
- Trang văn

Vườn kế hoạch nhỏ
Thứ bảy - 04/07/2026 08:54

(Ảnh: Nguyễn Trọng Bằng)
VƯỜN KẾ HOẠCH NHỎ
Hợp tác xã phân phối cho mỗi xã viên ba cân đỗ tương. Mẹ tôi bảo cái Hằng - em gái tôi năm nay đang học lớp ba mang về. Nó níu áo mẹ tôi:
- Mẹ ơi, mẹ cho con một chén nhé! Một chén thôi. Mẹ tôi gật đầu.
Đến tối, đúng lúc cả nhà đang sắp sửa ăn cơm, Hằng chợt nhớ ra, nó chạy vào buồng cầm ra một cái rá và một cái chén đỗ. Tôi tưởng nó đổ đỗ ra ngâm ngay. Ai ngờ, nó mang ra ao, đãi hết những hạt nổi, rồi xát qua. Xong đâu đấy, nó mới đổ vào bát ngâm. Thấy nó cẩn thận quá, mẹ tôi cứ mủm mỉm cười. Khi đi ngủ, đã leo lên giường rồi, nó còn tụt xuống, lấy đĩa đậy kín bát đỗ và lẩm bẩm: “Đậy kẻo chuột ăn mất”.
Sáng hôm sau, Hằng dậy sớm, mang đỗ ra xem. Hạt đỗ nở ra đầy đĩa. Nó tong tả xách cái dầm nhỏ ra vườn. Đây là vườn “kế hoạch nhỏ” của nó (gọi là vườn nhưng thật ra đây chỉ là một luống đất bằng cái chiếu cá nhân mẹ tôi trích ra từ mảnh vườn nhà). Hằng ngồi xuống cạnh luống đất đã được đánh rạch. Nó xới cho đất nhỏ tơi rồi rải đều từng hạt đỗ. Bàn tay nhỏ nhắn cầm cái dầm, hốt từng tí đất vụn rải lên mặt rạch đỗ, nó vừa làm vừa hát.
Xong, nó hì hục xách nước tưới. Nó cầm cái bát “rải đều” những hạt nước trên mặt luống. Cả buổi sáng hôm ấy nó chỉ quẩn quanh với cái luống đỗ.
Đến lúc mẹ tôi gọi về ăn cơm trưa nó còn đứng nán lại, tay xách cái xô, tay cầm cái dầm nhỏ, quần xắn đến tận đầu gối, tròn xoe đôi mắt say sưa ngắm “công trình” của mình, rồi tần ngần một lát, nó lấy dầm hốt thêm một ít đất nữa đổ lên luống, sau đó mới chịu ra về.
Năm ngày, sáu ngày. Rồi một tuần lễ lặng lẽ trôi qua để lại trong tâm trí em tôi nỗi phấp phỏng đợi chờ. Sáng nào cũng vậy, từ trên giường lăn xuống đất, nó đã tót ra vườn xem những mầm đỗ tương đã đội đất chui lên chưa?
Song những cái mầm non đầy mong đợi ấy vẫn không hề xuất hiện, Hằng chạy từ vườn về, ngúng nguẩy lại bím tóc đuôi sam rồi tròn xoe đôi mắt:
– Mẹ ơi! Sao mãi đỗ của con không nảy mầm hả mẹ?
– Có lẽ chưa đến lúc nó nảy đấy! Đợi vài ngày nữa xem sao con ạ! Mẹ tôi ôn tồn.
Hai hôm sau, mẹ tôi ra vườn của Hằng, moi moi thử vài chỗ, rồi im lặng, quay về bảo nó:
– Con chim bồ câu nhà ta khôn lắm, nó moi hết đỗ của con rồi. Thôi để mẹ lấy cho chén đỗ khác.
Thế là nó òa khóc.
Hôm sau, Hằng phải làm lại tất cả những việc nó đã làm lần trước. Nó không tự làm một mình nữa mà nhờ mẹ chỉ bảo từng việc, kẻo mẹ cứ mắng:
– Mày trẻ con biết cách trồng thế nào mà trồng.
Nó đặt hạt sâu hơn lần trước vì sự mong đợi lại bắt đầu.
Một buổi sáng cái Hằng chạy về gọi tôi:
— Chị Hiền ơi! Nhanh ra mà xem! Đỗ của em nảy mầm rồi đấy! Đi đi, chị!
Nó lôi tôi ra vườn. Ừ, đỗ đã nảy mầm thật rồi. Những cái mầm nhỏ xíu đầu tiên đang nhú lên long lanh dưới ánh mặt trời.
Buổi trưa, mẹ tôi đi làm về, vừa đến ngõ đã nghe tiếng cái Hằng líu ríu:
— Mẹ ơi! Đỗ của con nảy mầm rồi. Giờ phải làm gì, hả mẹ?
Mẹ tôi âu yếm bảo:
— Con phải chịu khó đuổi chim vài ngày, khi đỗ mọc khỏi mặt đất, chim không moi nữa, còn gà thì phải rào lại, kẻo chúng chẳng để sót cây nào đâu, con ạ!
Thế là buổi chiều hai chị em tôi đến trường thì mẹ tôi ở nhà đan cho Hằng bao nhiêu là cành tre. Khi về, tôi và nó hì hục rào đến tận tối mịt.
Từ đó, hôm nào cũng vậy đi học về, Hằng lại bận bịu với mấy hàng đỗ của mình. Hôm qua nó múc cả nước giải pha loãng tưới cho đỗ.
Khi những bông hoa tim tím đầu tiên lốm đốm bung nở Hằng thích lắm. Chốc chốc nó lại chạy ra vườn, khi thì nhặt đi những cái lá già, khi bắt một vài con sâu lẩn lút dưới gốc.
Ba tháng trôi qua, ngày vui nhất của em tôi đã đến. Đó là ngày mẹ tôi bảo nó mang rổ ra nhặt đỗ về. Những cây đỗ tương quả chi chít đầy thân, y như những con ốc vàng bám vào một cái cọc, có cây tôi đếm được gần bốn chục quả.
Mẹ tôi bảo “chỗ đỗ này đập phải được gần một cân hạt” cái Hằng mừng lắm, nó nhảy tưng tưng và nói luôn mồm, nào là: dỡ xong đỗ, nó sẽ cuốc đất trồng rau muống. Rồi sau đó nó sẽ trồng cải, trồng xu hào cà rốt... Cứ như là nó đã trông thấy những luống rau mọc xanh cái vườn “kế hoạch nhỏ” ấy.
Nguyễn Thị Yến
Đông Tu, Hưng Hà, Thái Bình
Giải B, Cuộc thi Em yêu đồng ruộng quê em, Hội VHNT TB, 1981-1982



