Câu chuyện dưới gốc bằng lăng

Thứ sáu - 30/01/2026 08:47

(Ảnh: Đặng Văn Tôn)

CÂU CHUYỆN DƯỚI GỐC BẰNG LĂNG

Tin có hai cha con ông Gù làm nghề nặn con giống bằng bột màu mới đến phố tôi chẳng mấy chốc đã lan truyền khắp nơi. Tụi chon trai chúng tôi bỏ hẳn một buổi đá bóng để đến gốc bằng lăng cuối phố xem cửa hàng của cha con người tàn tật ấy.

Tất nhiên, gọi là “cửa hàng” cho oai thôi. Mảnh đất bằng phẳng, râm mát dưới gốc bằng lăng nơi chúng tôi vẫn thường đánh khăng, đánh đáo, chơi bi…đã được thay vào đó mảnh chiếu nhỏ bày la liệt những con giống bằng bột nếp đủ màu sắc sặc sỡ. Nào là gà trống oai vệ, nào là lợn ỉn béo núc, nào là mèo tam thể…trông cực kỳ hấp dẫn. Người sản xuất ra những con vật hấp dẫn ấy là ông Gù. Đôi bàn tay thô cứng của ông mới khéo léo làm sao! Chỉ trong chốc lát, một con vật xinh xắn lại hiện ra từ những cục bột nhào nhiều màu một cách nhanh chóng như có phép tiên vậy. Bọn tôi cứ há hốc mồm ra mà nhìn, mà thán phục. Ông Gù rất vui tính, nét mặt hiền hậu và đôi mắt sáng. Còn cậu bé - người bán hàng có lẽ 12 tuổi, dáng người nhỏ nhắn, nhanh nhẹn. Bọn tôi làm quen nhanh chóng với cha con ông Gù. Ông nói chúng tôi ngồi xung quanh còn  cậu bé thì luôn nhoẻn cười với chúng tôi. Thằng cu Tòng “béo”, em cậu Tòan “sún” thấy mấy con giống đẹp cứ thế nhõng nhẽo đòi. Ông Gù cho luôn nó con lợn ỉn béo như chính nó vậy. Và cũng từ đấy, chúng tôi trở nên thân thiết với bố con ông Gù.

Ngày nào cha con ông cũng đến gốc cây bằng lăng bán hàng. Cả ngày ông chỉ bán được ít thôi. Tụi tôi rất quý bố con ông. Đứa nào cũng mua một vài con giống của ông. Từ ngày có bố con ông, bọn tôi bớt nghịch hẳn. Ông Gù hay nói chuyện với chúng tôi lắm. Còn chúng tôi cũng thích chơi với Tí Còi – con ông. Chúng tôi mến nó ở sự thông minh và rất thương nó. Đứa nào có cái gì: hòn bi ve nhiều màu, con quay, bộ khăng… đều mang cho nó. Mỗi lần nhận được “quà”, nó lại reo lên sung sướng rồi ngắm món quà đó thật lâu như một vật báu, nhìn chúng tôi đầy biết ơn. Thật tội nghiệp cho cậu bé!

Rồi một hôm, ông Gù kể chuyện đời ông cho bọn tôi nghe.

Ông nói: Ông sinh ra trong một gia đình nhà nông. Bị dị tật từ nhỏ nên bố mẹ ông rất thương ông. Bù vào đó, ông là một đứa trẻ ngoan và đặc biệt rất khéo tay. Ông biết nặn từ đất sét những con vật rất vui mắt. Gia đình ông cũng nghèo lắm. Cha mẹ ông cũng phải lam lũ khó nhọc để nuôi đàn con đông đúc của mình. Thời gian trôi đi, cha mẹ ông lần lượt qua đời. Anh chị em của ông đi lập gia đình. Ông phải ở nhờ nhà người anh cả. Ông cũng già đi theo năm tháng. Ông nghĩ không thể sống nhờ anh cả mãi được vì anh cả cũng đã già. Ông quyết định đi kiếm sống.

Có chút tiền dành dụm được mà người anh cả cho, ông chọn nghề nặn con giống, không phải bằng đất sét mà bằng bột nếp. Còn Tí Còi - cậu bé mà tôi tưởng là con trai ông, chính là một cậu bé ăn mày ông nhặt được ở gầm cầu khi nó đang đói lả. Nó nhận ông là bố nuôi. Hai bố con ông dắt díu nhau lang thang khắp nơi này nơi khác, dựa vào nhau để sống. Tí nói, bố mẹ đẻ của nó mất sớm do bị bệnh. Nó trở thành đứa trẻ ăn mày khi mới 5-6 tuổi đầu. Nó cũng thương ông Gù lắm, nó sẽ chẳng bao giờ bỏ ông cả.

Nghe chuyện, chúng tôi càng thương bố con ông hơn. Ông Gù nói: mai cha ông phải đi nơi khác rồi. Thằng Tí òa khóc nức nở làm bọn tôi không cầm được nước mắt. Ông Gù phải đi, đó là điều tất nhiên rồi, ông không ở đây mãi được vì ông còn phải bán hàng kiếm sống. Bọn tôi rất thương bố con ông mà chẳng biết làm thế nào. Và cũng sắp tết Trung thu rồi. Chắc chắn rằng, thằng Tí chưa lần nào được cầm những chiếc đèn đủ loại để rong chơi vui vẻ như bọn tôi, chưa một lần nào cả. Mà ngày mai nó phải đi rồi.

-Ông ơi, Tí Còi ơi, ngày mai ông đi, tết Trung thu ông quay về đây với chúng cháu nhé. Tí về đây phá cỗ Trung thu với chúng tôi.

Thằng Trung thay mặt cả bọn nói với cha con ông. Ông Gù gật đầu, thằng Tí cũng gật đầu rồi quay đi chùi nước mắt.

Mấy cánh hoa bằng lăng tím thả mình theo gió rồi khẽ khàng rơi nhẹ xuống, nhuộm tím cả một khoảng đất. Chúng tôi chia tay cha con ông Gù, lòng nặng trĩu.

Hôm sau, rồi mấy hôm sau nữa, gốc cây bằng lăng trở nên trống vắng và lặng lẽ. Chúng tôi chờ đợi ông Gù đến. Đứa nào cũng có một món quà riêng tặng thằng Tí để nó được phá cỗ Trung thu. Trăng tháng Tám bắt đầu tròn, đẹp và tỏa sáng lung linh. Sắp đến Trung thu và bố con thằng Tí cũng sắp đến. Chúng tôi chờ đợi. Hình như cây bằng lăng cũng chờ đợi, cành lá lao xao vẫy gọi và những cánh hoa màu tím nở rộ dưới ánh trăng.

Trại sáng tác văn học hè 1990

 Đỗ Thanh Bình

(14 tuổi, huyện Thái Thụy)

Các bài viết liên quan:

• Bé Tuấn dạy gà gáy
• Tình bạn
• Quả bóng cao su
• Tôi đã hiểu ra
• Mẹ con chị gà
• Con lợn đất
• Lá vàng

Những tác phẩm cũ hơn:

• Cu Hiếu làm lớp trưởng
• Ánh sáng về
• Chuyện nhỏ xóm tôi
• Bọn trẻ xóm tôi
• Thành và tôi
• Thăm nhà bác Hồ
• Cô mèo tam thể

Những tác phẩm mới hơn:

• Con đỉa
• Bà cháu
• Nắng đông
• Chuyện cây đu đủ
• Tại sao chúng ta càng già càng minh triết
• Chân mây
• Loan