Ký ức tuổi thơ

Thứ ba - 18/08/2026 10:01

(Ảnh: Nguyễn Trọng Bằng)

Ký ức tuổi thơ
(Đỗ Minh Huệ)

Chúng ta ai cũng có tuổi thơ. Tuổi thơ ấy sẽ theo ta đi đến suốt cuộc đời. Trong tâm thức của tôi, ký ức tuổi thơ là phần hằn sâu, in đậm nhất.

Tuổi thơ của tôi là những ngày thiếu vắng cha ngay từ khi tôi mới ba tháng tuổi. Mẹ kể lại khi tôi được ba tháng thì cha tôi xung phong lên đường tái ngũ. Và khi tôi được 16 tháng, cha tôi đã hy sinh tại chiến trường Nam Bộ. Cuộc sống của tôi thiếu vắng cha từ đó. 

Tôi chưa kịp nhớ mặt cha. Mẹ tôi thay cha nuôi ba chị em tôi trong nỗi đau hiu quạnh. Chị em tôi lớn lên trong tình yêu thương, che chở của mẹ và gia đình ông bà ngoại. Ngày báo tử cha, tôi tròn 6 tuổi. Sự đợi chờ, niềm hy vọng của mẹ cô thành nỗi đau không còn nước mắt để khóc cha nữa. Tôi còn nhỏ nhưng vẫn nhớ như in cái dáng người của mẹ ngày hôm đó, mẹ buồn và héo hon tưởng như không bước đi được nữa. Chị gái con của bác tôi bế tôi ra đình làng để dự lễ báo tử cha. (Ngày hôm đó làng tôi làm lễ báo tử cho mấy gia đình cùng có người hy sinh như cha tôi). Trẻ con lên sáu tuổi ngày xưa dại khờ và ngốc nghếch lắm, tôi chả hiểu lễ báo tử là gì.
Chị tôi thắt cho tôi chiếc khăn trắng trên đầu mà tôi không hiểu rằng mình đã không còn cha nữa! 

Tuổi thơ của tôi là hình ảnh người mẹ tảo tần, đảm đang và vững chãi! Sau ngày báo tử cha, mẹ tôi không có nổi một nụ cười. Mẹ lặng lẽ và ít nói hơn, ánh mắt mẹ trĩu buồn. Giờ đây, mẹ đã ở bên cha, nhưng đôi mắt đượm buồn của mẹ từ ngày ấy thì vẫn còn lại trong ký ức của tôi. Mẹ lao vào công việc, phần vì phải làm lụng để thay cha nuôi nấng ba chị em tôi, phần vì chỉ có công việc mới giúp mẹ nguôi ngoai được nỗi đau mà mẹ đang gánh chịu. Mẹ đi làm quanh năm, suốt tháng, chả nghỉ ngày nào. Ngày nắng ráo, mẹ đi làm đồng, ngày mưa gió, mẹ ở nhà dọn dẹp và khâu vá quần áo cho chị em tôi. Tôi chưa một lần nghe thấy mẹ than thân, trách phận hay mắng chửi chị em tôi. 

Tuổi thơ của tôi còn là những giấc mơ về cha. Sau khi báo tử cha ít ngày, nhiều đêm, tôi hay nằm mơ được gặp cha. Có đêm, tôi mơ thấy cha về bế tôi, chỉ chốc lát thôi rồi không thấy cha đâu nữa. Có đêm, tôi mơ thấy cha về chỉ im lặng nhìn tôi và tôi cũng chả biết nói gì. 

 Tuổi thơ của tôi có những thiệt thòi, nhưng tôi được bù lại bởi tình yêu thương của những người thân, họ hàng và bà con lối xóm. Ngày ấy, cuộc sống vô cùng khó khăn, thiếu thốn về vật chất, nhưng rất giàu tình cảm. Mẹ con tôi luôn nhận được sự quan tâm của tất cả mọi người. Làm sao tôi quên được những đĩa xôi mới sau vụ gặt tháng 10 của thím Định vừa dẻo, vừa thơm, là những tấm bánh đa vừa quạt nóng giòn bị vỡ của bác Xứng, là những đĩa thịt, bát canh của thím Lương trong ngày giỗ Cụ, tất cả còn nguyên vẹn trong tôi cho đến tận bây giờ. Tôi quên sao được những ngày nông nhàn, đỡ việc hay những ngày mưa không đi làm đồng được, các bà, các bác, các thím lại kéo đến nhà tôi cùng nhau làm chung việc để mẹ con tôi bớt đi sự cô quạnh. Người thì xay thóc, người thì giã gạo, người thì tuốt rơm để bện chổi, tiếng nói cười cứ rộn ràng lên từng đợt, đến tận bây giờ tôi vẫn hình dung được. Tôi cũng sao quên được những buổi tối mùa hè, cả những tối mùa đông, sau một ngày làm việc vất vả, các bà, các bác, các thím lại kéo đến nhà tôi nói chuyện đồng áng, ruộng nương và chăm bón cho lúa, ngô, khoai, đỗ. Tôi vẫn nhớ như in những ngày mưa bão, các ông, các chú, các bác là nam giới đều chạy qua nhà tôi trước để giúp mẹ con tôi chống bão. Người chặt tre, người chẻ lạt, người leo lên mái nhà, nẹp chặt mái rạ để khi gió to, mái rạ lợp nhà không bị bay theo gió. Ngày ấy, nhà nào cũng vậy, cơm chẳng đủ no, áo chẳng đủ ấm, đồ dùng hàng ngày cũng chả đủ, nhà nọ phải mượn nhà kia, nhưng tình yêu thương của gia đình và tình làng nghĩa xóm đã nâng đỡ và sưởi ấm tuổi thơ tôi!

Tuổi thơ của tôi còn là cả một miền ký ức phong phú về tình bạn thuở thiếu thời, cái thời chả có đài, chả có sách truyện, lại càng không có tivi, điện thoại như bây giờ. Trò chơi của chúng tôi là những que tre để chơi chắt, chơi chuyền, là quả bòng non rụng làm quả chơi chuyền, là những dây mơ lông để nhảy dây, là những hòn gạch non vỡ để chơi ô ăn quan, là những hạt gấc rửa sạch để chơi búng khía, là việc bẻ những cành cây xanh làm lá ngụy trang cùng hành quân như ra trận. Và những buổi tối mùa hè, trẻ con cả xóm cùng chơi nấp tìm, chơi u, chơi nhảy ô và chơi rồng rắn lên mây. Tối nào cũng bằng ấy trò chơi là hết cả buổi tối. Mà cũng thật lạ, đến giờ, tôi vẫn tự thắc mắc rằng, tại sao, ngày ấy, ngõ xóm thì nhỏ xíu, cây cối rậm rạp, những bụi duối um tùm, những cây mây đầy gai sắc nhọn bò rả ra đường, cành tre cũng có nhiều gai nhọn, ấy thế mà bọn trẻ chúng tôi chân đất, chả có dép mà đi, chạy rầm rập, trốn nhau, ẩn nấp cả vào bụi rậm suốt cả buổi tối mà chả đứa nào bị giẫm gai, bị mảnh sành, bị chảy máu, bị rắn cắn hay bị đau chân, xước tay gì cả. Cứ thế, chúng tôi lớn lên cùng nhau, vui vẻ, hồn nhiên và thân thiết để bây giờ, mỗi lần trở về xóm cũ, chúng tôi gặp nhau, kể chuyện xưa cả buổi mà vẫn không hết chuyện.

Tuổi thơ của tôi cứ thế đi cùng năm tháng. Nó qua đi lúc nào tôi cũng không nhớ, nhưng tôi đã mang theo tuổi thơ ấy trong suốt hành trình khôn lớn của mình, cho đến tận bây giờ và mãi mãi mai sau. Ký ức về tuổi thơ của tôi luôn đẹp đẽ, trong sáng, tràn ngập tình yêu thương và sự ấm áp. Bởi vậy, tôi nâng niu, trân trọng tuổi thơ ấy, nó là phần đời quan trọng và ý nghĩa nhất trong cuộc đời tôi. 

6/2026

Các bài viết liên quan:

• Tìm về bên nhau
• Ngắm hoa
• Châu chấu và dế mèn
• Hoa bưởi
• Người thầy của chúng tôi
• Nhìn em bé ngủ
• Ký ức tuổi thơ

Những tác phẩm cũ hơn:

• Người thầy của chúng tôi
• Những đứa trẻ rồi cũng đi xa nhà
• Nửa thế kỷ "Búp trên cành" - gặp gỡ các thế hệ và tiếp nối giá trị
• 50 năm hình thành và phát triển của Búp Trên cành Thái Bình
• Nhà Búp - Từ Búp xanh đến một đời tri kỷ
• Kỷ niệm về trại sáng tác thiếu nhi và tạp chí Búp trên cành
• Nửa thế kỷ Búp trên cành

Những tác phẩm mới hơn:

• Búp trên cành - nguồn nhựa sống không ngừng chảy