• dau-title
  • Trang văn
  • cuoi-title

Nửa thế kỷ Búp trên cành - Một ngày hội ngộ, một đời thương nhớ

Thứ hai - 10/08/2026 17:42



(Ảnh: Các thành viên nhóm Búp cùng các thầy và bạn bè văn chương tại buổi lễ kỷ niệm Nửa thế kỷ Búp trên cành)



NỬA THẾ KỶ BÚP TRÊN CÀNH

Một ngày hội ngộ – một đời thương nhớ


Sáng ngày 9 tháng 8 năm 2026.


Thành phố Thái Bình cũ đón những người con trở về bằng một ngày nắng đẹp. Nắng tháng Tám không quá gay gắt, trải một màu vàng dịu trên những con phố thân quen. Trong cái nắng chan hòa ấy, những bước chân từ nhiều miền xa lần lượt tìm về một địa chỉ mà có lẽ trong sâu thẳm mỗi người vẫn chưa bao giờ rời khỏi.


Họ trở về để gặp nhau.

Những Búp trên cành Thái Bình của nửa thế kỷ trước.

Có người đã đi qua biết bao miền đất. Có người tóc đã bạc. Có người đã trở thành ông, thành bà. Có người mang theo những thành công, những câu chuyện của cả một đời. Nhưng cũng có người, khi vừa nhìn thấy một gương mặt quen, bỗng trở lại thành cô bé, cậu bé của mùa hè năm nào.


Có những cái ôm thật chặt.

Có những bàn tay nắm mãi không muốn buông.

Có những tiếng gọi tên nhau vừa bật lên đã nghẹn lại.

Và có những ánh mắt chỉ cần nhìn nhau là đủ hiểu:


“Mình đã tìm thấy nhau rồi.”


Nửa thế kỷ bỗng trở nên thật ngắn.

Bởi ký ức, hóa ra, không đo bằng năm tháng.

Ký ức đo bằng những yêu thương còn ở lại.


Ngày hội ngộ kỷ niệm 50 năm Búp trên cành Thái Bình và ra mắt các tác phẩm của Nhà Búp vì thế không đơn thuần là một buổi gặp mặt.

Đó là ngày những người đã từng là những “Búp” của mùa hè năm ấy trở về bên nhau, quây quần như chưa từng có một cuộc chia xa.


Những người gieo hạt trở về


Trong ngày đặc biệt ấy, những người Búp thật may mắn khi được đón những người thầy đã từng gieo những hạt giống đầu tiên.

Hai người thầy đáng kính của lớp Văn và lớp Vẽ – thầy Kim Chuông và thầy Hà Trí Dũng – trở về với học trò.

Các nhà văn, nhà thơ khả kính cũng có mặt: Nhà văn Minh Chuyên, nhà thơ Hồng Thanh Quang, nhà thơ Bùi Hoàng Tám.

Các đại diện của Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Thái Bình cũ và tỉnh Hưng Yên mới cùng về chung vui.

Đặc biệt, sự hiện diện của các thầy cô phụ trách Búp trên cành Đồng Nai khiến cuộc hội ngộ như có thêm một vòng tay nối dài.

Và rồi tiếng violon của Búp non Nguyễn Bảo Anh vang lên.

Trong trẻo.

Dịu dàng.

Một Búp non hôm nay chơi đàn tặng những Búp đã đi qua nửa thế kỷ.

Khoảnh khắc ấy đẹp đến lạ.

Như thể một ngọn lửa được trao từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Như thể mùa hè năm xưa chưa bao giờ kết thúc.


Một phút dành cho những người đã đi về miền mây trắng


Nhưng một cuộc hội ngộ sau nửa thế kỷ không thể chỉ có niềm vui.

Bởi năm mươi năm đủ dài để trong số những người từng đứng bên nhau ngày ấy, có những người đã đi xa mãi mãi.

Khi tất cả cùng đứng lên dành một phút tưởng nhớ những người thầy, những người bạn Búp đã về miền mây trắng, cả khán phòng chìm vào im lặng.

Không còn tiếng cười.

Không còn những câu chuyện đang dang dở.

Chỉ còn những ánh mắt cúi xuống.

Những người đã đi xa không thể trở về bằng bước chân.

Nhưng họ trở về bằng ký ức.

Bằng những bức ảnh.

Bằng những trang viết.

Bằng cái tên được nhắc lên trong một ngày mà những người còn lại vẫn nhớ họ.

Và có lẽ, đó cũng là một cách để nói rằng:

Các bạn vẫn ở đây.

Trong chúng tôi.

Trong Nhà Búp.


Ba mươi phút của nửa thế kỷ


Rồi ánh đèn trong khán phòng dịu xuống.

Màn hình sáng lên.

Một video dài 30 phút về “Nửa thế kỷ Búp trên cành” bắt đầu.

Từ “Gieo mầm” – những ngày đầu tiên.

Đến “Ngọn lửa chưa bao giờ tắt” – những năm tháng Búp lớn lên, tỏa đi nhiều miền đất.

Rồi “Mùa cây kết trái” – khi những Búp năm xưa đã trở thành những con người trưởng thành, mang theo những hạt giống được gieo từ thuở ấy.

Và cuối cùng là “Khúc vĩ thanh – Tri ân những người gieo hạt.”

Ba mươi phút.

Nhưng là ba mươi phút của năm mươi năm.

Những gương mặt trẻ tuổi lần lượt hiện lên.

Những nụ cười của một thời xa lắc.

Những người thầy.

Những người bạn.

Những trang viết.

Những mùa hè.

Những kỷ niệm tưởng như đã nằm sâu dưới lớp bụi thời gian, vậy mà chỉ cần một khung hình hiện lên, tất cả bỗng sống dậy.

Cả khán phòng lặng đi.

Không chỉ những Búp trên cành – những người trong cuộc – mà cả những vị khách quý cũng nghẹn ngào.

Có những bàn tay đưa lên lau nước mắt.

Có người cúi xuống thật lâu.

Có người nhìn lên màn hình mà không nói được lời nào.

Bởi trên màn hình lúc ấy không phải là một bộ phim.

Đó là tuổi trẻ của họ.

Để có được 30 phút ấy là biết bao đêm thức trắng của Ban Biên tập.

Những lời dẫn được viết rồi sửa.

Những phân cảnh được cân nhắc từng chút.

Những bức ảnh cũ được tìm kiếm, lựa chọn.

Mỗi lần đọc lại là một lần xúc động.

Mỗi lần nghe lại là một lần nước mắt tuôn trào.

Và mỗi lần xem video lại là một lần trái tim rung lên trước những gì tưởng đã ngủ yên.

Có lẽ, bởi người làm video không chỉ dựng một bộ phim.

Họ đang cố gắng nhặt lại từng mảnh thời gian.


Khi những người khách cũng rơi nước mắt


Sau khi video kết thúc, những lời nhận xét của các vị khách quý vang lên, nhưng dường như cảm xúc vẫn còn ở lại trong khán phòng.

Nhà văn Minh Chuyên xúc động chia sẻ rằng buổi kỷ niệm 50 năm Búp trên cành rất ý nghĩa, hoành tráng và chu đáo – một chương trình mà ông cho rằng khó có nơi nào làm được.

Đại sứ Dương Chính Chức, dù không thể về dự, sau khi xem video đã nhắn:


“Video thật kỳ công, nhờ đó mà tôi hiểu thêm về lịch sử Búp trên cành và Nhà Búp.”


Một lời nhắn ngắn thôi, nhưng với những người đã bỏ bao nhiêu đêm để làm video, có lẽ đó là một món quà rất lớn.


Nhà thơ Kim Chuông – người thầy kính yêu của các Búp trên cành năm xưa – dành tới 35 phút để nói về những học trò của mình.

Ông nhớ từng tính nết.

Nhớ từng cách viết.

Nhớ những nét riêng của các Búp.

Ông nói về các em như một người cha nói về những đứa con đã trưởng thành.

Ba mươi lăm phút ấy không chỉ là một bài phát biểu.

Đó là một cuộc trở về.


Nhà thơ Hồng Thanh Quang – một người ngoài câu chuyện – cũng không giấu được xúc động:


“Là người ngoài như mình mà còn xúc động nữa là những Búp trên cành.”


Ông còn nhận xét video hay đến mức có thể nói là “hay hơn cả video cấp trung ương.”


Nhà thơ Bùi Hoàng Tám thì thốt lên:


“Chưa thấy video nào làm mình xúc động và kỳ công đến thế!”


Các nhà thơ Bùi Đại Dũng, Thái Văn Sinh, Nguyễn Quốc Văn, Nguyễn Huệ cũng dành những lời khen chân thành cho chương trình và những người đã âm thầm làm nên cuộc hội ngộ.


Những lời khen ấy làm ấm lòng các Búp.


Nhưng có lẽ, điều làm họ xúc động hơn cả là khi nghe lời của một người rất đặc biệt.


“Chị rất cảm động, cảm phục và ngưỡng mộ các em…”


Búp Minh Tuyết, con gái cố Chủ tịch tỉnh Thái Bình Nguyễn Ngọc Trìu, nói:


“Chị rất cảm động, cảm phục và ngưỡng mộ các Búp. Chị cảm ơn các em nhiều nhé!”


Một câu nói giản dị.

Nhưng phía sau đó là biết bao tình cảm.

Tôi tin rằng trong giây phút ấy, chị Minh Tuyết cũng vô cùng tự hào về người cha của mình.

Tự hào bởi những hạt giống mà thế hệ cha anh đã từng gieo xuống đã không mất đi.

Chúng đã bén rễ.

Đã lớn lên.

Và sau nửa thế kỷ, vẫn còn những người trở về để nhắc nhớ về những ngày tháng ấy bằng tất cả lòng biết ơn.


Và rồi những Búp cũng không thể kìm được nước mắt


Nhưng có lẽ, những lời xúc động nhất lại đến từ chính những người đã sống trong câu chuyện.

Búp Trần Huyền Tâm viết:


“Mình đã khóc khi xem lại những hình ảnh thân yêu này! Nhớ lắm! Yêu lắm! Thương lắm!”


Chỉ vài chữ thôi.

Nhưng đủ để gọi tên cả một trời ký ức.

Nhớ. Yêu. Thương.

Ba tiếng ấy như ba nhịp đập của trái tim khi người ta bất chợt được trở về tuổi trẻ.


Còn Búp Trương Minh Hiếu lại viết:


“Không tin ở chính mình: lại là giọt nước mắt tưởng không thể mà cứ ướt nhoè khó kiềm chế! ‘Nửa thế kỷ’ – chưa bao giờ nhiều cảm xúc khi thầm nhắc trong tim…”


Có những giọt nước mắt không phải vì buồn.

Mà vì thương.

Thương một thời đã xa.

Thương những người không còn bên mình.

Thương những người thầy tóc đã bạc.

Thương những người thầy, người bạn đã đi về miền mây trắng.

Và thương cả chính mình của ngày xưa – những cô bé, cậu bé từng vô tư, trong veo, chưa biết rằng một ngày nào đó, mình sẽ ngồi nhìn lại những bức ảnh ấy bằng đôi mắt đã có quá nhiều năm tháng.


Có lẽ vì thế, hai chữ “nửa thế kỷ” hôm ấy không còn là một con số.

Nó là một miền ký ức.

Là năm mươi năm của nhớ – yêu – thương.


Những trang sách viết tiếp câu chuyện Nhà Búp


Sau những giọt nước mắt, những trang sách được mở ra. Các tác phẩm chung của Nhà Búp và 17 tác giả đã cùng góp những tác phẩm viết tặng, làm nên một dấu ấn đặc biệt trong ngày hội ngộ và ra mắt các tác phẩm của Nhà Búp.

Mỗi người một cách viết.

Một người kể chuyện.

Một người làm thơ.

Một người nhớ về thầy.

Một người nhớ về bạn.

Một người viết về những mùa hè.

Nhưng tất cả cùng gặp nhau ở một điểm:


Tình yêu dành cho Búp trên cành.


Những trang sách ấy không chỉ là những tác phẩm văn chương.

Đó còn là những mảnh ký ức được lưu giữ bằng chữ.

Bởi ảnh có thể phai màu.

Giọng nói có thể chìm vào thời gian.

Nhưng những con chữ được viết bằng tình yêu có thể ở lại rất lâu.


Có thể một ngày nào đó, một Búp non sẽ mở những trang sách này ra và tự hỏi:


“Ngày ấy, những Búp trên cành đã sống như thế nào?”


Và câu trả lời sẽ nằm trong từng trang viết.


Khi Nhà Búp trở thành một mái nhà


Rồi những bài thơ được đọc lên.

Những tiết mục văn nghệ vang lên.

Các Búp cùng những vị khách quý giao lưu, hát, đọc thơ và kể cho nhau nghe những câu chuyện của ngày xưa.

Không còn khoảng cách giữa người thầy và học trò.

Không còn khoảng cách giữa nhà văn, nhà thơ và những người yêu văn chương.

Chỉ còn những con người ngồi bên nhau như trong một gia đình.

Có tiếng cười.

Có tiếng hát.

Có những câu chuyện được kể đi kể lại mà vẫn thấy vui.

Có những kỷ niệm mà người này vừa nhắc, người kia đã bật cười vì nhớ ra một chuyện khác.

Buổi lễ vì thế không còn giống một chương trình kỷ niệm.

Nó giống một bữa cơm lớn của một gia đình sau năm mươi năm xa cách.

Và Nhà Búp, từ một cái tên của tuổi trẻ, đã trở thành một mái nhà tinh thần.

Một mái nhà mà chỉ cần bước vào, người ta lập tức tìm thấy mình của ngày xưa.


Nửa thế kỷ không phải là dấu chấm hết


Có lẽ điều kỳ diệu nhất của Búp trên cành không nằm ở việc những cô bé, cậu bé năm xưa đã trưởng thành như thế nào.

Mà là sau năm mươi năm, họ vẫn muốn trở về.

Vẫn tìm nhau.

Vẫn nhớ thầy.

Vẫn thương bạn.

Vẫn cúi đầu trước những người đã đi xa.

Vẫn khóc khi nhìn lại một bức ảnh cũ.

Và vẫn muốn trao ngọn lửa ấy cho những Búp non của hôm nay.

Từ những mầm xanh ngày ấy, cây đã lớn.

Những cành cây đã vươn ra nhiều miền đất.

Những Búp năm xưa đã trở thành những con người trưởng thành, mang theo những câu chuyện của riêng mình.

Nhưng ở đâu đó trong sâu thẳm mỗi người vẫn còn một Búp trên cành của lên mười hay tuổi mười lăm, mười sáu.

Một Búp từng háo hức đến lớp.

Từng say mê một bài thơ.

Từng ngồi bên người thầy kính yêu.

Từng tin rằng những người bạn bên cạnh mình sẽ mãi mãi không rời.


Năm mươi năm đã đi qua.

Nhưng cái mầm đầu tiên vẫn còn đó.

Ngọn lửa vẫn còn đó.

Và những người Búp vẫn còn tìm thấy nhau.


Ngày 9 tháng 8 năm 2026 rồi sẽ trở thành một trang đẹp trong cuốn sách nửa thế kỷ của Búp trên cành.

Một ngày có nắng.

Có những cuộc gặp.

Có tiếng violon trong trẻo của một Búp non.

Có thơ.

Có nhạc.

Có tiếng cười.

Có những giọt nước mắt.

Có những người thầy tóc đã bạc.

Có những học trò đã thành ông, thành bà.

Có những người đã đi xa nhưng vẫn trở về trong ký ức.

Và có một điều mà có lẽ tất cả đều cùng hiểu:


"Năm mươi năm không phải là dấu chấm hết"


Đó chỉ là một dấu lặng.

Một dấu lặng thật dài để những người đã đi qua nửa thế kỷ cùng nhìn lại, cùng biết ơn, cùng thương nhớ.

Rồi từ dấu lặng ấy, một câu chuyện mới lại bắt đầu.

Bởi những hạt giống được gieo bằng tình yêu sẽ không bao giờ mất đi.

Chúng sẽ nảy mầm trong một thế hệ khác.

Sẽ lại xanh trên một cành cây khác.

Sẽ lại có những Búp non lớn lên dưới một bầu trời mới.

Và biết đâu, năm mươi năm nữa, ở một nơi nào đó, lại có những người tóc đã bạc ngồi bên nhau, mở một cuốn sách cũ, nhìn một bức ảnh cũ và mỉm cười:


“Ngày ấy, chúng mình cũng từng là những Búp trên cành…”


Nửa thế kỷ đã qua.

Nhưng câu chuyện của Búp trên cành thì vẫn còn tiếp tục.

Bởi cây đã lớn, nhưng mùa xuân của Nhà Búp vẫn chưa bao giờ hết.


Hà Nội, 10/08/2026

Búp Nguyễn Diệu Liên


Các bài viết liên quan:

Những tác phẩm cũ hơn:

Những tác phẩm mới hơn:

 
Mời các Tác giả gửi bài cộng tác cho Ban Biên tập Nhà Búp qua hộp thư email: nhabup.vn@gmail.com
Văn phòng Thường trực Ban Biên tập Nhà Búp: Số 24, Lý Thường Kiệt, Q. Hoàn Kiếm, TP. Hà Nội;
Ngoài địa chỉ: www.nhabup.vn, bạn có thể truy cập vào website này qua các tên miền quen thuộc: www.nhabup.net hoặc www.nhabup.com
Website đang được thử nghiệm và điều hành phi lợi nhuận, bởi các tình nguyện viên.