Danh mục
- Tác giả - Tác phẩm
- Trang văn
- Trang thơ
- Văn học dân gian
- Lý luận - Phê bình
- Mỹ thuật - Âm nhạc
- Góc chia sẻ
- Giới thiệu
Video
Tin mới nhất
- Kỷ niệm
- Mẹ
- Gà mà thật nên được việc
- Sự tích cây thốt nốt
- Ngày khai giảng hay khai học
- 4 điều gốc rễ trong cuộc sống gia đình
- Tháng Mười và những điều không thể gọi tên
- Có ai cùng say với tôi không!
- Anh có say cùng em đêm nay
- Ngoảnh lại
- Chùm không đề
- Gốc đa xưa...
- Chùm câu đối tặng trường
- Tự tình cùng Đà Lạt
- Nhớ
Kết nối link
- Trang văn
Gà mà thật nên được việc
Thứ năm - 01/10/2026 13:09
(Ảnh: St)
GÀ MÀ THẬT NÊN ĐƯỢC VIỆC
(Đào Thanh Bình - Mở lòng - NXB Văn học 2026)
Ông Trần là một sếp lớn, là lãnh đạo một đơn vị “quyền sinh quyền sát” ở Bộ. Anh chị em Thái Bình cũng nhiều người được nương nhờ ông. Hôm nó dự tuyển, ông cũng trong hội đồng, cùng khoảng chục ông chú trán rộng, đầu hói nữa, quay nó hơn 2h với đủ mọi câu hỏi. Ông hỏi nhiều câu khiến nó bối rối, nên nó nhớ:
- Cô biết thông tin tuyển dụng từ đâu?
- Dạ, cháu là học trò thầy Sánh ạ!
Tất cả cùng cười “ồ” kiểu ai nấy đều rất ngạc nhiên và khoái chí. Mãi sau này, phải trải qua nhiều năm làm ở Bộ nó mới hiểu cái cười “ồ” ấy, kiểu: “Ồ, hóa ra là vậy, không phải chỗ to tát, ô dù gì”; “Ồ, vậy cứ vô tư mà phán - nhẹ hết cả người”. Vì thầy nó chỉ là cán bộ quản lý một phòng Lưu trữ bé nhỏ, chả ảnh hưởng được đến ai, chả ai thèm đụng, cũng chả đụng được ai.
Nhưng với nó, lúc đó, sau này và đến bây giờ, dù thầy không còn nữa, thầy vẫn mãi là người đáng kính.
Trở lại cuộc phỏng vấn hôm đó, với ông Trần:
- Cô biết thông tin tuyển dụng từ đâu?
- Dạ, cháu là học trò thầy Sánh ạ!
- Hội đồng không phải là gia đình, không chú - cháu, nhé!
- Vâng ạ!
- Thế cô có biết mình đang dự tuyển về đâu? Làm công việc gì không?
- Dạ, thưa...! Em dự tuyển về là chuyên viên tổng hợp ạ!
- Nói cụ thể xem nào!
- Dạ, là làm báo cáo về tình hình giáo dục cho lãnh đạo Bộ biết ạ!
Nó nói lại y nguyên câu văn đề bài thi viết “Tổng hợp báo cáo” gửi nó trước đó.
- Lãnh đạo Bộ không cần báo cáo đó mới biết. Và việc của chuyên viên Tổng hợp không chỉ là làm báo cáo. Tóm tắt báo cáo thì chỗ chúng tôi, bộ phận văn thư cũng làm được. Sau này mà được tuyển, phải tìm hiểu kỹ và đầy đủ nhé.
- Vâng ạ!
- Bây giờ cô ở đâu? Hộ khẩu ở đâu? Chồng con chưa? Trả lời nhanh xem nào!
- Dạ, em ly hôn, có ba con trai ạ! Cháu lớn học lớp Ba, hai cháu bé sang năm vào lớp Một.
- Ly hôn à? Hộ khẩu ở đâu? Chỗ ở thế nào? Trả lời liền mạch đi, chúng tôi bận lắm không hỏi lắt nhắt dẫn chuyện được đâu. Cô giáo Văn hả? Đi dạy bao nhiêu năm rồi? Có danh hiệu gì không?
Trời ạ! Câu hỏi chồng câu hỏi. May nó dân năng khiếu văn nên khả năng nghe - nhớ, nghe - hiểu khá tốt. Bây giờ môn ngữ văn tập trung vào đọc - hiểu. Còn ba mươi năm trước, nó đã phải thực hành nghe - hiểu và nói nhanh, mạch lạc.
Theo nhịp độ câu hỏi, nó cũng bật câu trả lời nhanh và rõ:
- Dạ! Em tốt nghiệp Đại học Sư phạm Hà Nội, dạy Văn mười năm, giáo viên giỏi thị xã; Phó Bí thư Đoàn trường; Phó Chủ tịch Hội Chữ Thập đỏ... Hoàn thành và lấy bằng tốt nghiệp thạc sĩ tháng 8 tới (lúc đó là tháng 3); Hộ khẩu Thái Bình; ở trọ Nghĩa Tân, Cầu Giấy; Hiện dạy thêm tại ba trường Dân lập: Đông Đô, Ba Đình, Nguyễn Bỉnh Khiêm... ạ.
- Thôi, thôi, đủ rồi, dài quá! Các ông hỏi gì nữa không?
Mấy cánh tay đồng loạt giơ lên, và nhiều tiếng nói: Tôi...; Tôi...; Tôi...
Rồi các thành viên nhìn nhau, nhường nhau. Một chú hể hả:
- Cảm ơn các ông nhường tôi. Tôi hỏi cô mấy câu. Cô cứ bình tĩnh, nghĩ kỹ, trả lời trung thực, không cần vội. Làm ở cơ quan tham mưu đầu não, cận kề lãnh đạo là không ẩu được, nhé!
Nó không hiểu ông ấy thực sự đang nói với nó hay nói với hội đồng, nhưng vì ông hiêng hiếng mặt nghiêng về phía nó, và với bản năng người nhà quê, nhanh mồm nhanh miệng, nó vẫn:
- Vâng ạ!
Rồi, cũng theo nhịp điệu của ông chú, nó hít vào, thở ra thật sâu và nghiêm cẩn, vừa nghe, vừa tóm tắt nhanh các câu hỏi tránh bỏ sót ý.
- Nhưng cứ yên tâm, tôi hỏi dễ thôi. Thế có biết tôi là ai không? Chắc không biết, chỉ biết ông Sánh đúng không? Tiếc quá, ông Sánh không phải là thành viên hội đồng. Cô nói cô tuyển về làm chuyên viên tổng hợp. Đó là công việc tôi đã làm hơn hai mươi năm nay. Tôi là cán bộ giáo dục từ chiến trường B trở về, kinh qua nhiều vị trí quản lý giáo dục các tỉnh mới về đây, bây giờ mới thạo việc. Một cô giáo văn từ quê lên, nách ba đứa con, ở nhà thuê cô sẽ học việc như thế nào? Cần bao lâu để biết việc? Xử lý việc con cái như thế nào để đi địa phương? Đi liên tục đó. Đi làm ở Bộ lương tháng bốn, năm trăm ngàn, lại không đi dạy thêm được nữa, cô làm thế nào để nuôi con?
- Dạ! Em cảm ơn thầy!
- Thầy bà gì! Tôi dạy cô bao giờ mà gọi thầy!
- Dạ! Với các câu hỏi trên, em rất cám ơn về sự quan tâm chỉ bảo. Em xin phép trả lời ạ: Về chỗ ở, em đang ở thuê. Về sắp xếp hoàn thành công việc, em có em gái ở cùng giúp đỡ ạ. Giai đoạn vừa qua, khi em vừa học cao học vừa dạy thêm ba trường dân lập, hầu hết thời gian ở giảng đường đại học, trên lớp dạy, nhà học sinh và ở ngoài đường, nhưng chị em em đều sắp xếp ổn ạ. Em về đây sẽ không dạy các trường dân lập nữa là nhàn hơn nên sẽ có nhiều thời gian cho các con hơn. Về tài chính, em có bằng thạc sĩ lại được thầy chủ nhiệm khoa Văn giới thiệu đến trung tâm luyện thi uy tín nên thu nhập không lo ạ. Em được biết, nếu đạt, em sẽ thay vị trí của chú Chu vì chú đã quá tuổi nghỉ hưu bốn, năm năm mà chưa tìm được người thay, nên em hiểu công việc này không dễ. Em hy vọng được chú dìu dắt hướng dẫn thêm một, hai năm cho cứng cáp. Em tin em làm được ạ.
- Lương Bộ thấp lắm, làm sao cô nuôi con được?
- Dạ! Lúc nghe chú nói, khi về Bộ, chú cũng một mình nuôi ba con trai và vợ, mà bây giờ các anh đều trưởng thành, có nhà ở rất to ngay mặt đường, anh cả còn làm chủ nhiệm khoa của bệnh viện lớn... Em sẽ học hỏi chú và các anh chị đi trước ạ!
- Tổng hợp chỉ có các chú, các anh, không có chị nhé. Tiền lệ, chưa bao giờ tuyển nữ, phức tạp lắm.
- Vâng ạ!
Mỗi câu của ông Chu cứ như đay chì nó. Nó cảm nhận được, nhưng chỉ biết “vâng ạ”. Sau này, khi biết chuyện, thầy nó bảo: Sao không quát vào mặt ông ấy, ông ấy cũng lương ba trăm, bốn trăm ngàn, bây giờ hưu mới được sáu trăm ngàn một tháng sao nuôi được cả vợ với ba đứa con thành người, sao có được nhà ở mặt đường lớn?
Cứ như thế, nó lần lượt trải qua hơn 2h giờ làm “Gà Trên Thớt” với đủ kiểu câu hỏi với ngữ điệu và nhịp điệu khác nhau. Cuối cùng, trước khi kết thúc, Anh Trần (một Mr Trần khác - người thụ lý hồ sơ của nó) hỏi:
- Em chưa kết thúc khóa học thạc sĩ. Em có sẵn sàng nhận công việc không?
- Dạ! Em chỉ còn lịch bảo vệ, mọi thứ em hoàn thành rồi ạ.
- Cô có say xe không? - Ông chú lúc nãy lại chòi thêm.
- Ngày sinh viên em say xe lắm, nhưng sau bốn năm đại học em hết say xe rồi ạ.
- Ừ, về đây là phải đi nhiều đó. Say xe thì không làm được. Mà say xe gặp ngày “phức tạp” của phụ nữ nữa thì các chú không gánh được - Ông chú tiếp, đầy vẻ miệt thị.
- Phần phỏng vấn của em xong rồi. Bài viết đã chấm. Bây giờ hội đồng làm việc riêng. Em cứ về đợi kết quả nhé - Anh Tr. tiếp lời.
- Vâng ạ! Em cảm ơn hội đồng ạ.
Nó bước ra khỏi phòng. Chợt nhận ra, bản thân giống như một “Con Gà Luộc”, mặt mũi nóng bừng, lưng đẫm mồ hôi, chân run run như là bị choáng.
Ra khỏi phòng là thoát. Nó như trút được gánh nặng, cũng đinh ninh trượt nên chả để vào đầu. Còn ca dạy 5-7h tối cho thằng cu Bảo ở Phan Chu Trinh. Nó đi thẳng đến nhà học trò.
Buổi tối muộn, chắc cũng tầm 9h, nó có cuộc gọi:
- Cô Bình ơi! Cô có điện thoại, nhanh lên ạ!
- Cô sang đây!
Nó ba chân bốn cẳng chạy ra quán tạp hóa cạnh phòng trọ của nó ở tòa B4 khu tập thể Nghĩa Tân Cầu Giấy. Anh Trần điện thoại cho nó:
- Em ăn cơm chưa?
- Dạ em vừa ăn xong ạ!
- Yên tâm nhé! Bài viết chuyên gia tổng hợp chấm em 6.5 điểm. Phần phỏng vấn trực tiếp điểm trung bình 9.5 đấy. Chắc phần lớn điểm 10 vì vẫn có một điểm 7.
- Của chú Chu ạ?
- Ừ, khôn phết nhỉ! Thôi anh báo trước vậy thôi, cứ yên tâm đợi giấy báo nhé. Chắc tuần sau có.
- Vâng ạ!
Nó nghe xong mừng quýnh, bấm ngay điện thoại báo cho thầy giáo. Thầy nó sung sướng:
- Thế à? May quá! Chiều nay thấy anh Trần kể bị văn vẹo ghê lắm, cứ tưởng không ăn thua. Thầy đang hẹn lại chỗ thầy Thân, Học viện Hành chính Quốc gia đi thử việc. Được chỗ này thì tốt, nhập khẩu được ngay thì ba đứa bé đi học không phải nộp trái tuyến nữa. Với lại, làm ở cơ quan quản lý cấp trên có điều kiện lo cho các con.
- Vâng em cảm ơn thầy. Xong việc, thầy dẫn em đi cảm ơn chỗ các chú và anh Trần ạ!
- Ừ, đợi lĩnh lương mua chút quà đi cảm ơn!
Nó sựng lại, xúc động. Ngay cả lúc này, thầy nó đã đi xa, rất xa, không bao giờ ngoái lại nữa, nhưng nó vẫn thấy cay cay khóe mắt. Từ sâu thẳm nó luôn biết ơn thầy. Đợi lĩnh lương, là thầy đợi kỳ lương của mình, giúp nó. Cứ tự nhiên như thể thầy đang lo cho gái lớn của mình.
Sự thật thà, đơn sơ không giúp nó làm giàu nhưng lại cho nó những mối quan hệ chân thành và sự giúp đỡ vô tư, quý giá từ thầy.