
- Lý luận - Phê bình

Gom về thương nhớ
Thứ năm - 20/08/2026 12:10

GOM VỀ THƯƠNG NHỚ
(Về tập thơ mới “Lá hát” của Bùi Lan Anh - NXB Văn học, 2026)
Nhà thơ Hồng Thanh Quang
Một tập thơ nhỏ, dung lượng không nhiều nhưng đong đầy những niềm thương từ những đoạn đời khác nhau. Tập thơ của một người đàn bà dù trong hoàn cảnh nào vẫn không ngừng kiếm tìm hạnh phúc. Ngay cả khi hạnh phúc ngỡ như đang được sở hữu trong vòng tay nồng nàn và chật chội của chính mình. Thực sự “Đi tìm hạnh phúc” là bài thơ vào hàng điển hình nhất, thật nhất và lay động nhất của Bùi Lan Anh trong tập “Lá hát”. Hình ảnh người đàn bà trong hành trình kiếm tìm hạnh phúc thật nhiều sắc màu, tâm trạng, tư thế và cảm hứng. Này đây:
“Trong cuộc hành trình em đi tìm hạnh phúc
Chân không giày
Tóc xấp xõa bờ vai
Ánh mắt cháy bừng
Nụ cười thơ ngây.
Em đã đi vào vườn ai
Trái chín vàng, hoa màu sặc sỡ
Nhưng lệ em đã thấm ướt mảnh vườn lung linh đó
Chát đắng vị quả mềm, nhức nhối mùi hoa
Em đã đến cánh rừng xa...”
Cuộc sống chẳng bao giống những điều ta ấp ủ, dựng xây trong tâm tưởng. Càng khát thèm hạnh phúc thì ta càng dễ vấp phải những điều bất như ý. Đặc biệt nếu đó là một người đàn bà đẹp. Và nàng thơ đã âm thầm tâm sự:
“Ước trong đó những tòa lâu đài tráng lệ
Con tim em đau vò xé
Khi bước chân lạnh lùng của dối trá bủa vây
Em đã đến rồi biển biếc nơi đây
Mong từ khơi xa đến với em
cánh buồm thắm đỏ
Mỏi mắt rồi...
chỉ thấy bên mình bão tố
Bên những con dã tràng
chân em khuỵu xuống bờ xa
Rã rời trên dặm đường em qua
Mắt mờ lệ, con tim yếu đuối
Vẫn xa xôi ôi những gì quý báu...”
Bài thơ này, trích đoạn nào cũng thấy cảm xúc. Đặc biệt là đoạn cuối:
“Em không mở cửa vườn sợ chim bay đi
Để chẳng còn ai cùng em nâng niu chùm quả dại
Đắng cay nên khát thèm hoa trái
Quả dại ngọt ngào đọng mãi bờ môi
Trong chiều mùa thu xa xôi
Em thầm thì gọi:
Quả dại của tôi!”
Bùi Lan Anh luôn làm thơ theo đúng tâm trạng của mình, tâm trạng của “lá hát”, tùy theo những cơn gió quấn quýt, xô đẩy, giày vò, tàn phá trái tim nhạy cảm với vô vàn nữ tính của mình. Thơ chị giản dị, dù rất không đơn giản. Chị làm thơ như chị sống, không nương nhờ đồ điểm trang, những thủ pháp không cần thiết. Thơ chị không dành cho những ai thích lập danh bằng chữ nghĩa. Nói cho cùng, lá hát đâu để làm gì, chỉ đơn giản vì không thể không hát khi gặp gió.
“Tình yêu không là ngọn gió,
gió đến rồi lại bay đi,
một gợn buồn xanh trên cỏ,
bước chân của gió thầm thì
Tình yêu không là giọt nắng
chói chang nắng lại nhạt nhòa
chiều buồn khi không còn nắng
thương ai... hồi chuông vang xa.
Tình yêu không như tuổi xuân
chảy ào rồi dần tắt lụi
Hôm nay ai ngồi ngơ ngác
hái đi một nắm hoa tàn
Anh ơi... Tình yêu thời gian
muôn đời trong ta trẻ mãi
đến khi mồ đầy cỏ dại
Tình yêu vẫn thuở đầu tiên
và em bên anh thần tiên
Tình yêu xóa bỏ ưu phiền...”
Không hiểu lắm về Don Juan (ấy là tôi có cảm giác như thế) nhưng chị cũng như nhiều mỹ nhân kim cổ, dường như vẫn muốn ít nhất một lần gặp phải Don Juan.
“Này chàng trai...
cánh bướm mộng của đời
đậu vào mắt anh nồng cháy,
những đốm lửa đỏ dậy
đậu vào môi nóng của anh
Hương đời phóng túng
ẩn trong tóc rối thương yêu
Biển trời rộng mát, buổi chiều
êm dịu như vào ngực anh.
Anh hay là thiên nhiên,
ở nắng gió, ở sắc trời,
ở cỏ hoa, cây lá.
Tôi chạy đến hương đất lạ
gặp cánh tím dịu dàng
tôi mê mẩn đắm say.
như đám mây, như đám mây
vẫy lời giã biệt
khi tim tôi vẫn còn rung lên trước anh tha thiết.
Sao anh lại xa tôi”
Không biết cuộc đời đã có khoảnh khắc nào chiều lòng “Người-đàn-bà-thơ” của quê lúa này chưa?
“Lá hát” có thể được như tuyển chọn của những khúc thơ. Có khúc hát dành cho tuổi mục đồng, viết từ cách đây gần nửa thế kỷ, như bài “Cây hồng”, thực hồn nhiên và dễ thương, và rất có tình: Cái lá biết thở
“Trong nắng phập phồng
Mắt lá tròn mở
Ngây thơ lạ lùng
Cái nụ biết lo
Ngày hoa sắp nở
Nên nụ may cho
Đàn con áo đỏ
Cành biết vẫy gió
Chào chị mây xanh
Mang ngày nắng đẹp
Cho cây vươn nhành
Cái rễ cần cù
Chắt trong lòng đất
Hoa hồng thắm sắc
Chào mùa hè sang...”
Có những cảm giác thật thà, rất trực giác mà vẫn bay bổng trong ấn tượng từ những câu chuyện cổ tích:
“Sóng say với ánh trăng rằm
Đêm khuya sóng vẫn rì rầm hát ca
Gió vít cong rặng thông già
Vi vu đệm nhạc tiếng bà ru xa
Bầu trời như cái bánh đa
Trăng là chiếc quạt, sao là vừng thơm”
Có cảnh nỗi đau tưởng nhẹ nhàng mà se sắt từ hồi ức của tình yêu cũ. Tình yêu cũ luôn trẻ, không thể già đi vì đã kết thúc ở khoảnh khắc vĩnh viễn chia ly:
“Giọt này uống nốt giùm em
Nắng chiều vàng thế ai đem đi rồi”
Tôi không biết nhiều về đời thực của Bùi Lan Anh. Nhưng đọc thơ chị, tôi tìm thấy không ít những sự đồng thanh, đồng điệu. Rốt cuộc, tới gần cuối con đường làm báo trong xã hội này, trong lòng chúng tôi vẫn nâng niu như dư hương từ các mùa sen cũ, những mùa sen đã từng được có trong cuộc đời. Như một cách gom về những thương nhớ cho thơ:
“Thoảng thoảng mặt hồ những dáng ong
em mềm
em chúm chím
em cong,
em làm cơn gió như chùng lại,
gói những mê man ướp những tình”.
Hà Nội 29/3/2026
Hồng Thanh Quang



