Ngày khai giảng hay khai học

Thứ năm - 01/10/2026 12:55

(Ảnh: St)

NGÀY KHAI GIẢNG HAY KHAI HỌC

(Dương Chính Chức)

Hôm nay 05/9, bắt đầu năm học mới. Các lễ lạt đã đơn giản hơn nhiều. Học sinh không còn bị đứng nghe các bài diễn văn như xưa.

Tên gọi ngày bắt đầu năm học mới tại một số nước cũng không khác nhau nhiều.

1. Tại Việt Nam ta, ngày đầu tiên của năm học mới luôn gắn liền với hai chữ "Khai giảng" (開講). 

- Người Hàn Quốc dùng từ "Gae-hak" (개학 - Khai học) để chỉ ngày học sinh bắt đầu năm học mới (nghe nói có dùng từ "Khai giảng" (개강 - Gae-gang)  nhưng chỉ trong Đại học). Triều Tiên cũng dùng từ "Gae-hak" (개학), nhưng ngày đầu tiên của năm học mới thường được gọi cụ thể hơn là  "Sae hang-nyeon-do gae-ha-gil" (새 학년도 개학일 - Ngày khai học của năm học mới).

- Trong tiếng Trung, ngày này được gọi là "Khai học" (开学 - Kāixué). Người Nhật thì gọi ngày bắt đầu một năm học mới là "Shigyōshiki" (始業式 - Thủy nghiệp thức). Đối với việc nhập học vào mùa Xuân (tháng 4), sẽ có một buổi lễ long trọng gọi là "Nyūgakushiki" (入学式 - Nhập học thức).

- Với Mỹ, Canada, thay vì tổ chức những buổi lễ tập trung quy mô lớn, người Mỹ gọi ngày này một cách đơn giản, trực diện là "First day of school", hoặc "Back to school", hay khối Mỹ Latin dùng tiếng Tây Ban Nha, họ gọi ngày này là "Primer día de clases".

- Các nước Đông Nam Á cũng thế. Người Thái sử dụng cụm từ "Wan-peot-term" (วันเปิดเทอม), mang ý nghĩa là "Ngày mở học kỳ". Indonesia hay Malaysia dùng cụm từ "Hari primeira escola", dịch nghĩa là "Ngày đầu tiên đến trường". Philippine dùng "First day of school" hay "Back to school".

- Tại khu vực Châu Phi, các nước dùng tiếng Bồ Đào Nha (như Angola, Mozambique...) sử dụng cụm từ "Abertura do Ano Lectivo" (Lễ khai mạc năm học mới) cho các buổi lễ chính thức mang tính quốc gia. Trong đời sống hàng ngày, người dân gọi ngày này một cách gần gũi là "Primeiro dia de aulas" (Ngày đầu tiên của các tiết học). Các nước dùng tiếng Pháp (như Senegal, Bờ Biển Ngà...) dùng "La rentrée scolaire", nghĩa là "Mùa tựu trường". Các nước dùng tiếng Anh (như Nam Phi, Kenya...) thường gọi là "First day of school" hoặc "First day of term" (Ngày đầu tiên của học kỳ).

2. Tên gọi phản ảnh quan điểm. 

- Nếu dùng từ "Trường" (tựu trường, school) thì chủ thể là giáo viên, học sinh. Có từ "học" (khai học) thì chủ thể là học sinh, người học. Nếu là "giảng" thì chủ thể là giáo viên, người dạy.

- Như mình có lần đã nói, chủ thể của trường học là học sinh, mọi ưu tiên đang dồn cho học sinh, đúng như những gì diễn ra trên thực tế ở nước ta, vậy nên ngày bắt đầu năm học mới nên là Ngày Khai học. Năm học, nhập học và Ngày Khai học, thế  mới cân đối.

Các bài viết liên quan:

• Hoa xương rồng
• Thế giới xoay vần
• Ta ắt rành nồi bát nhà ta
• Lời hay ghi nhớ
• 4 điều gốc rễ trong cuộc sống gia đình
• Trung thu
• Ngày khai giảng hay khai học

Những tác phẩm cũ hơn:

• 4 điều gốc rễ trong cuộc sống gia đình
• Trung thu
• Lời hay ghi nhớ
• Hát đúm và hát trùm đầu trong quan họ cổ
• Tản mạn đầu năm học mới
• Kỳ đà len lỏi giếng khơi
• Ta ắt rành nồi bát nhà ta