Cây mít

Thứ ba - 13/01/2026 08:46

(Ảnh: Pixabay)

CÂY MÍT

Ở ngõ nhà tôi có một cây mít rất to, đã già. Cứ đến mùa hè là cây mít cuốn hút trẻ con trong xóm, vì trên những cành lá mít, ve sầu về đậu nhiều vô kể. Không hiểu vì sao mà bà tôi lại quý cây mít đến thế. Một lần, tôi rủ bọn bạn quanh nhà đến cây mít lấy nhựa để dính ve sầu, bà tôi đã giận dữ ngăn lại. Chưa bao giờ ba tôi giận tôi cả, mà lần ấy bà tôi giận tôi lắm.

Thế rồi một hôm tôi đang ngồi đọc truyện ở gốc mít, chợt thằng Hưng chạy lại thì thào:

- Anh Hải ơi, em với anh khắc tên lên thân cây mít này làm kỷ niệm, bao giờ lớn lên nom lại, lúc ấy thích lắm!

Nghe nó nói, tôi cũng thích. Nhưng tôi nhớ đến chuyện cũ, sợ bà giận. Thằng Hưng bàn với tôi khắc chữ vào gốc mít, ở chỗ đó có một cái hốc kín đáo, chắc bà không biết đâu. Thế là hai anh em vội vàng bắt tay vào công việc. Nhưng vừa khắc được một nét của chữ H thì bà tôi trông thấy, vội chạy ra ngăn chúng tôi. Trông bà lúc này thật giận dữ, nhưng rồi bà lại buồn. Bà bảo;

- Bà không muốn các cháu nghịch như vậy, vì cây mít này là kỷ niệm của ông các cháu để lại…

Bà ôm chúng tôi vào lòng rồi ngồi xuống gốc mít. Giọng bà trầm trầm:

- Dạo ấy ông và bà nghèo lắm, phải đi làm mướn để nuôi nhau. Khi bà đẻ bố các cháu, ông phải đi làm thuê quần quật suốt ngày cho bọn địa chủ mà cũng không đủ nuôi ba miệng ăn. Nhưng thời gian ấy bà thường thấy ông đi tối luôn và đi đến khuya mới về. Sau đó thấy ông đi ngày càng nhiều, bà lo lắm. Bà lo ông đi đánh bạc. Bạc đã thấy nhiều người phải bán hết nhà cửa, ruộng vườn vì thua bạc. Dưới thời Pháp thuộc, chuyện đó xảy ra như cơm bữa các cháu ạ. Nhiều lần bà hỏi nhưng ông chỉ cười không nói, khiến bà lại càng nghi ngại. Nhiều lần sau ông vắng nhà mấy ngày liền. Lúc đó bà chỉ biết ôm lấy bố các cháu mà khóc thầm.

Một hôm bọn mật thám Pháp từ trên tỉnh đi xe ô tô ập về làng, vây bắt những người mà chúng gọi là cộng sản. Khi chúng vào đến ngõ, ông nói vội với bà:

- Tôi đi theo cách mạng để giành sự ấm no cho dân làng, cho mình và con đỡ khổ, nhưng vừa qua tôi đã giấu mình, mình bỏ lỗi cho tôi. Bây giờ gấp quá rồi, tôi còn một bó truyền đơn để trong cái hốc ở gốc mít. Mình hãy thay tôi rải hết bó truyền đơn đó trong ngày hôm nay, để kịp kỷ niệm ngày mai mùng 1 tháng 5.

Vừa lúc đó bọn mật thám ập vào nhà. Chúng còng tay ông lại, lục tung khắp nhà, nắn từ cái quần áo, tã lót của bố cháu. Sau hơn một tiếng đồng hồ khám xét, chúng chẳng tìm thấy một mảnh tài liệu nào cả. Trước khi chúng giải ông đi, ông còn dặn bà:

- Ở nhà mình gắng nuôi con, tôi đi rồi tôi sẽ về.

Lần ấy ông đi và đi mãi.

Ngay hôm ông bị bắt, bà đã rải hết bó truyền đơn như lời ông dặn. Về sau bà còn đi liên lạc cho các bạn cùng hoạt động với ông.

Kể xong và ngồi lặng đi. Tôi đã hiểu vì sao bà quý cây mít như vậy. Cũng vẫn cây mít ấy mà hôm nay tôi cảm thấy nó cao hơn, sừng sững như hình dáng của người ông thân yêu. Thì ra mỗi vật ở xung quanh chúng tôi đều đã có những kỷ niệm của ông cha. Những kỷ niệm đó nếu chúng tôi không được nghe kể, không tự tìm hiểu thì không hiểu được giá trị của nó, cũng như không hiểu được vì sao chúng tôi có cuộc sống no ấm ngày nay.

Đỗ Thị Mai Hương (13 tuổi)

Trường cấp II Thống Nhất, Hưng Hà, Thái Bình

Các bài viết liên quan:

• Bà của Hoa
• Thằng Quắt
• Lời hứa
• Cây bưởi
• Cây mít
• Mùa nước nổi
• Mưa xuân

Những tác phẩm cũ hơn:

• Mùa nước nổi
• Lời hứa
• Bà của Hoa
• Hồn quê trong tôi
• Thằng Quắt
• Khi giận nhau
• Chim sâu và chim xít

Những tác phẩm mới hơn:

• Loan
• Một bài học
• Cây tình yêu