Mái tóc của mẹ

Thứ năm - 28/05/2026 09:01

MÁI TÓC CỦA MẸ
(Nguyễn Diệu Liên)

Ký ức tuổi thơ của tôi có một góc rất dịu dàng, luôn hiện lên trong những buổi sáng tinh mơ, khi sương còn đọng trên những tàu lá chuối ngoài vườn, khi nắng mới chỉ vừa chạm nhẹ lên giàn thiên lý trước hiên nhà. Trong khoảng trời bình yên ấy, có bóng mẹ đứng dưới gốc bồ kết, chậm rãi chải mái tóc dài.

Ngày ấy, tôi mê nhất là được ngồi lặng lẽ ngắm nhìn mẹ chải đầu.

Mái tóc mẹ dài đến tận gót chân. Một dòng suối đen óng, mềm mượt, đổ xuống lưng mẹ như một dải lụa huyền. Mỗi lần mẹ cúi đầu, mái tóc ấy lại tràn xuống phía trước, phủ kín đôi vai gầy, óng lên dưới nắng sớm. Mỗi nhịp lược đi qua là một nhịp thời gian rất khẽ, rất chậm, giống như mẹ đang vuốt ve cả tuổi trẻ của mình.

Ngày xưa, phụ nữ thường được dạy phải ra vườn chải tóc. Người lớn bảo rằng như thế để tóc rụng xuống đất vườn, không rơi trong nhà, giữ cho tổ ấm luôn gọn gàng, sạch sẽ. Nhưng với tôi, đó là một nghi lễ đẹp đẽ của mỗi buổi sáng — một nét đẹp rất nữ tính, rất Việt Nam, mà giờ đây hiếm khi còn gặp lại.

Góc vườn nhà tôi có một cây bồ kết cha trồng tặng mẹ từ ngày cha cưới mẹ về nhà. 

Cây cao lắm, thân xù xì màu nâu sẫm, những chiếc gai dài và nhọn như muốn giữ gìn điều gì quý giá. Mỗi mùa hoa, bồ kết nở những chùm hoa nhỏ li ti, màu trắng ngà, hương thơm kín đáo, nhè nhẹ. Rồi hoa tàn, quả kết thành từng chùm, lúc đầu xanh mướt như ngọc, sau phơi vài nắng lại chuyển sang màu đen bóng, cong cong như những chiếc sừng nhỏ, treo lủng lẳng trên cành.

Mỗi lần hái quả, cha phải lấy một cây sào tre dài, đầu buộc chiếc liềm cắt lúa, khéo léo kéo từng chùm xuống. Tiếng quả rơi lộp bộp trên nền đất khô nghe vui vui. 

Mẹ nâng niu cất những quả bồ kết ấy như nâng niu tình cảm của cha, như cất giữ một phần hương vị của quê nhà.

Mỗi lần gội đầu, mẹ lấy vài quả, nướng trên bếp than cho đến khi lớp vỏ nứt nhẹ, mùi thơm lan khắp gian bếp. Một thứ hương thơm ngai ngái, ngọt dịu, quyện cùng hương lá bưởi xanh vừa hái ngoài vườn, tạo thành thứ nước gội đầu mà đến tận bây giờ tôi vẫn tin không loại dầu gội nào có thể thay thế được. Mái tóc mẹ sau mỗi lần gội lại càng đen hơn, mềm hơn, thơm mùi nắng, mùi lá, mùi bồ kết — mùi của tuổi thơ tôi.

Có lẽ tôi được mẹ trao cho nhiều điều hơn mình vẫn nghĩ.

Không chỉ là dáng hình, mà còn là mái tóc dày, đen và khỏe. Tôi mang mái tóc ấy, và con gái tôi cũng được thừa hưởng như một món quà vô giá truyền qua ba thế hệ. Mỗi lần vuốt tóc con, tôi lại nhớ đến bàn tay mẹ ngày xưa.

Nhưng thời gian cứ vô tình lặng lẽ trôi như bóng câu qua cửa sổ. 

Mái tóc từng dài đến gót chân của mẹ giờ đã thưa dần. Những sợi bạc len lỏi, rồi chiếm lĩnh. Búi tóc từng to và nặng trĩu sau gáy giờ chỉ còn nhỏ bằng củ hành. Mỗi lần nhìn mẹ chậm rãi vấn tóc, lòng tôi lại lặng đi như nghe thấy một tiếng gì đó rất khẽ… giống như những chiếc lá đang dần lìa cành.

Hôm rồi, mẹ bảo chị tôi:

- Cắt tóc ngắn cho mẹ nhé, giờ tóc ít rồi mà mỗi lần gội rụng nhiều quá con à! 

Tôi đứng đó, nghe mà lòng bỗng trĩu xuống.

Hóa ra, có những mất mát không phải là chia ly, mà là khi ta nhận ra một phần ký ức đang lặng lẽ đi qua.

Tôi muốn hỏi mẹ:

Mẹ ơi, mẹ có nhớ mái tóc ngày xưa của mình không? Mẹ có tiếc không?

Nhưng rồi tôi lại không dám hỏi bởi tôi sợ nhìn thấy trong mắt mẹ một nỗi buồn xa xăm. Hay biết đâu, mẹ chẳng tiếc gì cả — bởi mẹ đã dành cả tuổi xuân của mình cho chồng, cho con, cho mái nhà này; và mái tóc ấy, dẫu có ngắn đi, bạc đi, thì vẫn còn ở lại trong ký ức của chúng tôi — đẹp nguyên vẹn như một dòng suối mềm mại, trong vắt chưa bao giờ ngừng chảy.

Với tôi, mái tóc của mẹ không chỉ là mái tóc mà đó là tuổi thơ, là mùi bồ kết thơm trên bếp lửa, là bóng mẹ đứng giữa khu vườn đầy nắng sớm, là điều đẹp đẽ nhất mà thời gian đã từng trao cho anh chị em chúng tôi được ngắm nhìn. 

Hà Nội, 11/5/2026

Một ngày cuối tuần bên mẹ và kỷ niệm thời thơ ấu lại ào ạt tràn về.

Các bài viết liên quan:

• Hồ sen
• Rót một chén bình yên
• Những ánh đèn qua ô cửa sổ
• Mái tóc của mẹ
• Hãy cứ làm đi
• Điều thú vị nhất em từng làm
• Rồi mưa cũng sẽ tạnh em à!

Những tác phẩm cũ hơn:

• Cháu tôi
• Giúp bà
• Cô Hoa Ngâu áo đẹp
• Mảnh ghép lớp 6A1 THCS Thác Mơ
• Phía sau mái trường xưa là cả một thanh xuân
• Hoa khoai nước
• Lòng bao dung đẹp như thế nào?

Những tác phẩm mới hơn:

• Vườn chim
• Hành tinh hồng
• Những quyển vở
• Những bông phượng đỏ
• Em nhớ mẹ
• Điều thú vị nhất em từng làm
• Sự tích quả chanh