Danh mục
- Tác giả - Tác phẩm
- Trang văn
- Trang thơ
- Văn học dân gian
- Lý luận - Phê bình
- Mỹ thuật - Âm nhạc
- Góc chia sẻ
- Giới thiệu
Video
Tin mới nhất
- Sự tích bánh đúc
- Đêm trở thành tri kỷ
- "Mở lòng" - Một nguồn mở từ con tim lắng...
- Họp lớp
- Gửi một người
- Người chiến thắng
- Sự tích con dế mèn
- Đi đâu từ tối đến giờ
- Nụ hôn bên dòng Isar
- Khi ngôn ngữ cất tiếng hoan ca
- Hương Tích
- Thiền trong ngày mưa bão
- Người đàn bà hát trong mây
- Đồng dao khát vọng
- Bà tôi
Kết nối link
- Trang văn
Nguyệt quế (2)
Thứ bảy - 07/02/2026 20:01
(Ảnh: St)
NGUYỆT QUẾ 2
(hay câu chuyện về tà áo trắng nữ sinh)
Tôi là bạn của H đã gần hết một đời người. Gã là kẻ lãng tử rày đây mai đó lang thang trên vỏ địa cầu chừng ngót ba chục năm có lẻ. Gã thấp bé da đen nhẻm nhìn vẻ trông thô mộc thế thôi, nhưng tâm hồn cũng lãng mạn lắm. Nhóm bạn gã ngày ấy không nhiều, bạn thân chỉ chừng chục đứa, giờ thì mỗi đứa ở một phương trời. Đứa thì mênh mang tít tận trời Âu, đứa thì lênh đênh trên biển, kẻ thì bận rộn với những đứa trẻ bi bô trong lớp học. Đứa còng lưng khuya sớm trên cánh đồng với lúa và hoa, đứa thì kinh doanh tại quê, kẻ thì lang bang dọc dải đất hình chữ S trông thi công những công trình thủy lợi. Âu cũng là cuộc đời. Mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh nhưng nếu gã không kể ra thì chắc mọi người rồi cũng sẽ quên. Thôi thì cứ kể lại đây, bạn nào có đọc thì tự nhớ ra vậy nhé.
Ngày ấy đất nước còn nghèo, một xã cũng chỉ có khoảng 10 hay 15 đứa vào nổi cấp 3 vì thế chuyện đi bộ đi học hay đi xe đạp 5 hay 10 cây số đi học cũng là chuyện thường ngày ở Xã ... không lăn tăn gì. Bạn nào gia đình khá giả lắm mới có xe đạp để đi, có áo dài để mặc đi học. Còn tôi và gã thật ra chả quan tâm gì tới chuyện đó, bởi ít quan tâm chuyện hình thức và cũng bởi chúng tôi luôn luôn là người ít tuổi nhất của khoá mà. Nghèo thế khổ thế, đứa nào cũng vống lên khẳng khiu như cây sậy nhưng mấy bạn nữ giờ ra chơi mặc áo nâu cổ tròn ra hóng nắng mùa đông má vẫn ửng hồng và những nụ cười tươi duyên dáng đâu có kém ai. Mấy bạn trai thì túm năm tụm ba khen bạn này mắt đẹp bạn kia học giỏi... vui thế kia mà..
Nếu mọi người có hỏi ngày ấy các bác có học thêm hay không thì cũng có chứ. Nhóm học thêm của tôi và gã (không phải để khoe) chắc là gần hết mấy kẻ khá nhất của khoá. Gã nhớ ngày đấy ai cho dạy thêm học thêm đâu… Cả bọn học ở nhà H một ngôi nhà nhỏ cạnh bờ sông ở cầu Đình Thượng đi xuống một chút. ...Ở đó có ổi có mận có bờ sông để câu cá. Có những ruộng lúa xanh ngắt một màu độ tháng ba và hương cau thơm ngát, cánh hoa cau rắc trắng đường đi. Cả bọn học đâu học được mấy buổi rồi không thấy gã học tiếp nữa. không hiểu vì lí do gì. Gã lãng tử và kín miệng nên chả ai biết vì sao.
Một lần tôi hỏi gã:
- Sao tự nhiên mày lại nghỉ
- Rồi sau mày sẽ biết thôi.
Gã cấm cẳn trả lời ra chiều không vui nên tôi không hỏi tiếp. Bản tính của gã là lười và ít nói vì thế tôi không hỏi tiếp. Về sách vở của gã chả có là bao mà chỉ toàn là giấy nháp. Bài tập gã cứ chép đề xong vào giấy nháp là gã cắm cúi giải... Đến đoạn gã sắp làm ra đáp số rồi là gã vất bịch cả giấy nháp và viết rồi bỏ đi chơi, ngắm trời ngắm đất. Lãng tử lười mà. Không biết nhóm bạn ngoài tôi ra còn có ai biết cái tật của gã hay không nhưng đó là sự thật.
Năm cuối đại học HH gã kể: Thật ra gã nghỉ học không phải vì không có tiền mà bởi gã không có xe đạp để đi, mà nhóm bạn của gã không phải con nhà giàu nhưng đứa nào cũng có một cái xe đạp chỉn chu mà đi. Ngày đó gã thường mượn xe đạp của bố đi khi cần hoặc đi học thêm hoặc khi dậy trễ sợ muộn học. Mỗi khi có xe đạp gã lại ngao du lạc giữa những hàng bạch đàn hay vườn hương nhu xanh mát trên đường đi. Đôi khi gã lại vứt xe ở triền đê rồi đùa giỡn cùng những bông cỏ may tím ngắt chiều đông hay vườn hoa cà tím sẫm cả trời chiều. Với gã cái sự học chỉ là những chiều trốn học lơ đãng trên cánh đồng quê lửng lơ nhìn những cánh cò trắng lượn bay trên những vườn cà đầu xóm.
Gã yêu sông hồ biển cả, yêu những chùm hoa muống hay hoa súng trên hồ như chính tính lãng tử của gã vậy.
Lần vào thăm tôi, sau một chuyến công tác gã kể: Một chiều lãng du với cái xe đạp gã bắt gặp một tà áo dài trắng muốt trên chiếc xe đạp Phượng hoàng xanh Ngọc. Mái tóc dài đen nhánh xõa tới yên xe, giỏ xe là cặp sách và một chùm trái thị vàng ươm cột khéo léo cùng chùm hoa Nguyệt quế trắng tỏa hương ngào ngạt. Gã sững cả người, Đó là QC, nàng là hoa khôi của khối mà lị. Thanh cao đài các cũng đúng thôi. Chào hỏi xã giao xong cả hai sánh đôi đi trên đường làng rợp bóng cây trong mùi thơm dịu nhẹ của trời, của đất và hoa Nguyệt quế trên giỏ xe của nàng...
Gã bỏ lớp học thêm kể từ hôm ấy.
Rồi kỳ thi đại học cũng tới. Gã vào kỳ thi với những bài toán bài tập lý hoá nguệch ngoạc trong đống giấy nháp um tùm của gã, với những vẩn vơ của tà áo trắng hôm nào. Ông trời thật khéo trêu ngươi. Gã vào thi lại ngồi gần cái nàng áo dài với chùm hoa Nguyệt Quế bữa trước. Ngày ấy thi đại học nghiêm túc lắm, chả ai dám trao đổi bài hay giúp đỡ nhau được dù là quen biết. Liếc sang cô bạn, cô ấy cũng làm được kha khá, chắc là ổn thôi. Gã nghĩ thầm trong bụng như thế…
Thế nhưng rồi gã thì vô đại học hàng hải còn nàng thì không… Người lãng tử là hắn giờ bận rộn với máy móc, với hàng hoá, biển xanh với sóng bạc đầu… (Thảo nào khi vào đại học, tôi và gã vẫn thường liên lạc với nhau nhưng mỗi lần hỏi tới có bạn QC kia thì chả bao giờ gã nói.
Chuyện của gã kể làm tôi bất chợt nhớ cái lần ra Hải Phòng thăm gã. Phòng gã thì chật lắm còn gã ôm đàn nhìn lên bức tranh một thiếu nữ trên tường hát rất tình cảm.
“Lần đầu ta gặp nhỏ, trong nắng chiều bay bay
Ngập ngừng ta hỏi nhỏ, nhỏ bảo nhỏ không tên
Ừ thì nhỏ không tên, bây giờ quen nhé nhỏ, nhỏ ơi
Lần này ta gặp nhỏ, trong nắng chiều bay bay
Ngập ngừng ta hỏi nhỏ, nhỏ bảo nhỏ chưa yêu
Ừ thì nhỏ chưa yêu, bây giờ yêu nhé nhỏ, nhỏ ơi
Lần này, nhỏ quay đi, không thèm nhìn ta nữa
Giọt sầu rơi một mình, chỉ còn ta một mình, nhỏ ơi“...
-Sao mà mày buồn thế, cưới vợ đi. Cưới sẽ hết buồn...Tôi chọc quê gã.
- Rồi sau này mày sẽ biết
Tôi im lặng không nói gì nữa.
Thời gian cứ thế trôi mau, cả tôi và gã tóc đều đã bạc mất một nửa, điện thoại cho nhau cũng lười nữa là. Còn gặp gỡ thì chả mấy khi , bởi gã rày đây mai đó, khi Hải Phòng, khi Sài Gòn khi Osaka, khi lênh đênh trên biển chín mười tháng trời. Làm nhiều tiêu ít, độc thân cô độc một mình như gã chắc tiền xếp lớp…Tôi vẫn thường trêu gã như thế.
Bẵng đi mấy năm trời đột nhiên gã gọi:
- Tết này nhớ ra Bắc tao có chuyện muốn nói đây. Gã nói như ra lệnh
- Thì có chuyện gì mà quan trọng thế. Cưới vợ hay sao.
- Già rồi, giờ cưới xin gì nữa. Tao nghỉ hưu rồi !
- Ủa! Thật sao... Để tao xem đã, nhưng không được quên quà của tao đâu đấy
- Sẽ có, ông đừng lo.
Gã nhấm nhẳng rồi cúp máy.
... Chiều đông, tôi lấy chiếc xe máy cà tàng đi ra bờ đê sông Trà Lý thăm gã. Nhà hắn đây rồi. Ngôi nhà thật đẹp lọt thỏm giữa cơ man nào là hoa và cỏ. Toàn là hoa và hoa nhưng nổi bật là cây hoa mai cổ thụ gần hồ và dàn cây Nguyệt quế hoa trắng. Nhà giàu thế, có cây cau, trầu không giếng nước và cái cầu ao xây gạch nữa chứ. Nhà có điều kiện có khác… Nhìn ra xa xa là dòng sông Trà đỏ quạch phù sa và chân đê xanh rì những có của những ngày nào cả tôi và gã vẫn từng thả trâu, bắt bướm, nướng khoai. Tôi nhẹ nhàng bấm chuông cửa sau một hồi quan sát.
- Ông về khi nào. Gã ôm chặt lấy tôi như thể sợ tôi đi mất.
- Vào nhà, ... à vô nhà uống nước đã.
Tôi sững người nhìn gã nông dân hiện đại chính hiệu trong khu vườn rộng cả ba ngàn mét vuông những hoa và cỏ cùng rau xanh ngắt. Hắn vẫn thế, nhỏ thấp và đen, cả tóc và râu đều đã bạc.
Gã pha trà rồi với lên cái IPad. Ngoài vườn phủ một lớp sương mỏng mát rượi. Thì ra là gã tưới cây theo công nghệ 4.0. Tưới nước điều khiển từ xa...
- Chuyện dài lắm ông ạ, kể từ lần gặp ông bữa đó. Tôi đi bốn chuyến nữa. Giờ mệt mỏi nên xin nghỉ sớm thôi. Lần này ở nhà tao ba hôm đấy nhé...
Gã lấy ra một cây sáo nhỏ và thổi bài “giấc mơ cánh cò“ tôi đã từng nghe mà đầy tâm trạng:
“Gió chiều cứ hắt hiu nghe buồn thiu.
Cánh cò trắng ấu thơ bay về đâu.
Mà chẳng thấy ghé qua ghé qua ruộng đồng.
Để lúa mỏi vẫy tay trong chờ mong.
Nhớ ngày bé thích vẽ tranh về cánh đồng.
Có dòng sông, có lũy tre, có mẹ tôi.
Còn em thích vẽ tranh về cánh cò.
Cò trắng sải cánh bay bên cánh đồng xanh.
Cò bay cò bay núi cao biển sâu biết đâu cò về.
Cò bay cò bay có nghe lời ru í ơi à ơi.
Cò bay cò bay biết sao gặp nhau nước chảy đá mòn”
Tôi giật mình, gã này giỏi thật, đàn hay sáo giỏi như dân nghệ sĩ chuyên nghiệp vậy. Gã kể:
- Ở trên tàu buồn quá tao có biết làm gì đâu. Phòng thuyền trưởng có cả sáo, guitar và đàn Violon nữa đấy.
Tôi cười buồn, nghĩ chuyện gã vẫn một mình
- Giờ là lúc phải dừng lại chiêm nghiệm lại mình rồi. Và cũng phải kiếm một đám đi.
- Đúng thế. Tao về xây cái nhà này và hoàn thiện nó mất đúng một năm rưỡi. May mà chỗ đất này tao mua đã gần chục năm rồi chứ giờ có tiền cũng chả mua được.
Gã gật gù.
Ăn trưa xong, chỉ là vài lát đậu cải mầm xào và thịt bò Kobe nhà gã, tôi vào phòng làm một giấc. Gớm chỉ có vài lon bia thôi mà say thế không biết. ..
Dụi dụi mắt tôi kéo rèm nhìn ra xa xa phía hồ, nơi có một cái lều lợp ngói nâu sẫm. Hình như gã có khách. Ai vậy nhỉ, dáng người nom quen thế không biết… Bạn tôi tất tả đi ra, tay cầm một vật gì đó.
- Đằng ấy về khi nào đấy?
- Tớ về đã… đã gần hai năm rồi. Gã ấp a ấp úng... Vẫn còn giận à...
Tôi bật cười khe khẽ… Gã bật loa Bluetooth trong phòng lại kết nối nên tôi nghe rất rõ.
- Sao đằng ấy ngày xưa ki bo không gửi sách ôn thi đại học cho tui… Rồi cứ đi biền biệt ngần ấy năm trời...
- Thì.... thì có sách đâu, tớ có ghi chép gì đâu mà có cho mượn cơ chứ… Trong loa tôi nghe cả tiếng gã gãi đầu soàn soạt...
Tôi ngồi dậy, tắt loa rồi vờ nằm ngủ không nghe nữa. Kỳ quá, ai nhỉ.... và suy nghĩ miên man.
Bốn giờ chiều, gã vào phòng lôi tôi dậy:
- Dậy chứ ngủ gì mà ngủ dữ vậy?
Chúng tôi lững thững ra ngoài bờ hồ, ngồi uống trà trong lều thư giãn.
Nắng chiều đã nhạt, cây mai trắng cổ thụ hoa rụng trắng một góc vườn, xung quanh là một vòng tròn cây Nguyệt quế xanh muốt đang nở hoa từng chùm, từng chùm tỏa hương ngào ngạt. Gã nhờ tôi lấy hộ cây đàn trên vách, bất chợt tôi lại thấy bức tranh mộc mạc một thiếu nữ sinh áo dài trắng trên xe đạp đi học, trong giỏ xe là cái cặp đen và vài chùm hoa trắng nhỏ xíu. Bây giờ thì tôi đã hiểu ...
Gã ôm đàn và hát:
“Chàng Trương Chi đi đâu
bỏ lại dạ sầu cho em
bỏ lại dòng sông bạt gió
Con sáo sang sông bạt gió
Con xít thương ai, lội sông, lội sông ... tìm ai !
Thương nhau, quấn quít lá trầu cau
Yêu nhau, hóa đá đá chờ nhau
Thương cả nhịp cầu cầu qua sông
Yêu cả mối sầu sầu thương em
Thương cha con sáo bé bỏng thủy chung của mẹ
Thương anh con sáo đứt ruột chờ mong của mẹ..”
Chiều cuối đông gió bấc dìu dặt đầy đồng. Xa xa, những cánh buồm trên sông Trà Lý vẫn thấp thoáng ẩn hiện trên đồng cải ven sông. Đâu đây vẫn văng vẳng tiếng cò phía ngoài con sông rộng.
Sương mờ giăng từ hệ thống tưới nước trong vườn nhà gã làm tôi cảm thấy lạnh và cô đơn....
Tôi im lặng nghe gã kể và nói rất nhiều dự định của gã... Rồi tôi cũng phải bay về đã gần hết tháng Chạp.
Chiều hai chín Tết, tôi nhận được quà từ gã. Một bộ sưu tập tổng hợp tiền các nước, một cây mai trắng và một cây Nguyệt quế được đóng gói và bảo quản rất cẩn thận. Tất cả đều ra hoa màu trắng muốt tỏa thơm dịu dàng tinh khiết... Bồi hồi cảm xúc tôi liền vội vàng ghi chép lại bài viết này . Và đặc biệt hơn, tôi còn phải cảm ơn gã, cảm ơn bạn Quế Chi cùng câu chuyện của gã đã làm tiền đề cho lời ca khúc XÔN XAO MÙA GIÓ:
“Mênh mang mênh mang chiều đông.
Lay lay vườn hoa cải vàng.
Ơ kìa chiếc áo tứ thân.
Ẩn hiện làm tôi bâng khuâng.
Phải lòng người buông câu hát
Hồn tôi lạc giữa mênh mông
Ngẩn ngơ ngẩn ngơ câu quan họ
Để tôi lạc giữa cánh đồng chiều
Đồng vắng, tôi lạc giữa xôn xao mùa gió,
tôi lạc giữa âm thầm mưa bụi.
Vướng vào chiếc áo tứ thân.
Vương vào đôi mắt thơ ngây.
Này gió, xin gió đừng làm hoa cải ngừng lay.
Vẩn vơ, tôi đi tìm trong những câu thơ.
Tìm áo tứ thân để tôi lạc giữa chính mình.
Buông lơi buông lơi câu à ơi
Thanh âm vang lên câu tự tình
Mênh mang mênh mang chiều đông.
Để tôi ngẩn ngơ nhớ thương một người”
Lương Duyên Thắng