó lẳng lặng lấy giấy báo, giấy cũ nhét cho chặt mấy cái thùng. Chị ngồi im lặng chỗ cái bàn, chăm chú đọc sách, không nói gì. Nó hiểu ý cần giữ im lặng nên cũng thôi không hỏi thêm nữa, đóng gói đồ sẵn sàng để sáng mai chuyển nhà. Nó chỉ có một buổi sáng, chiều lại đi dạy tận Phan Chu Trinh rồi.
Nó chuyển về Cống Mọc. Vợ chồng chị Tâm, anh Thiều, mỗi người một việc giúp nó. Thợ đến mắc điện. Nó mua gần 100m ống nhựa mềm, anh chị dẫn nước từ bể nước trên mái nhà anh, sang mái nhà nó, chạy xuống nhà tắm. Về xóm mới, nó tình cờ gặp lại người bạn học phổ thông khi đến cửa hàng tạp hóa nhỏ đầu ngõ mua mì tôm. Nhà bạn ở đó.
Ở được khoảng hai tháng thì vất quá. Đúng là dở hơi, chả tính toán gì chuyện đi học của con cái, của em gái và chuyện đi học, đi làm của bản thân. Nó lại quay về Nghĩa Tân tìm nhà. Chỉ là tình cờ đi về lối Công viên Nghĩa Tân, nó mệt quá, vào quán trà đá đầu ngõ uống nước, được bà bán quán trỏ cái nhà ngay trước mắt:
- Nhà ông Quý thương binh đấy, có thuê bà gọi cho. Hiền lành lắm. Mỗi tội, một mình thì hơi tốn, 500 ngàn một tháng.
Nó nhờ bà giúp gặp được chủ nhà. Chú bảo:
- Ở lâu dài không? Cô giáo à? Ở sạch sẽ ngăn nắp lâu dài thì 400 ngàn một tháng, không mặc cả. Dọn lúc nào thì dọn. Trả tiền hằng tháng cũng được.
Thế là quay về Nghĩa Tân, ở đó, cho đến khi mua được nửa căn hộ tầng 5 trên phố Bùi Ngọc Dương vào năm 1998. Chuyển về được mấy ngày thì nó gặp vợ chồng chị. Anh hồ hởi:
- Ơ, sao bảo mua nhà Cống Mọc rồi! Giỏi thế!
- Dạ, em mua rồi nhưng ở đó bất tiện quá. Em, em gái và các con đều học tập, làm việc dưới này nên lại quay về ạ! (Nó chợt nhớ ra, hôm trước khi chuyển đi nó nói dối mua được nhà ở Cống Mọc cho chị đỡ nghĩ ngợi, nên đành nói dối tiếp).
- Nhà kia cho thuê à? Ừ về đây cho tiện. Khu này đông vui. Thỉnh thoảng sang chị chơi nhé. Cháu Quyên nó nhắc em suốt - Chị nói thêm.
- Vâng ạ! Cho em gửi lời hỏi thăm Hạnh và Lan chị nhé.
- Ơ, nó không nói với em à? Chúng nó chuyển đi rồi.
Vài năm sau, nó nhận tin anh chị xây nhà lớn ở gần cầu Thăng Long. Anh chị cũng có lời mời, nhưng từ đó, chưa bao giờ nó có dịp thăm anh chị tại nhà trọ cũng như nhà mua mới. Nó bận nuôi con và mưu sinh. Hôm nay kể lại, mới nhớ ra còn nợ chị một lần thăm nhà và lì xì cho cháu ngoại của chị.
Nó biết ơn vì món quà chị tặng cho mẹ con nó lúc bần hàn, nhưng thực sự, đến giờ vẫn không hiểu, bằng cách nào chị có thể bình yên sống trong căn nhà ấy “của nó” khi nó và các cháu sinh viên lần lượt dời đi. Đôi khi ngẫm lại, nó lại tự trách mình, ai bảo “cả nể cho nên sự dở dang”, không chỉ tự hại mình mà còn ảnh hưởng đến các cháu sinh viên nữa.