
- Lý luận - Phê bình

Theo dòng lục bát chân như
Chủ nhật - 26/07/2026 09:57

THEO DÒNG LỤC BÁT CHÂN NHƯ
Nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại
Sau 50 năm cầm bút, nhà thơ Trần Huyền Tâm cho xuất bản tập thơ gồm 50 bài lục bát mang tên “Bên trời neo gió”.
Ai có thể neo được gió trời?
Chỉ có thơ, chỉ có lòng người!
Cái tâm, sự huyền tâm đến độ nào đó có thể hòa hợp với tự nhiên, với Đạo như một nhất thể.
Chân Như là cái vốn có, cũng là cái cần phải tu.
Trong đời sống, cũng như trong thơ của Trần Huyền Tâm, con đường đạt tới Chân Như, gồm cả hai điều ấy.
Ngay từ tuổi nhỏ, thơ Trần Huyền Tâm đã hiển lộ Chân Như trong vạn vật, trong cá thể. Do đó, mọi thứ tương phản mà tương ánh, tự do đi lại, chuyển hóa mà không gượng ép, đơn sai. Và lục bát tự thơ, không phải tự người:
“Phía trên giàn mướp mẹ trồng
Hình như nắng cũng trổ bông hoa vàng”
…
“Mặt trời lấp ló đằng đông
Chân mây chúm chím ánh hồng ban mai
Long lanh mắt nắng sương cài
Thơm qua vườn trước bụi nhài đương hoa
Nắng từ khóm cúc bước ra
Sà vào múi mít rồi qua thị vàng…”.
Càng về sau, nhờ vào sự tu tập mà có thêm sự sâu sắc; càng biết ôm giữ Chân Như để khỏi lạc bóng hao hình. Thơ, từ như có thêm sứ mệnh hoằng pháp:
“Bên trời cánh hạc đằng vân
Thanh tân rước cả sắc xuân vào hè”
…
“Bao năm lạc bóng hao hình
Làm sao về được là mình, mình ơi?!
Nhọc thân dâu bể ngậm ngùi
Ba đào níu kéo nổi trôi cõi người”
***
Nhưng thơ vẫn cứ phải là thơ. Thơ không phải kinh kệ. Người vẫn phải là người, không phải ngay trong một niệm mà thành Bồ Tát.
Là thơ, phải gần gũi, long lanh cái đẹp của ánh mắt, nụ cười, của ước mơ; phải ướt và trong giọt nước mắt của nỗi buồn nhân thế.
Là người phải rạo rực, dâng hiến từ một tình yêu cho những tình yêu.
Và nhân loại đã thần thánh ở chỗ, biết chấp nhận đau khổ để nhân lên hạnh phúc, chịu xa cách để thương thêm gần gũi. Người ta từng ước mơ lên tiên, nhưng tiên thần cũng đôi khi muốn được sống và kéo dài năm tháng ở trần, trốn xuống trần gian.
Khi viết về tình yêu, Huyền Tâm rạo rực và mãnh liệt. Nhà thơ khẳng định tình yêu có thể biến rau diếp thành cột lim để dựng đền đài. Đó có phải là Chân Như?
“Xanh xanh rau diếp bên đình
Gỗ lim hoá giải nợ tình nơi nhau
Nước trong mà giếng thì sâu
Thương nhau ta nối dây gầu dài thêm
Để rồi quá khứ dịu êm
Không vu vơ gọi riêng tên chúng mình
Bao năm lạc bóng phai hình
Cao xanh giờ đã cho mình có ta
Để rồi đòn gánh nở hoa
Hạc vàng mây trắng đón ta về mình…”
Con đường của Huyền Tâm là con đường thành Tiên, thành Phật hay vẫn lạc giữa cõi người, tôi không biết. Nhưng tôi cứ nghĩ làm Tiên thì đẹp, làm người cũng vui.
Đọc thơ Huyền Tâm khi hướng về đời, tôi thấy ấm áp. Và cũng đẹp như Tiên Phật.
“Bàn tay năm ngón nhỏ mềm
Lời ru ấm cả nỗi niềm gần xa”
…
“Thương mình khói tóc bạc nhàu
Vần thơ vỡ giữa xót đau nhân tình
Thấy mình về giữa lặng thinh
Nghe trong sâu thẳm biết mình có ta
Thấy trong mỗi cõi gần xa
Ta mình đang nối bao la đất trời”.
Ấy là Huyền Tâm! Ấy là lục bát Chân Như!
Hà Nội 23/6/2026
Nguyễn Sĩ Đại



