
- TUẤN KHANH

Hát đúm và hát trùm đầu trong quan họ cổ
Có một sự ảnh hưởng qua lại không hề nhỏ giữa quan họ cổ, hát đúm và hát trùm đầu. Bằng chứng là, ở Bắc Ninh hiện còn lưu truyền 4 câu hát đúm, được gọi bằng các tên khác nhau như “Thơ đúm”, “Đàn Đúm” hoặc là “Đàn Điếm”:
Kỳ đà len lỏi giếng khơi
Năm xưa, Bà Lân Bà Nguyệt ở Bồ Sơn có ca một câu như thế này: Kỳ đà len lỏi giếng khơi Sơn lâm rầu rĩ giọt đồng hồ sang canh Người như tố nữ trong tranh
Phụng thiên tế dược
Cụ Ba Bé là một huyền thoại quan họ năm xưa của Làng Yên Mẫn. Cụ có ca một câu rằng: "Phụng thiên tế dược, hướng tranh châu, tế dược lâm. Ý nhu cầu, ý dục mau tần kính tâm. Lâu ý để ngoại thiên tây, nhất thiên sơ hữu cao lương củ nhất tiến. Tần như ngọc, hướng lưu tâm, giao kết liên tải lưu công nghê.
Nên chăng cầm sắt vân vi
Gần đây có mấy người hỏi em cầm sắt vân vi có nghĩa là thế nào. Thì hôm nay em mới nói câu chuyện như thế này để quan họ nghe cho nó vui tai ạ:Nên chăng cầm sắt vân vi Chẳng nên đôi chữ cầm kỳ mới hay
Đi đâu từ tối đến giờ
Đi đâu từ tối đến giờ Để cho tin đợi tin chờ tin mong Sao không cho thiếp đi cùng Đắng cay cùng chịu lạnh lùng xẻ chia? Trông ra rặng núi Thái Sơn Tựa như nước mắt trong lòng chảy ra Nhiễu điều bọc lấy giá gương
Tên địa danh trong quan họ cổ
Các liền anh liền chị quan họ cổ chắc đã từng nghe qua các câu như “Ai ra Kẻ Chợ”, “Kẻ Nía Đông Hồ”, hay là “Sông hời sông hỡi tình sông” trong đó có câu “bắt đò Kẻ Cháy qua sông Sáu Đầu”.
Khi quan họ xưa chơi chữ
Xưa kia làng quan họ Yên Mẫn có câu ca rằng: “Nhạn nam bay bổng tuyệt vời/ Để cho én bắc lưng giời ngẩn ngơ Lòng thành ba bốn năm đôi tôi vẫn đợi chờ Nữ nhân nan hóa nữ tình nan tri



