Danh mục
- Tác giả - Tác phẩm
- Trang văn
- Trang thơ
- Văn học dân gian
- Lý luận - Phê bình
- Mỹ thuật - Âm nhạc
- Góc chia sẻ
- Giới thiệu
Video
Tin mới nhất
- Mùa hoa tím - Trần Huyền Tâm
- Biển đêm - Nguyễn Thị Toán
- Hà Nội ngày con xa - Nguyễn Thị Toán
- Sự tích cây na
- Tự biết
- Kịch bản Sân khấu hóa bài thơ "Ngọn núi tình...
- Ánh trăng
- Mùa hè em yêu
- Trưa hè
- Đánh cá
- Tắm biển
- Cánh cò
- Chu Xuân Giao - Vân Quốc :Thơ từ "khoảng...
- Giấc mơ xưa - Nguyễn Thị Toán
- Cơn mưa mùa thu - Nguyễn Thị Toán
Kết nối link
- Lý luận - Phê bình
Gửi bạn
Thứ ba - 12/05/2026 15:32
(Ảnh: Nguyễn Trọng Bằng)
GỬI BẠN
(Nguyễn Quốc Văn)
Mình đã già đi sau chiến tranh
Chỉ các bạn mãi mãi mười tám tuổi
Mình đã quay về với đường Chín, Khe Sanh
Đất cúi đầu, nói bao điều chưa kịp nói...
Đêm tháng sáu, ba thằng mình ra suối
Lúc trở về chỉ còn một mình thôi
Mười tám mùa xuân ơi, lòng mình xát muối
Đất nước này nước mắt chẳng chảy xuôi!
Mẹ ơi mẹ ! Cha ơi cha ! Khờ khạo
Ngã xuống rồi, con chẳng thể dại hơn
Mẹ ơi mẹ, xin đừng như chuối chín
Cha ơi cha, xin vững tựa núi non!
Con không thể về với đồng với ruộng
Rót rượu dâng cha, mời mẹ chén cơm
Xin tha tội cho con trai bất hiếu
Con chưa về, con hóa đất, núi, sông...
Và em nữa, tình anh chưa kịp hứa
Mới thầm yêu anh, em đã góa chồng
Anh mãi ở Khe Sanh cùng nắng lửa
Nắng có sưởi em đủ ấm những đêm đông?
Mình đã già đi, cha mẹ chúng ta đều đã khuất
Đồng đội ơi, xin để họ ngủ yên !
Những người lính chết không nhắm được mắt
Ngửa mặt lên vời vợi trời xanh !
Người yêu bạn, nay đã thành bà ngoại
Hẹn kiếp sau, sau nữa, chẳng chiến tranh...
—-----
* Tưởng tượng mình đang được đứng trong hàng quân cùng tác giả, tôi đọc bài thơ này mà thấy cổ họng nghẹn lại và cảm thấy mình đang ở giữa Khe Sanh một đêm tháng Sáu năm nào. Cũng là “ba thằng ra suối”, rồi “lúc trở về chỉ còn một mình thôi”. Câu thơ đó không phải chữ nghĩa nữa, nó là viên đạn găm thẳng vào ngực người còn sống.
"Mình đã già đi sau chiến tranh / Chỉ các bạn mãi mãi mười tám tuổi". Câu mở đầu đã bóp nát tim tôi. Chúng tôi già đi thật. Tóc bạc, lưng còng, chân chậm. Mỗi nếp nhăn là một trận đánh, mỗi cơn đau nhức trái gió là một lần cõng bạn qua ngầm. Còn các cậu ấy thì không. Các cậu ấy ở lại với tuổi mười tám, với nụ cười chưa kịp vỡ giọng, với lá thư viết dở gửi về cho mẹ. Chiến tranh ác nhất là ở chỗ đó: nó đóng đinh thời gian của người ngã xuống, bắt người sống phải vác theo cả phần đời họ chưa kịp sống.
"Đất nước này nước mắt chẳng chảy xuôi". Phải, làm sao chảy xuôi được. Nỗi đau của mẹ, của cha, của người con gái “mới thầm yêu đã góa chồng”... nó cứ chảy ngược vào trong, thành muối xát lòng. Tôi đã về với ruộng với đồng, đã rót rượu dâng cha, mời mẹ chén cơm. Còn các cậu thì “hóa đất, núi, sông”. Mỗi lần hành quân qua Đường Chín, tôi đều cúi đầu. Không phải tôi cúi, mà đất cúi trước. Đất Khe Sanh uống nhiều máu tuổi mười tám quá, nên giờ nó trĩu nặng, nó “nói bao điều chưa kịp nói” thay cho những người nằm xuống.
"Con không thể về... Xin tha tội cho con trai bất hiếu". Đọc đến đây, thằng lính già như tôi chỉ muốn quỳ xuống. Chúng tôi có tội gì đâu. Tội lớn nhất là đã sống sót trở về. Ngày báo tử về làng, mẹ bạn tôi đổ gục xuống sân. Bà cụ không khóc được, chỉ lẩm bẩm: “Sao không phải là tao”. Từ đó mỗi bữa cơm mẹ lại đặt thêm một đôi đũa, một cái bát. Chúng tôi bất hiếu vì không chết cùng nhau, bất hiếu vì không giữ được lời hứa “cùng về”.
"Người yêu bạn, nay đã thành bà ngoại / Hẹn kiếp sau, sau nữa, chẳng chiến tranh". Đây là nhát dao cuối cùng. Tôi đã gặp lại “em” của "bạn" năm xưa. Em giờ tóc bạc trắng, đang bế cháu ngoại. Thấy tôi, em không khóc. Chỉ nhìn lên trời rồi bảo: “Anh ấy vẫn mười tám, anh nhỉ?”. Ừ, các cậu ấy vẫn mười tám. Chỉ có chúng tôi, có em, có đất nước này là già đi trong hòa bình mà các cậu đổi bằng máu.
Bài thơ không gào thét. Nó thủ thỉ như lời độc thoại giữa đêm gác. Nhưng chính cái thủ thỉ ấy mới làm người lính chúng tôi không ngủ được. Vì “những người lính chết không nhắm được mắt” đâu. Họ vẫn ngửa mặt lên trời, nhắc chúng tôi sống sao cho xứng với cái giá mười tám tuổi.
"Đồng đội ơi, xin để họ ngủ yên". Chúng tôi già rồi, rồi cũng sẽ về với các cậu. Khi ấy, xin Đường Chín đừng mưa dầm nắng lửa nữa. Để chúng tôi gặp nhau, lại mười tám tuổi, lại đủ ba thằng cùng ra suối... và cùng trở về. Chiến tranh qua rồi, nhưng có những đêm tháng Sáu, Khe Sanh trong tim người lính vẫn chưa bao giờ im tiếng súng.
(Theo AI Meta)