Danh mục
- Tác giả - Tác phẩm
- Trang văn
- Trang thơ
- Văn học dân gian
- Lý luận - Phê bình
- Mỹ thuật - Âm nhạc
- Góc chia sẻ
- Giới thiệu
Video
Tin mới nhất
- Người chiến thắng
- Sự tích con dế mèn
- Đi đâu từ tối đến giờ
- Nụ hôn bên dòng Isar
- Khi ngôn ngữ cất tiếng hoan ca
- Hương Tích
- Thiền trong ngày mưa bão
- Người đàn bà hát trong mây
- Đồng dao khát vọng
- Bà tôi
- Khúc lũ
- Sự tích bánh đa vừng
- Tên địa danh trong quan họ cổ
- Những đứa con của Mặt Trời
- Trở về với yêu thương
Kết nối link
- Trang văn
Ngôi nhà xây dở
Thứ ba - 31/03/2026 09:14
(Ảnh: Nguyễn Trọng Bằng)
NGÔI NHÀ XÂY DỞ
Trên trời, sao sáng lấp lánh. Tôi cố căng mắt nhìn, càng nhìn càng thấy sao nhiều hơn, đầy hơn thay nhau nhấp nháy, tinh nghịch. Anh Hiền gặp may rồi, mai làm nhà tha hồ khô ráo. Tôi thầm nghĩ và phấp phỏng chờ đợi. Cả tháng nay, mấy cụ già trong làng loay hoay bấm “ngày lành tháng tốt” cho anh xây nhà. Đợi ngày tốt thì phải sang tháng sau. Anh cười, chiếc răng leo lộ ra, trông thật hóm hỉnh:
– Cháu tính ta cứ làm đại đi. Bây giờ thì ngày nào nắng là tốt. Đài báo dịp này nắng, các cụ ạ!
Bà tôi ký cách ngoáy cối trầu; dưới ánh trăng vằng vặc, tóc bà càng như bạc thêm. Chợt bà ngẩng lên, vứt miếng trầu đang nhai đi và nói lúc to lúc nhỏ, như đang nói chuyện với ai:
“Nghĩ mà thương thằng Hiền cối cút từ bé. Bố thì nằm xuống trong trận đánh nhau với Tây ở Điện Biên. Đến mười tuổi mẹ lại bỏ con vì bom thằng Mỹ. Tuy nó sống đầy đủ, học hành đến nơi đến chốn, làng xóm đùm bọc nhưng nhiều khi nó cũng tủi thân vì thiếu tình cảm bố mẹ. Bây giờ, làng xóm hợp sức làm nhà, gây dựng gia đình cho nó. Thật là tình làng, nghĩa xóm như bát nước đầy.”
Bà nói về anh Hiền, khiến tôi nhớ tới hồi nào anh vừa từ đơn vị khoác ba lô về làng. Mới đi bộ đội có hai năm mà trông anh chững chạc hẳn ra. Bà tôi, mẹ tôi mừng quá cứ đứng ngây ra, nước mắt nhạt nhòa. Còn tôi thì được thể lên mặt với lũ bạn trong xóm là mình có người anh đi bộ đội đã từng đánh vào dinh Độc Lập ở Sài Gòn năm 1975. Tôi chỉ có một anh là con ông bác ruột. Anh cũng chỉ có hai anh em tôi là em con ông chú, vì bà tôi có hai người con: bố tôi (hiện đi bộ đội) và bác tôi.
Sáng mai anh bắt đầu đổ móng làm nhà. Gạch, mẹ tôi chuẩn bị từ mấy năm trước. Vôi, xi măng, ngói, hợp tác xã cho người chở đến hôm qua. Tôi đoán đến đến ngày kia ngày kìa nhà sẽ xây xong, quét vôi xanh thật mát.
Tôi nhớ cái lần anh thằng Tèo cưới vợ. Hôm ấy chao ôi là lắm pháo. Dây pháo treo từ cây bưởi gần chấm đất. Đám nước dâu vừa chạm đến ngõ pháo đã thi nhau nổ “đẹt, đẹt, đẹt, đùng”. Khoái quá, nhưng thằng Tèo giữ chẳng cho đứa nào đến gần nhặt pháo sót. Nó “cậy” nhà nó đấy. Ai chả biết! Còn tôi, bao giờ đám cưới anh Hiền, nhất định tôi sẽ cho chúng nó nhặt. Nghĩ đến bọn bạn nhìn mình đầy thiện cảm, rồi chỗ này “đẹt”, chỗ kia “đẹt”, tôi bất giác mỉm cười sung sướng. Tôi mong ngày vui đó của anh quá.
Tiếng ồn ào làm tôi ngước mắt. Các cụ, các bác đến khá đông. Tiếng cười nói râm ran. Họ đến giúp anh tôi làm nhà. Nhưng anh tôi lại đi đâu rồi. Mẹ tôi và bác chú nhiệm qua lại hướng dẫn mọi người làm. Mãi hôm sau mới biết anh đang tát nước chống hạn ở ruộng thí nghiệm kỹ thuật của thanh niên. Xế chiều anh mới về đánh vữa với bà con.
Nhà đã xây đến lưng chừng. Chỉ mấy ngày nữa là anh Hiền được ở nhà mới. Tôi sẽ đưa cái chõng sang hiên anh mà nằm cho mát, lắng nghe bà kể chuyện cổ tích, thú biết bao nhiêu!
Vậy mà, sáng 18-2-1979, tôi bừng mắt dậy thấy bốn gian nhà như rộng ra, rất vắng. Tôi chạy ra đường, chỗ nào cũng có người tụ năm tụ ba bàn tán xôn xao. Ai cũng chửi quân Trung Quốc. Nhà nào đài hết pin chạy khắp xóm để vay. Thì ra bọn giặc bành trướng Trung Quốc đã xâm lược nước ta.
Mấy hôm sau, lác đác có người bồng bế con từ Cao Bằng, Lai Châu sơ tán về xóm tôi. Có người lạc con khi bị bọn giặc Trung Quốc đuổi theo. Có người nhà cửa bị đốt, bị cướp sạch. Câu chuyện về một em bé mười tuổi bị chúng buộc hai chân vào hai con ngựa chiến, rồi quất cho ngựa chạy làm mọi người lặng đi, nước mắt tràn ra. Cả làng tôi sôi sục căm giận, mất hẳn vẻ bình lặng thường ngày.
Bóng nắng gần tròn thì mẹ tôi đi làm về. Chẳng kịp cất đôi quang gánh, mẹ tất tả đi vào bếp, nơi bà đang nấu cơm:
– Anh Hiền đi bộ đội đấy, bà ạ!
Bà sững sờ nhìn mẹ tôi. Tôi giật thót người. Thế là thế nào? Anh mới giải ngũ cơ mà! Thì ra mấy ngày nay anh lên huyện đội xin tái ngũ. Bất giác tôi nhìn sang bên cạnh. Ngôi nhà sắp cất mái. Những hàng gạch xây dở, vết vữa chưa khô, loang lổ. Cái bay đặt cạnh chồng gạch; thùng vữa trên nền gạch chờ xây tiếp… Bà tôi vùi vội nồi cơm, lọm cọm từ bếp ra đứng nhìn sang ngôi nhà bên ấy. Bà cứ đứng nhìn trân trân như thế, chợt bà quay đi, cặp mắt trắng đục nhoà đi: “Bố tổ nó, hết giặc Mỹ lại đến giặc Tàu!”
Thế là anh Hiền lại lên đường. Mẹ tôi tất bật kếm cái nọ, tìm casikia. Cái ba lô hồi chống Mỹ của anh được khâu lại chắc chắn. Bà tôi tần ngần ra vào. Cuối cùng không ghìm được, bà cầm tay anh Hiền run run: “Thế.. thế bao giờ mày lấy vợ, hử con?” Anh cười, nụ cười sao mà hiền lành: “Bà ơi, đến bao giờ thắng quân Trung Quốc, bà ạ”.
“Bao giờ thắng quân Trung Quốc”. Thế là bà và mẹ tôi lại tiếp tục những ngày chờ đợi, như đã từng chờ đón bố tôi đánh Mỹ trở về. Những tràng pháo rồi đây sẽ nổ rất giòn trên quê hương, mừng ngày thắng trận; mừng những ngôi nhà tiếp tục được xây.
Đỗ Thị Mai Hương
15 tuổi, Thống Nhất, Hưng Hà Thái Bình
--------
Giải B văn cuộc thi “Viết về thế hệ trẻ Việt Nam anh hùng” do báo Thiếu niên Tiền Phong tổ chức năm 1980