• dau-title
  • Lý luận - Phê bình
  • cuoi-title

Tháng Tư về

Thứ ba - 28/04/2026 12:22



(Ảnh: Nhà văn Nguyễn Thị Toán)

 

THÁNG TƯ VỀ

(Nguyễn Thị Toán)


Nắng bắt đầu chen chân vào lộc biếc

Gió bắt đầu lay động những cành tơ

Ta mải miết rong chơi cùng nắng gió

Có hay đâu, hoa nở trắng căn phòng.


Tháng tư về dịu ngọt khắp thinh không

Màu hoa ấy tinh khôi thời áo trắng

Hương nồng nàn như thuở còn mơ mộng

Bông loa kèn rung động những hồn thơ.


Hơi ấm cất tháng ba vào nỗi nhớ

Hẹn mùa sau, gạo lại đỏ sân chùa

Để tháng tư em, đồi sim tím ngọt

Ôm ấp men cho vụ quả cuối mùa.


Nắng và gió tháng tư là thế đó

Bắt đầu ươm cho mùa vụ thơm nồng

Bắt đầu say cho tình ta thêm đậm

Ta gọi thầm: dịu ngọt tháng tư ơi!

                                (Nguyễn Thị Minh Hương)


Bài thơ “Tháng Tư về” của Nhà giáo-Nhà thơ Nguyễn Thị Minh Hương là một khúc ngân dịu nhẹ mà sâu lắng về khoảnh khắc giao mùa, nơi thiên nhiên và ký ức hòa quyện, đánh thức những rung động rất đỗi tinh tế trong tâm hồn con người.


Bức tranh thiên nhiên tháng tư được mở ra bằng những chuyển động rất khẽ: “nắng bắt đầu chen chân”, “gió bắt đầu lay động” gợi cảm giác mùa đang đến một cách e ấp, mềm mại, như một vị khách quen thuộc mà vẫn luôn mới mẻ. Không gian vì thế không ồn ào mà tràn đầy sức sống, nơi “hoa nở trắng căn phòng” - một hình ảnh đẹp, giàu tính biểu tượng, như thể thiên nhiên đã len sâu vào cả thế giới nội tâm của con người.


Tháng tư hiện lên với vẻ đẹp tinh khôi của ký ức tuổi học trò: “màu hoa ấy tinh khôi thời áo trắng”. Đây không còn là thiên nhiên đơn thuần, mà đã trở thành chiếc cầu nối đưa cái “tôi” trữ tình trở về miền quá khứ. Hương hoa loa kèn - loài hoa đặc trưng của tháng tư Hà Nội - tháng tư sinh viên - được cảm nhận bằng cả xúc giác lẫn tâm hồn: “hương nồng nàn”, “rung động những hồn thơ”. Chính sự cộng hưởng giữa cảnh và tình ấy làm nên chiều sâu cảm xúc: tháng tư không chỉ “về” trong không gian mà còn “về” trong bâng khuâng hoài niệm.


Khổ thơ thứ ba mang sắc thái trầm hơn, như một khoảng lắng. Thời gian được cảm nhận qua sự chuyển tiếp: “hơi ấm cất tháng ba vào nỗi nhớ”. Tháng ba không mất đi, mà được “cất” lại - một cách nói đầy nữ tính, tinh tế, gợi cảm giác nâng niu quá khứ. Hình ảnh “gạo đỏ sân chùa”, “đồi sim tím ngọt” vừa mang nét dân dã, vừa đậm chất biểu tượng, gợi vòng quay của mùa vụ, của đời sống và cả của cảm xúc con người. Ở đây, tháng tư không chỉ là thời gian, mà còn là một trạng thái tâm hồn - nơi con người biết chắt chiu, ủ men cho “vụ quả cuối mùa”.


Khổ cuối như một lời tổng kết nhẹ nhàng mà tha thiết. Tháng tư hiện lên trong quy luật khởi đầu: “bắt đầu ươm”, “bắt đầu say”. Đó là tháng của sự sinh sôi, của những khởi nguyên, nhưng cũng là tháng của tình yêu đang độ thắm nồng. Câu kết “Ta gọi thầm: dịu ngọt tháng tư ơi!” vang lên như một tiếng gọi nội tâm - không phô trương mà sâu lắng, thể hiện sự gắn bó, yêu thương tha thiết với cuộc đời và với chính thời khắc này.


Với giọng thơ mềm mại, giàu nhạc tính, ngôn từ giản dị mà giàu sức gợi, các hình ảnh đều mang tính biểu tượng cao (hoa loa kèn, hoa gạo, sim tím…), vừa cụ thể vừa gợi cảm, nhịp thơ chậm, đều, phù hợp dòng cảm xúc hoài niệm, tạo nên một dư âm nhẹ nhàng nhưng bền bỉ - “Tháng Tư về” không chỉ là một bài thơ tả cảnh mà là một hành trình cảm xúc - nơi thiên nhiên, ký ức và tình yêu hòa quyện . “Tháng tư” với cô giáo biết làm thơ từ thuở “Búp trên cành” với những bài thơ bám rễ sâu vào lòng người đọc như “Vầng trán bà” …không chỉ là một mùa trong năm, mà là một “mùa của tâm hồn”: dịu dàng, tinh khôi, và đầy ắp những rung động ngọt ngào, sâu lắng…


Các bài viết liên quan:

Những tác phẩm cũ hơn:

Những tác phẩm mới hơn:

 
Mời các Tác giả gửi bài cộng tác cho Ban Biên tập Nhà Búp qua hộp thư email: nhabup.vn@gmail.com
Văn phòng Thường trực Ban Biên tập Nhà Búp: Số 24, Lý Thường Kiệt, Q. Hoàn Kiếm, TP. Hà Nội;
Ngoài địa chỉ: www.nhabup.vn, bạn có thể truy cập vào website này qua các tên miền quen thuộc: www.nhabup.net hoặc www.nhabup.com
Website đang được thử nghiệm và điều hành phi lợi nhuận, bởi các tình nguyện viên.