Danh mục
- Tác giả - Tác phẩm
- Trang văn
- Trang thơ
- Văn học dân gian
- Lý luận - Phê bình
- Mỹ thuật - Âm nhạc
- Góc chia sẻ
- Giới thiệu
Video
Tin mới nhất
- Tựa một giấc mơ
- Nhớ tìm tôi nhé - Bùi Đại Dũng - AI
- Con đi học
- "Búp trên cành" yêu thương
- Cho bông vàng hạt mẩy
- Trong hương gió
- Nói với em
- Sen hồng Vô Ưu
- Diệu khúc Sen
- Nắng sớm
- Cánh ve
- Thoát chốn mê
- Ông tôi
- Búp trên cành Đồng Nai: Khu vườn của mơ ước...
- Khúc Thiên duyên - Trần Huyền Tâm - AI
Kết nối link
- Trang văn
Hạt điều - tinh hoa Bình Phước
Thứ hai - 20/04/2026 10:35
(Ảnh: Pixabay)
HẠT ĐIỀU - TINH HOA BÌNH PHƯỚC
Đố bạn hạt gì có dạng hình hạt đậu lớn, lớp vỏ ngoài thường có màu xám xanh khi còn tươi và sau quá trình phơi khô sẽ chuyển sang màu nâu? Hạt thường nhẵn có trọng lượng thường từ 3–5g (một hạt)? Không nào khác, đó chính là hạt điều – món quà tinh thần và là tinh hoa ẩm thực quê hương tôi, Bình Phước.
Hạt điều là hạt từ cây điều, cây công nghiệp hay còn gọi là đào lộn hột. Hạt điều có vị rất ngon, béo bùi và hàm lượng dinh dưỡng cực kỳ cao nên được sử dụng như một món ăn nhằm bổ sung dưỡng chất và hỗ trợ giảm cân do lượng calo nhiều nhưng ít béo. Tôi thật tự hào khi được lớn lên trên mảnh đất sản sinh ra số lượng hạt điều lớn nhất thế giới - Bình Phước. Hạt điều Bình Phước được đánh giá có chất lượng vượt trội. Ôi, không thể tin nổi trên đời này lại có một loại hạt vừa ngon vừa hữu dụng như vậy!
Nhiều người so sánh tinh hoa quê tôi với hạt dẻ Trùng Khánh, cho là như nhau, chẳng có gì đặc biệt, mà ở Trùng Khánh còn cảnh sắc đẹp hơn. Dù Bình Phước vẫn chưa được nổi tiếng như Trùng Khánh, nhưng được lớn lên ở nơi sản xuất hạt điều, đắm mình trong phong cảnh bình dị mà nên thơ của Bình Phước, hiểu được sự kỳ công và tình cảm thiện lành của người nông dân Bình Phước là như thế nào… thì đối với tôi, dường như mọi thứ dính đến cái tên “hạt điều Bình Phước” đều là “tuyệt hảo”.
Việc thu, hái hạt, trái điều… là rất quan trọng, không chỉ đảm bảo chất lượng mà còn giúp cho việc bảo quản hạt và chế biến hạt dễ dàng. Thu hái trên cây đối với diện tích vườn nhỏ hoặc số có ít, đặc biệt khi cần thu hoạch hạt của một số cây có giống tốt mọc xen với nhiều loại khác, thì cách tốt nhất là thu hái trên cây khi hạt đã chín hoàn toàn. Vì thế khi thời điểm điều chín, đi dọc theo những con đường trồng điều bạn cũng có thể thấy rất nhiều cô, dì, chú, bác quê tôi đang cặm cụi dùng sào, vợt hốt điều. Ngoài ra, người dân quê tôi còn tỉ mỉ đến từng gốc cây nhặt trái ở dưới đất ngắt để lấy hạt. Còn trái thì sẽ tập trung thành đống cho bộ phận chế biến trái để có thể sử dụng làm nước giải khát, rượu, hay thức ăn… Khi bạn thấy nông dân quê tôi đang ngồi chòm hỏm làm gì, thì không phải là họ nghỉ mệt đâu mà hổng chừng là đang ngồi nhổ từng trái điều bỏ vào xô đó!
Sau khi thu, hái điều về cũng là xế chiều. Ồn ã tiếng xe cộ sau ngày làm mệt nhọc không thể nào thiếu được hình ảnh những chiếc xe chở những bao điều đầy ắp. Nếu muốn chở những bao điều thì cũng phải là người lái xe chắc và tốt. Nhiều người già, cỡ 60–70 tuổi, rảnh rỗi ở nhà thường lấy cái mâm ra chỗ thoáng mát, đổ bao điều ra rồi ngồi cạo. Cạo điều đối với tôi cũng không phải là dễ bởi phải sử dụng cái dao dài cỡ 10cm, lưỡi dao dài tầm 2cm, cạo cho điều phải thật sạch vỏ mà cũng không được cào sâu vào thịt điều. Tôi có lần lỡ cạo vào tay. Ôi nó đau không thể tả nổi! Chỉ cần cạo được một hạt điều không sâu mà sạch vỏ thì đó cũng được gọi là “tuyệt tác” của một đứa hậu đậu như tôi.
Sau đó, hạt điều được đem đi bán cho các nhà máy, hoặc được dùng làm những món ăn ngon ngọt và nhiều chất dinh dưỡng như: gà xào hạt điều, chả cá thát lát sốt hạt điều, sữa hạt điều kỷ tử hạt chia, điều xào muối, kẹo điều,… Kể đến đây nước miếng tôi đã tứa ra. Đó cũng là những món ăn mà người dân quê tôi thường chiêu đãi khách quý đến nhà. Vào các dịp lễ quan trọng, món tinh hoa “độc nhất vô nhị” này còn được dâng trời, hay đem đến xứ khác để mọi người được thưởng thức. Ngoài ra, điều còn có thể chữa rất nhiều bệnh.
Nếu có dịp rảnh từ tháng 11 đến tháng 3 thì bạn cũng có thể đến thăm những vườn điều và thưởng thức hương vị từ điều - niềm tự hào của quê hương tôi. Đây là thời điểm hoa điều nở rộ. Có thể bạn sẽ mất hàng giờ với việc say mê ngắm nhìn những bông hoa điều với vẻ đẹp vô cùng lạ mắt. Từng tia nắng len lỏi lọt qua vòm lá xanh. Tiếng của những con vật và tiếng chim kêu “chít chít…”. Lúc đó bạn sẽ cảm thấy thật nhẹ nhõm và thốt lên: “Sao lại có vùng đất hoàn hảo đến mức này mà nay mình mới biết đến”.
Nếu vì quá bận rộn với cái Tết quê mình thì bạn cũng có thể trải nghiệm cuộc du ngoạn đến quê tôi vào mùa hè. Bình Phước sẽ giúp bạn quên đi cái nắng nóng khi được hòa mình vào màu xanh thiên nhiên kỳ thú nơi đây.
Cỡ đầu tháng 6 là mùa điều nở rộ nhất. Vì thế, khi vào vườn điều, bạn có thể được tận mắt ngắm nhìn những quả điều với màu đỏ, vàng. Tính hiếu khách của người dân quê tôi sẽ khiến bạn thấy hứng thú khi tham quan vườn điều. Họ có thể giúp bạn trải nghiệm hái từng quả điều từ trên cây. Họ cũng có thể giúp bạn không bị muỗi đốt bằng cách chuẩn bị nhang muỗi và quần dài cho bạn. Ngoài ra, bạn còn có thể trải nghiệm cạo điều cùng với những người nông dân hoặc tới thăm một số cơ sở làm những món ăn từ điều. Một số cơ sở có thể cho bạn ăn miễn phí để đưa ra lựa chọn có mua hay không những sản phẩm từ điều.
Khi ăn điều, nhiều người sẽ không chú ý quá nhiều về cách thưởng thức nó, nhưng theo tôi bạn nên biết cách ăn để cảm nhận. Nếu món ăn đó như kẹo điều có rất nhiều tầng, thì bạn có thể ăn kết hợp các tầng, nhưng không nên ăn một lần hết một cái, coi chừng mắc nghẹt. Khi ăn những món thực phẩm từ hạt điều, có thể bạn không nghĩ đến việc người nông dân quê tôi khổ cực thế nào để có được nó, để rồi trân trọng nó... Nhưng tôi chắc chắn một điều, sau khi thưởng thức miếng đầu tiên, bạn sẽ phải thốt lên: “Mèn đét ơi, nó ngon!”.
Tôi rất mong ngày càng có nhiều người biết đến món ăn có hương vị ngon lành này của quê hương tôi. Điều này đang trở thành hiện thực, bởi số lượng khách du lịch đến quê hương tôi để thưởng thức ẩm thực tinh hoa và phong cảnh hữu tình độc đáo ở Bình Phước ngày càng nhiều.
Hãy trải nghiệm để hiểu được lý do vì sao tôi lại gọi hạt điều là “tinh hoa Bình Phước”!
Nguyễn Hồng Yến Ngọc, 15 tuổi
Học sinh Lớp 9A1, Trường THCS Thác Mơ
68, Cách mạng tháng 8, Phường Phước Long,tỉnh Đồng Nai