
- Lý luận - Phê bình

Búp trên cành Đồng Nai: Khu vườn của mơ ước và yêu thương
Thứ tư - 13/05/2026 15:57

BÚP TRÊN CÀNH ĐỒNG NAI: KHU VƯỜN CỦA MƠ ƯỚC VÀ YÊU THƯƠNG
Nhà văn Biên Linh
Nơi khởi nguồn ý tưởng
Bắt đầu từ những thay đổi to lớn trong chương trình giáo dục 2018 so với trước đây, đó là sáng tác văn thơ đã được đưa vào giảng dạy, học tập chính khóa trong nhà trường từ THCS đến THPT. Phần này thú vị, ý nghĩa nhưng rất khó với đa số học sinh và giáo viên. Tuy nhiên, nếu có phương pháp dạy phù hợp, giáo viên có thể phát hiện, bồi dưỡng và chắp cánh cho những em có tình yêu và năng khiếu sáng tác văn chương nghệ thuật.
Thời thơ ấu, sau khi thi học sinh giỏi văn toàn quốc, chúng tôi được chọn về lớp dành cho học sinh có năng khiếu sáng tác văn học nghệ thuật do Hội Văn học Nghệ thuật Thái Bình tổ chức. Ở đó, chúng tôi được học với nhà văn Tô Hoài, nhà thơ Phạm Hổ, nhà văn Phong Thu, nhà thơ Kim Chuông, nhà thơ Lê Bính... Tình yêu văn học, nghệ thuật và những kiến thức quý giá ấy theo chúng tôi lớn lên và trở thành nền tảng quý giá cho chúng tôi trong mọi công việc của mình. Dù 200 học viên Nhóm “Búp trên cành Thái Bình” (1976-1998) của chúng tôi mỗi người công tác ở một lĩnh vực khác nhau nhưng chúng tôi vẫn có chung tình yêu văn chương nghệ thuật và chính nó làm cho cuộc sống của chúng tôi đẹp hơn, vui hơn, ý nghĩa hơn. Đã có 3 học viên trở thành Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, nhiều bạn là hội viên các hội văn học các tỉnh thành trên cả nước.
Có ý kiến cho rằng các em học sinh giờ không thích học văn, thậm chí còn sợ học văn. Tôi thấy có tình trạng học sinh ngại học văn, lười đọc sách, viết văn không đúng yêu cầu của đề; câu văn dài lê thê, không rõ ý… Không thể phủ nhận một thực tế là sự gắn bó, chia sẻ của các em với người thân, bạn bè và giao lưu với xã hội hiện quá ít. Các em thiếu tình yêu thương, lòng biết ơn, sự cảm thông, chia sẻ. Hoặc có những tình cảm, có những khúc mắc, những khó khăn, trăn trở không biết làm thế nào để chia sẻ, tỏ bày. Nạn bạo lực học đường, bạo lực gia đình, bạo lực nơi công cộng có lẽ cũng có phần từ những lý do này…
Là người thầy, cũng là người mẹ, người bà, tôi thiết nghĩ: Nếu học sinh được quan tâm, giáo dục đúng cách từ tấm bé, được gắn bó, bồi đắp tình yêu thương, lòng bao dung, sự cảm thông, tôn trọng từ nhỏ, chắc chắn các em sẽ trở thành người tử tế sau này. Môn văn góp phần đắc lực để nuôi dưỡng, bồi đắp tâm hồn cho con trẻ từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Môn văn dạy các em biết tỏ bày, biết diễn đạt những điều mình muốn nói, biết trình bày vấn đề sao cho mạch lạc, rõ ràng, cuốn hút để thành công trong công việc, có nhiều cơ hội đến với tương lai tươi sáng. Đặc biệt, khi trẻ biết thể hiện ước muốn, cảm xúc của mình dưới hình thức của bài thơ, trang văn về tình yêu, lòng biết ơn đối với ông bà cha mẹ, thầy cô, bè bạn… thì càng tuyệt vời hơn…
Vì vậy, những năm qua, tôi đã cùng nhiều nhà quản lý giáo dục tâm huyết, nhiều thầy cô đồng quan điểm, nhiều nhà báo, nhà văn chung tay ươm mầm, vun đắp cho hơn 20 em học sinh có năng khiếu trên địa bàn xã Phú Nghĩa, phường Phước Long, phường Phước Bình ở mọi cấp học từ Tiểu học, Trung học cơ sở đến Trung học phổ thông. Nhóm Búp Trên Cành đã ra đời như thế.
Ông Lê Văn Quang chủ tịch Hội VHNT Bình Phước (cũ), NSND Giang Mạnh Hà, Chủ tịch và NSNA Phạm Văn Hoàng, Phó Chủ tịch thường trực, Hội VHNT Đồng Nai cùng lãnh đạo Hội đã dành cho Nhóm Búp trên cành và Nhóm Búp xanh sự quan tâm đặc biệt.
Ngay từ những ngày đầu nhóm lửa nhà thơ Kim Chuông, Trưởng ban cố vấn trang văn học nghệ thuật Nhà Búp (nhabup.vn), nguyên Phó chủ tịch Hội VHNT Thái Bình, Tổng Biên tập Tạp chí Văn nghệ Thái Bình, một trong những người thầy chủ nhiệm Lớp Bồi dưỡng năng khiếu sáng tác cho các em thiếu nhi tỉnh Thái Bình; nhà thơ Trần Huyền Tâm, Trưởng Ban biên tập Nhà Búp, nguyên Phó Cục trưởng Cục Lãnh sự Bộ Ngoại giao; nhà thơ Trương Minh Hiếu, Giám đốc Bảo Việt Nhân thọ Hải Phòng, Phó Trưởng Ban biên tập Nhà Búp đã đồng hành và tiếp sức toàn diện cho Nhóm Búp.
Hỗ trợ cho nhóm về chuyên môn còn có sự góp mặt của các nhà văn, nhà thơ tên tuổi như Đàm Chu Văn, Bảo Ngọc, Lê Nguyệt Minh, Trần Thu Hằng, Triệu Quốc Bình… Nhiều nhà báo đã luôn đồng hành suốt hành trình nhiều năm qua cùng cô trò nhóm Búp. Những bài báo, chương trình phát thanh truyền hình của Báo và Đài phát thanh đã có nhiều bài viết sâu sắc và yêu thương của các nhà báo nhà văn Linh Tâm, nhà báo Phương Dung, nhà báo Vân Anh, Hải Yến… Bài của các Búp xanh và Búp trên cành còn được giới thiệu trang trọng trên báo Thiếu niên nhi đồng (Nguyễn Bảo Anh), trên trang Văn học nghệ thuật Đồng Nai và trên trang Nhà Búp.
Cô trò nhóm Búp Trên Cành và nhóm Búp Xanh còn nhận được sự hỗ trợ, tiếp sức đầy tâm huyết và yêu thương của lãnh đạo địa phương hai phường Phước Bình và Phước Long; của lãnh đạo Phòng Giáo dục thị xã Phước Long (tỉnh Bình Phước), nhà quản lý Ngô Thị Minh Đông; của Ban giám hiệu cùng tổ Ngữ Văn trường THPT Phước Bình; Ban giám hiệu cùng thầy cô trường Tiểu học Long Giang… và nhiều trường THPT, THCS trên địa bàn phường Phước Long, phường Phước Bình, xã Phú Nghĩa của tỉnh Đồng Nai…
Mặc dù thầy cô nhiệt huyết nhưng nhóm sẽ khó có thể tồn tại và phát triển được nếu không có sự giúp đỡ to lớn về kinh phí hoạt động của các mạnh thường quân là các phụ huynh học sinh, đặc biệt là nhà giáo Hồ Kim Công (nguyên Phó Phòng giáo dục huyện Phước Long - Sông Bé); gia đình doanh nhân Dũng Bình; gia đình tiến sĩ doanh nhân: ông Nguyễn Văn Bắc và bà Trương Thị Chung hiện cư ngụ tại số nhà 127 đường Hồ Long Thủy phường Phước Long tỉnh Đồng Nai.
Mùa xuân này nhóm thật hạnh phúc khi nhận được thư cảm ơn của các chú lãnh đạo Bộ Tư lệnh Hải quân vùng II và bao tình cảm ấm áp khi những chiến sĩ hải quân được đọc những lá thư dạt dào tình cảm kính yêu của học trò nhóm Búp.
Và yêu thương lan tỏa
Ngày 11/11/2025, Nhóm nhận được lời mời của trường Tiểu học Long Giang tham gia buổi giao lưu “Lan tỏa yêu thương” các thành viên trong nhóm đã tặng thư viện nhà trường 200 đầu sách, biểu diễn những tiết mục văn nghệ và đọc nhiều bài thơ tự sáng tác, được thầy cô và các em học sinh vô cùng yêu thích. Đặc biệt tiết mục độc tấu đàn Violon của Bảo Anh, bài thơ viết về cha của Võ Minh Hà đã để lại ấn tượng sâu sắc.
Trong buổi giao lưu này đã ra mắt nhóm Búp Xanh của trường Tiểu học Long Giang gồm 30 em yêu văn. Những bài thơ “góc sân trường”, “Cái trống” của các em nhóm “Búp Xanh” khiến cả hội trường thích thú.
Sau buổi giao lưu, hai nhóm Búp Trên Cành và Búp Xanh đã cùng nhau hưởng ứng phong trào “Thư xuân gửi chú bộ đội Trường Sa” với gần 100 bức thư đong đầy lòng biết ơn, niềm yêu kính và hàng chục bức tranh về biển đảo, về vẻ đẹp hiên ngang, kiên cường canh giữ biển trời của các chú Hải quân, hình ảnh lá cờ Tổ quốc tung bay giữa bát ngát biển xanh như lời khẳng định chủ quyền biển đảo của Tổ quốc đã được các em thể hiện thật sinh động trong những nét cọ còn non nớt nhưng tươi thắm, con hạc giấy được xếp bằng sự tỉ mỉ khéo léo của các em gửi gắm bao ước mơ về đất nước luôn hòa bình thống nhất.
Những trang viết nở hoa
Cuối tháng 10/2025, hai thành viên xuất sắc nhất của nhóm Búp Trên Cành là Nguyễn Bảo Anh học sinh lớp 8A6 trường THCS Nguyễn Văn Trỗi và Nguyễn Thảo Linh học sinh lớp 9A1 trường THCS Phước Bình vinh dự được chọn tham dự trại viết của Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Đồng Nai dành cho những tác giả trẻ tại Đà Lạt. Những ngày ở trại, hai tác giả “nhí” đã được học hỏi, giao lưu cùng nhiều văn nghệ sĩ, nhà báo nổi tiếng như Đàm Chu Văn, Phạm Hoàng, Dương Đức Khánh, Linh Tâm, Trần Thu Hằng, Bùi Thị Biên Linh… Hai bạn đã có những trang viết nhiều cảm xúc về trải nghiệm trân quý này. Nhóm kịch cùng với Bảo Anh và Thảo Linh là những cây bút khác cũng không kém phần nội lực. Có thể kể đến: Như Quỳnh, Minh Hà, Minh Hân, Trà Giang, Ngọc Diệp, Phúc Thịnh, Hoàng Khang, Khánh, Bùi Văn Thế Quang Phương Anh, Trúc Lâm, Bảo An, Đức Đan, Yến Ngọc, Bảo Quyên, Phương Giang, Minh Khuê, Mai Anh, Kim Oanh, Yến Nhi, Huy Hoàng, Khánh Quỳnh…
Mỗi trang viết của các em tuy còn chưa trau chuốt ngôn từ, hình ảnh nhưng luôn lấp lánh tinh khôi của tâm hồn dạt dào ấm áp yêu thương, ngộ nghĩnh trong cái cảm, cái nhìn thơ trẻ. Các em viết về ông bà, cha mẹ, thầy cô, bạn bè, về thiên nhiên, cảnh vật, về những mảnh đời bất hạnh nhiều thua thiệt, về những ước mong, trăn trở của riêng mình… Bình dị thế thôi nhưng đó là cả một bầu trời của tuổi học trò các em gửi vào trang viết.
Những dự định xanh tươi rực rỡ đang vẫy gọi
Chặng đường phía trước đang mở ra với bao dự định, kế hoạch sôi nổi trong những hoạt động của nhóm. Cùng đón xuân về trong buổi giao lưu văn nghệ chào xuân với trường Tiểu học Long Giang ngày 25/01/2025, nhóm kết hợp cùng ban nhạc của trường THPT Phước Bình tổ chức đêm văn nghệ gây quỹ từ thiện tại trường THPT Phước Bình…
Nhiều bài thơ, khúc nhạc do các thành viên của nhóm Búp Trên Cành Đồng Nai và nhóm Búp Xanh sẽ cùng hoà nhịp làm cho mùa xuân năm nay thêm tươi thắm rộn ràng. Niềm vui của cô trò Nhà Búp của chúng tôi chỉ bình dị thế, bình dị mà thiêng liêng như lời Bác Hồ căn dặn:
“Trẻ em như Búp trên cành
Biết ăn, ngủ, biết học hành là ngoan”
Vui nhất là nhiều phụ huynh tìm đến xin cho con vào nhóm Búp Trên Cành Đồng Nai.
Tháng 4/2026 tập sách “Búp trên cành: Viết tiếp ước mơ” nhằm giới thiệu các tác phẩm xuất sắc của các “nhà văn nhí” của Nhà Búp - nhóm Búp trên cành Thái Bình và Búp trên cành Đồng Nai - đã được nhà thơ Trần Huyền Tâm biên tập xong. Với sự hỗ trợ mọi mặt của nhà thơ Trần Huyền Tâm, nhà thơ Trương Minh Hiếu và nhà văn Bùi Thị Biên Linh cuốn sách sẽ được in tại Nhà Xuất bản Giáo dục, và sẽ được phát hành rộng rãi vào tháng 6/2026.
Ngày 10/04/2026
Biên Linh



