Nguyễn Quốc Huy - thi sĩ của niềm say mê và quyến rũ

Thứ bảy - 23/05/2026 08:41

NGUYỄN QUỐC HUY

THI SĨ CỦA NIỀM MÊ SAY VÀ QUYẾN RŨ

(Đọc: “Những giấc mơ linh cảm” – Tập thơ của Nguyễn Quốc Huy – NXB Văn học – 2026)    

                                               Nhà thơ KIM CHUÔNG

                     (Nguyên Phó Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Thái Bình,

                         Tổng Biên tập Tạp chí Văn nghệ Thái Bình) 

Hơn hai mươi năm, trong số hai trăm “nhà văn nhí” đi qua “lò luyện văn chương” của Hội Văn học Nghệ thuật Thái Bình (1976 – 1998), Nguyễn Quốc Huy được triệu về “Lớp đào tạo, bồi dưỡng các em thiếu nhi có năng khiếu sáng tác văn học” từ bài thơ “Biển Đồng Châu” Huy gửi về Hội. Bài thơ đầu tiên xuất hiện trên báo của một cậu học trò đang theo học trường làng, tuổi mới mười bốn, mười lăm, nhưng đã có thơ in trên Tạp chí và cả trên trang văn nghệ của một tờ báo tỉnh. Năng khiếu thi ca sớm có ấy đã lọt vào sự phát hiện của các nhà văn là các thầy của “Lò luyện văn chương” Thái Bình đã và đang mở ra mùa ươm mầm, cấy gieo của Hội.     

Sinh ra từ một vùng đất ven biển - đất Thái Hồng, Thái Thụy, Thái Bình (nay là xã Bắc Thái Ninh, tỉnh Hưng Yên mới), chàng trai tuổi Giáp Dần (1974) này, được ông trời phú cho một con tim thi sĩ ngay từ thuở tơ non; thuở còn nhỏ gầy, ngơ ngác, thuở chăn trâu, cắt cỏ, thuở câu tôm, đuổi cáy trên bãi xa bạt ngàn gió nắng; thuở chạy dọc bãi dâu, mê mải thả cánh diều vi vút lên mây…   

Tình yêu văn chương bắt đầu từ những va đập, diện kiến nào, chả biết! Thật khó rạch ròi trong “cái vô thức” mông lung từ đâu gọi về và đem đến. Nhưng, Nguyễn Quốc Huy thấy rất rõ lời triết thuyết của thi sĩ Nguyễn Đình Thi đang dội vang ở giữa tim mình. Đấy là: “Thơ là gì?”. “Thơ không phải tự (ta) viết ra. (Mà) Thơ tự nó cất lên tiếng hát” … Hay, thi sĩ Xuân Diệu, “ông vua thơ tình” cũng từng định nghĩa, “Thơ là sự cưới nhau giữa hiện thực đời sống và rung cảm con tim”…. Tâm huyết với lời bàn ấy, với Nguyễn Quốc Huy, những câu thơ ban đầu - những câu thơ từ trời, từ đất. Những câu thơ từ “thế giới khách thể” cứ tự nhiên rơi vào chàng trai đang ở “tuổi xuân thì”… Để thi hứng cứ ngân nga cất lên trong dòng trôi hồn nhiên, trong trẻo, trong bản năng; trong biểu cảm; trong tả cảnh; tả tình, trong nhu cầu “giải thoát” sự ứ đầy và trào tuôn của nỗi niềm, tâm trạng … 

Mê thơ, và cũng khá “siêu toán”, Nguyễn Quốc Huy theo đuổi khoa học tự nhiên và trở thành người thầy dạy toán giỏi cho nhiều lứa học trò ở một trường chuyên huyện (Trường Phổ thông cơ sở Năng khiếu Thái Thụy). Nguyễn Quốc Huy biết, thơ và toán chẳng có mâu thuẫn gì. Toán đem đến cho thơ cái “thần” ở sự hài hòa, cân xứng; cái cụ thể, logic; cái chặt chẽ trong kết cấu, tư duy…

Nhiều năm trời, là một Nhà giáo, rồi trở thành thầy Hiệu trưởng một Trường THCS ở xã ven biển, trước “sự nghiệp trồng người”, trước bao nhiêu công việc bộn bề của một người làm công việc quản lý, Nguyễn Quốc Huy vẫn lặng thầm sáng tác, vẫn có tên, có thơ in đều, in rải rác từ cái buổi thiếu thời. Thơ Nguyễn Quốc Huy xuất hiện, đăng tải trên các số “Búp trên cành” hay Tạp chí Văn nghệ thường kỳ của Hội Văn học Nghệ thuật Thái Bình. Thơ trên báo Đảng, trên tập san Văn hóa của tỉnh; thơ trên báo Tiền Phong, thơ có mặt ở các tập tuyển văn chương của ngành giáo dục, của một miền Thái Bình quê lúa.

Là người Thầy, nhiều năm giữ vai trò chủ nhiệm của “Lớp năng khiếu sáng tác văn học” tôi theo dõi Nguyễn Quốc Huy, đọc Nguyễn Quốc Huy; để rồi, thời gian xa, khi gặp lại; khi Nguyễn Quốc Huy tập hợp cho ra mắt tập thơ “Những giấc mơ linh cảm”; tôi thật sự giật mình và vui, và tự hào và mê Nguyễn Quốc Huy ở gương mặt, bóng hình một thi nhân. Ở cõi hồn Nguyễn Quốc Huy  trước niềm đắm say giữa ba cõi “Trời - Đất - và Người”… Mà, cái “vô ngã” là Anh, lại “hiển hiện”, lại đem về, lại nắm cầm được vía hồn nơi tia nắng, chùm mây, nơi thế giới mịt mùng khói sương “ba la mật”… đặng làm cho “Ta (được) gặp Ta” trong tỉnh thức, trong phát lộ, trong khai sáng nơi vệt loang chảy dài và sâu thấm là vậy…

Là thế, nhà văn họ là những tài năng “đơn nhất”, là mỗi vũ trụ riêng biệt giữa cõi đời. Cái “trời cho”, cái chỉ riêng “họ có” và “thơ Nguyễn Quốc Huy với cái RIÊNG anh có” là một dòng chảy dài dặc, êm xanh, mát lành; dòng chảy mang mang, bâng khuâng, da diết; dòng chảy cảm hoài, thương nhớ; dòng chảy chả hiểu cơ sự đầu đuôi sao nữa… Nó làm ta ngẩn ngơ, trôi dạt, nó làm tảng đá ngàn năm khi chạm vào thơ Huy cũng run lên mà non lại sắc màu…

Đọc Nguyễn Quốc Huy trong “Những giấc mơ linh cảm”, ở phần đầu có tên “Cổ tích cho mình” quả tình, người đọc dễ bị chìm say trong lặng thầm, cuộn xoáy trước những “cơn nhập đồng”, “cơn mê sảng Nguyễn Quốc Huy”. Những cơn mê đẹp, cơn mê triền miên, cơn mê không tỉnh, cơn mê chỉ bám chặt một “lối mở” một “bến tìm”, một tiếng gọi, một đối tượng, một nhân vật, một thi sĩ là Ta. Và, một ai đó, “khác Ta”. Người khác Ta, là giọt nước, bóng hồng, là Em. Em cụ thể. Em “ảo ảnh”. Em của hình ảnh, hình tượng mà thi nhân tự dựng lên, để tụng ca, để run rẩy. Để khóc than, để giãi bày gan ruột, hồn mình trong bao nhiêu trạng thái “Ái - Ố - Hỉ- Dục…”.

Đọc “Những giấc mơ linh cảm” người đọc dễ dạt trôi cùng “thi sĩ của tình yêu”. Dễ nhìn ra trong khoảng mông lung, xa xanh tít tắp, một bóng hình Nguyễn Quốc Huy đang hăm hở, ngẩn ngơ trước “bóng hồng” thấp thoáng, ảo mờ. Ở đây, chỉ “một nguồn khơi” – “một đối diện” nhưng có biết bao nhiêu cảnh huống. Khi thì là “em” trong hoài niệm, trong ký ức gợi về:

          Có bao giờ trở lại nữa không

          Hoa phượng cháy trong mắt em ngày ấy,

          Trăng mười sáu trong veo đến vậy

          Hoang dại khoảng trời cỏ xanh vu vơ… (Cổ tích tuổi thơ)

Vâng. Đấy là cái ngoái trông ở “Cổ tích tuổi thơ”, còn vẫn là đối diện ấy, nhưng Nhà thơ đã thật khéo “giăng mùng” bằng những mắt lưới để bắt được và vớt lên “Người ta mến thương ơi” ở sức thuyết phục này: 

Nếu có bảy chú lùn và nàng Bạch Tuyết

Tôi xin làm người thứ tám mê say

Bảy chú lùn chỉ có trong cổ tích

Còn chính tôi có thật giữa đời này (Chàng Lùn thứ tám)   

Trời ơi. Thế đấy. Chỉ “chính tôi có thật ở đời này”, lời tỏ tình chân thành hơn nghìn lời thề thốt, để ai dám nghi ngờ? Ai dám không tin thi sĩ của yêu thương nữa? Và chỉ với “một đối diện”, “cái bất biến” diễn ra như motip này, đã thử tài nhà thơ, thử tài “kẻ đa tình” kia, tìm ra “cái biến”, cái lung linh, đổi khác, cái “biến hóa không cùng” ở lối tiếp cận, lối nhập đề, lối thăng hoa, lối khai sáng từ cảm xúc hồn mình, từ những câu thơ có duyên, những câu thơ nén dồn nghìn cơn giông gió.

Hãy đọc:          

Em đi rồi

làn mưa bụi chiều nay không giữ nổi

Tôi nép mình vào tiếng gọi 

đuổi theo.

… Em đã bỏ đi rồi

Con tim tôi âm thầm nói thế

Có lẽ nào trái tim đang nhớ

Tôi thẫn thờ bước đi.

                                                       (Giai điệu)

Hoặc, đây là cách dối lòng của kẻ giận hờn trong niềm yêu cất giấu :

Em thân yêu!

                       rồi em sẽ quên anh 

Như quên một giấc ngủ trưa, một bữa chiều đến muộn. 

Cuộc đời còn bao điều phù du đang đợi 

Một mối tình qua thì nhớ để làm gì!

Thấy không em trời vẫn đẹp ngoài kia 

Khi em hồn nhiên thay anh bằng một người trai khác. 

Để rồi :

Anh sẽ tập cho tim mình biết hóa đá, lặng thinh 

Để không hát trước những lời dịu ngọt 

Để không khóc khi tình yêu ngoảnh mặt 

Để dễ quên người như quên giấc ngủ trưa!  (Gửi thư) 

Rõ ràng, chạm vào tình yêu, thơ Nguyễn Quốc Huy như chạm vào “Cơn mê xoáy lốc”, những cơn xoáy lốc của dịu êm, của chất trữ tình giàu có với chất thi vị lấn trùm. Thơ với vẻ đẹp của tâm hồn vừa đi vừa kết tụ, tỏa hương. Thơ giống như những hạt phù sa ngọt ngào dọc lộ trình chắt lắng. 

Không có những câu thơ thật “cá thể hóa”, những câu thơ neo thật chặt nơi bến bờ của “thần cú, thần tự”, nhưng thơ Nguyễn Quốc Huy luôn vững, luôn chặt, luôn say; luôn mát trong, hài hòa, nhuần nhuyễn. Cái hay của thơ Nguyễn Quốc Huy là ở vía hồn. Vía hồn luôn “động”, vía hồn luôn có ở cái thần của “thi liệu - ngôn thi”, ở năng lực đã biến những ngôn từ không còn là xác chữ. Mà “chữ” với hình, với hồn  luôn lung linh, phát lộ một “cái Tâm”- cái Tâm làm sáng lên mọi hình hài, thi tứ.    

Có thể trích rất nhiều những câu thơ hay của Nguyễn Quốc Huy nơi ranh giới giữa ngoại giới và vía hồn thi nhân giao hòa, ngỡ như khó nhận ra dấu vết. 

Ví như:  

Cho anh xin một tối sáng trăng 

một con sông đã qua mùa giông tố, 

một bờ đê leo đầy cây xấu hổ 

để anh về tìm lại tháng năm xưa (Tìm lại tình yêu)

Hoặc: 

Nghệ sĩ nhào lộn đôi tay

Anh lộn nhào ý nghĩ

…

Đạo diễn là em

Lặng im là vũ điệu

Anh no nê cái nhìn khờ khạo

Uốn dẻo tâm hồn 

                         cảm giác

                                          tình yêu 

…Chúng mình gần mà vẫn quá xa nhau

Giữ thăng bằng trái tim còn khó hơn đế kiếm

Anh đu bay trong ảo tưởng

Buộc quanh mình dây bảo hiểm niềm tin (Xiếc)

Hoặc: 

Khi ta biết cảm nhận bông hoa bằng cả thông điệp của mùi hương

Thì tất cả đã rời xa mãi

Khao khát lắm tuổi thơ ơi,

một lần ta trở lại

Chạy bằng đôi chân trẻ con trên mảnh đất giao mùa (Nói với tuổi thơ)

Và: 

Bỏ tay, mở mắt đi tìm

Có còn nữa những ú tim cuộc đời?

Năm...mười...mười lăm… hai mươi...

Ta tìm ta giữa trò chơi… một mình.  (Tự bạch)

Ở “Những giấc mơ linh cảm” trong bốn phần chương mục kết cấu, có hai phần thơ được Nguyễn Quốc Huy tô đậm. Hai mảng mà người viết muốn bộc lộ ý thức của mình trên hai chiều: “một cảm xúc mạnh” với một nữa, là: “tư duy sâu”.  

Tất nhiên, phần trội vượt ở thơ Nguyễn Quốc Huy vẫn là “chất trữ tình - thi sĩ”, song khi quay về “cái nghĩ”, quay về “cái cảm thấy” chứ không phải “cái ta nhìn thấy” thơ Nguyễn Quốc Huy cũng nặng đằm một tầng chìm của chiều sâu “độc thoại” 

Ví như:  

Anh đi qua khát vọng tuổi hai mươi

Giờ nhìn lại chợt  thấy mình bé nhỏ,

Dẫu chẳng thể có em trong đời nữa

Giấc mơ anh lại đến đón em về (Gửi phương xa)

Hoặc:

… Thất lạc điệu đồng dao,

thất lạc câu lục bát.

Em mang tất cả ra đi

trò chơi xưa cũng khác

Ta trốn mình

                    để tìm lại chính ta (Thất lạc)

Hoặc:

    Cứ đêm đêm,

anh tự đánh lừa mình bằng những giấc mơ về một vương triều xa tít

nơi tình yêu hóa thành quyền lực

anh điều hành vương quốc bởi trái tim.

Rồi:

Anh tin vào linh cảm của giấc mơ

mách bảo cho anh con đường tìm hạnh phúc

để thực tại xô anh bằng bàn tay khắc nghiệt

cuộc sống không linh cảm bao giờ (Những giấc mơ linh cảm)

Hoặc: 

           Anh trơ trọi như Đông

                              nhẫn nại 

                                               úa tàn

gió lạnh thổi trào lên con mắt ướt

gió lạnh thổi suốt đông mà không khô kỷ niệm

chiều theo về

                     kí ức vẫn vẹn nguyên 

Anh - hoàng hôn

                         dang dở /tật nguyền. (Ám ảnh Đông)
 

Và: 

Em là quả nho trên cành

đong đưa, xanh chát

Anh ngốc nghếch

gấp trăm lần con cáo của La Fontaine

Dại dột đầu cơ niềm tin 

để trái tim lúc lắc

- Nho còn xanh hơn cả ở ngụ ngôn (Ngụ ngôn)

Ở “Những giấc mơ linh cảm”, ngoài những bài thơ viết về “tình yêu”, Nguyễn Quốc Huy quan tâm đến việc mở rộng biên độ đề tài để “xới cày,” để lật tìm nhiều tầng phát hiện. Nhưng đề tài đâu phải là “cái lõi” của người cầm bút. Mà phía sau đề tài, là “cái cảm”, “cái biết”, cái “thông điệp”  được gửi vào ý tưởng mang chiều sâu đặng “làm ta mở mắt” mới là cái nặng sâu, “cái lớn rộng” của nhà văn.

Với thơ, ở mỗi trang viết, Nguyễn Quốc Huy thực sự là người có học - người đi qua lớp “Đào tạo năng khiếu sáng tác văn chương”, người có kiến văn sâu với trải nghiệm từ một người thầy nhiều năm đứng trên bục giảng. Anh cũng là người kinh qua bao nhiêu va đập, thử thách của vai trò quản lý, lãnh đạo nhà trường, rồi cán bộ huyện và bây giờ là Chủ tịch UBND “một bản xã” (sáp nhập từ bốn xã cũ xưa trên đất biển Thái Ninh).

Với năng khiếu thi ca trời phú, cùng với mảng đời là “cái mỏ” của “hiện thực” - cái mỏ giàu “chất quặng” đã đem về cho Nguyễn Quốc Huy nguồn chảy - nguồn thi hứng. Thơ Nguyễn Quốc Huy là sự kết tinh, lấp lánh của vẻ đẹp “hồn người” trước niềm đắm say, trong xanh và mê cảm…  

Tôi thực sự quý yêu và “mê” Nguyễn Quốc Huy, mê thi sĩ của tình yêu - thi sĩ thật “quý và hiếm” trong “đội ngũ  - gương mặt các nhà văn nhóm Búp”.

Ecopark - Văn Giang -  Xuân 2026

Các bài viết liên quan:

• Tuổi mười tám
• "Em đây: Thị Nở... thưa chàng"
• Thiên tài (I)
• "Búp trên cành" - "Những mầm non văn chương" đang tươi xanh, tiếp nối và hẹn về một "mùa vàng gieo cấy"
• Từ "Búp trên cành" - những mầm non văn chương đầu tiên ở Thái Bình đến "Các nhà văn mang tên Nhóm Búp"
• Nguyễn Quốc Huy - thi sĩ của niềm say mê và quyến rũ
• Chu Xuân Giao - Vân Quốc :Thơ từ "khoảng tập mờ" tới nguồn sáng phát lộ

Những tác phẩm cũ hơn:

• Những giấc mơ linh cảm - bản nhạc trữ tình của ký ức và khát vọng yêu thương
• "Có tôi trong dáng em ngồi trước sân"
• Búp trên cành Đồng Nai: Khu vườn của mơ ước và yêu thương
• "Búp trên cành" - "Những mầm non văn chương" đang tươi xanh, tiếp nối và hẹn về một "mùa vàng gieo cấy"
• Gửi bạn
• Dấu chân người lính - Bản khắc lịch sử bằng thơ của Trần Tấn
• Tháng Tư về

Những tác phẩm mới hơn:

• Chu Xuân Giao - Vân Quốc :Thơ từ "khoảng tập mờ" tới nguồn sáng phát lộ
• Từ "Búp trên cành" - những mầm non văn chương đầu tiên ở Thái Bình đến "Các nhà văn mang tên Nhóm Búp"