Danh mục
- Tác giả - Tác phẩm
- Trang văn
- Trang thơ
- Văn học dân gian
- Lý luận - Phê bình
- Mỹ thuật - Âm nhạc
- Góc chia sẻ
- Giới thiệu
Video
Tin mới nhất
- Tựa một giấc mơ
- Nhớ tìm tôi nhé - Bùi Đại Dũng - AI
- Con đi học
- "Búp trên cành" yêu thương
- Cho bông vàng hạt mẩy
- Trong hương gió
- Nói với em
- Sen hồng Vô Ưu
- Diệu khúc Sen
- Nắng sớm
- Cánh ve
- Thoát chốn mê
- Ông tôi
- Búp trên cành Đồng Nai: Khu vườn của mơ ước...
- Khúc Thiên duyên - Trần Huyền Tâm - AI
Kết nối link
- Góc chia sẻ
Nghĩ thoáng một chút lòng sẽ nhẹ nhàng hơn
Thứ năm - 16/04/2026 15:31
(Ảnh: Minh Tran)
NGHĨ THOÁNG MỘT CHÚT CHO LÒNG NHẸ HƠN
(Đào Thanh Bình)
Tết Bính Ngọ 2026, với nó, là một Tết đặc biệt, bao nhiêu năm, ngày cúng Ông Táo, cúng Tất Niên hay Mồng Một Tết, không về ba mẹ đẻ, cũng ở bố mẹ chồng hoặc trụ cột tại ngôi nhà chung của mình.
Năm nay, con dâu thứ sinh giáp Tết, nên nó tập trung con đẻ, con nuôi, cháu chắt, “tất niên” sớm vào 21 tháng Chạp, từ cúng Ông Táo đến qua mồng Ba Tết, là ai về nhà nấy, 4 nếp nhà nhỏ tự ấm cúng bên nhau.
Tự dưng các con cũng lục tục đến tết mẹ sớm. Đứa cành mai, cành đào; đứa hộp trà, hộp mứt; đứa sủi cảo lấy may, đứa lại thêm chục bưởi, cặp rượu… tíu tít. Rồi học trò, đồng nghiệp, cứ như nghe được tiếng lòng, từng lẵng quả, chậu hoa, từng cân giò, cặp chép đến đôi gà đông cảo… cũng tụ về sớm hơn mọi năm. Chưa Tết mà nhà đã đủ cả, khiến lòng người cũng náo nức hơn.
Không còn nặng lòng đợi 29 – 30 Tết mới tất niên.
Không cần cầu toàn phải đủ mặt, đủ người, đủ con trai, con dâu, con đẻ, con nuôi và cháu chắt.
Không ép nhau tất cả tụ về một ngày, bởi, dù “có thiên thời”, không chắc có “địa lợi”, “nhân hòa”.
Nghĩ thoáng một chút, tự nhiên, Người Bà Nội quen trụ cột, bỗng dưng thành nhàn tênh, nhẹ tênh như người “không gia đình”.
Tết Bính Ngọ 2026, nó cũng cáo lỗi U chồng, ở lại Hà Nội, tâm trí để cả vào việc trực sinh, đón cháu nội thứ 6 chào đời.
24 tháng Chạp, nó chuẩn bị hai Lễ về hai U. Ngày U đẻ còn sống, dù hai nhà cách nhau vài trăm mét, auto thuyền theo lái, vợ chồng nó vẫn đi qua nhà ngoại, về thẳng nhà nội. U đẻ đi xa đã 10 năm rồi, nhiều người khuyên nó, phải trọng người thiên cổ, ghé U đẻ thắp hương xong hãy về U chồng, nhưng, nó quen rồi, bon thẳng U chồng. Mang quà du lịch Trung Quốc & lì xì Tết về sớm cho U, tất nhiên thêm túi Lễ nhờ U thắp hương gia tiên ngày Tết.
U chồng nó dù kém U đẻ gần 10 tuổi, cũng đã gần 90. Và dù ngót nghét 90 nhưng U lại rất hiện đại. Ông Xã nó cũng có thời gian dài Tây học nên tư tưởng cực kì thoáng. Được U nghĩ thoáng, chủ động cởi mở, lại thêm Ông Xã không nặng nề chuyện hương khói, lễ tết, nên nó cũng rất nhẹ lòng.
Hôm 11 tháng 10 âm lịch, nhằm ngày Giỗ Bố, nó đi công tác nước ngoài, đúng dịp Thím chồng ở quê bệnh nặng, gần đất xa trời, U chồng muốn đi thăm, gặp Thím trước khi mất, thế là Giỗ Bố chẳng quan trọng bằng đưa U đi thăm Thím, chỉ có thể chọn một, chồng nó đành Bỏ Giỗ.
Hôm 26 tháng 10 âm lịch, Giỗ Mẹ nó, nhằm đúng ngày Cậu ruột của chồng cưới con, thế là Giỗ Mẹ chẳng bằng đưa U đi đám cưới nhà Cậu. Nhà nó bình thường đi đâu cũng đi cả đôi, nay phải chia hai, vợ về Giỗ Mẹ, chồng về đưa Mẹ đi ăn cưới.
Lý lẽ của U chồng và vợ chồng nó rất đơn giản:
Cốt là Người Sống chứ Người Chết năm nào chả Giỗ.
Cốt Người Sống, đám cưới cả đời một lần, chứ Người Chết năm nào chả Giỗ.
Nhiều người trong anh em, họ hàng, kể cả anh em bên chồng thấy cứ sao sao, hỏi nó, còn tưởng hay vợ chồng nó ly thân rồi, thực ra chỉ là câu chuyện lựa chọn ưu tiên thôi.
Con trai nó cũng thắc mắc. Thằng bé không dám nói với Ba, nhưng băn khoăn hỏi Mẹ:
- Thế, có khi con khắt khe với vợ quá. Hôm Giỗ Ông Ngoại mà Mẹ ở Trung Quốc ấy, bên nhà vợ con có đám cưới anh em họ gần, vợ con muốn ở lại ăn cỗ lắm, nhưng con chốt, chữ hiếu làm đầu, Giỗ Ông không được bỏ, nhất là Mẹ đi công tác nước ngoài không về được, anh là con cả của Mẹ, về đến Thái Bình không về giỗ, họ hàng, các bác, các cô chú mắng chết, có khi nhiếc lây sang Mẹ không biết dạy con. Đám cưới không dự có thể gửi phong bì, đợi các em sinh con thăm hỏi đi lại lâu dài với nhau. May vợ con nó cũng nghe lời.
- Ừ, con là theo nếp nhà Bà Ngoại với mẹ. Còn mẹ thuyền theo lái gái theo chồng, U chồng của mẹ quan điểm thoáng, nên mẹ dặn Ba: Bà còn sống, Bà cần gì cứ phải hết lòng, mẹ không trách, không làm khó Ba. Người đứng giữa khổ lắm.
- Con hiểu rồi. Con nhớ câu chuyện: “Ai Là Mẹ?”, mẹ kể ngày còn bé, có hai người cùng nhận là mẹ của một cậu bé. Không có bằng chứng rõ ràng để phân xử, quan tòa liền vẽ một vòng tròn, đặt cậu bé vào giữa vòng tròn, rồi giao cho hai người mẹ giằng em bé về với mình. Kết quả, quan tòa xử cho người mẹ buông tay với lời giải thích: Người mẹ thương con thực sự sẽ là người buông tay, vì sợ con đau. Đó chính là mẹ đẻ.
- Cũng không hẳn… thực ra, mẹ cũng … thoáng, và thấy, chính mẹ cũng được thoải mái hơn với quan điểm ấy.
- Hì hì… dễ người dễ ta mẹ nhỉ?
Quả thực, dễ người, dễ ta. Nó mang quà & Lễ Tết về, được U chồng cởi mở:
- Con nó sinh nở, mẹ nó cứ ở lại với con, lúc nào về cũng được, nó con đầu không có ai là khó khăn lắm. Mà năm nay không về được cũng không sao.
Thế là cả Tết, hai 60 ++ cứ tung tẩy:
22 cúng Ông Táo tại gia, hai vợ chồng già “chén thù chén tạc” thụ lộc;
23 ăn cỗ cúng Ông Táo nhà dâu Út;
29 ăn cỗ tất niên nhà dâu thứ; rồi quay về tất niên nhà mình;
Giao thừa đi xông đất hai nhà cho hai anh sinh đôi;
Sớm mồng một đã lại thảnh thơi sắm túi ba gang, ngồi đợi con cháu đến mừng tuổi, “chúc thọ”;
Chiều mồng một trả cháu cho vợ chồng con trai, nó diện áo dài truyền thống cùng em gái đi lễ chùa, coffee check in sống ảo.
Mồng hai, mồng ba rồi mồng bốn, dạo quanh Hà Nội, thăm tết nhà các con, các cháu.
Qua mồng, vi vu Côn Đảo thăm Cô Sáu, rồi khai xuân bên đông, bên tây, rồi sinh nhật, cứ gọi là tíu tít cả tháng Giêng.
Nhưng văn hóa khi đã trở thành giá trị, là thứ ngấm vào máu thịt. Mấy chục năm được U Mùi dạy dỗ, làm gương, rồi cả chục năm dóng dựng cho các con cháu, nó cũng không bỏ ngay được lễ giáo. Vẫn biết U chồng nghĩ thoáng, mà lòng dạ chả yên, nó xếp lịch về rằm tháng Giêng với U… cơ mà lại lỡ (quả thực vì phải ở bên cháu sơ sinh), tận 20 tháng Giêng, hai 60++ cùng vợ chồng em gái về ăn Tết muộn với U chồng.
Bữa cơm quê, dù Tết muộn vẫn đủ món: gà quê, nem truyền thống, canh măng lưỡi lợn và nhiều thứ khác nữa. Ba đôi trẻ U60, U70 và U chồng ngót nghét chín chục, miệng ăn, miệng nói rộng ràng, ấm áp lắm. Dù không uống rượu, bữa trưa vẫn kéo dài hơn thường lệ, từ 11h30 đến tận 13h30, thấy U chồng khỏe mạnh ngồi cùng, rổn rảng trò chuyện, nó mới thực sự yên tâm, về Tết muộn bên ngoại.
Hôm ấy, hương lễ U Mùi xong, chung lối cầu thang trên tầng xuống, em gái nó, mắt hoe đỏ:
- Buồn chị nhỉ! Bây giờ có về thắp hương là thỏa lòng mình thôi chứ Bà có biết đâu, có trò chuyện được đâu, chị em mình toàn tự nói với mình thôi… Cả mấy nhà, chỉ còn nhà chị còn U chồng, nhà anh Minh còn U vợ. Chị nhớ, về thăm Bà Trần Lãm thì rủ chúng em cùng về, còn được đi cùng nhau, còn được ăn cơm trò truyện cùng Bà xuyên trưa, ngày nào, ngày ấy, chính là Tết chị ạ!.
Cầu cho U chồng nó sống qua 100 tuổi, để chồng nó được chăm sóc U nhiều thêm nữa, và nó được ăn Tết với U thường xuyên hơn không cần đợi tận 365 ngày.
U với con, đều đã vào Tuổi Vàng, cái gì làm được thì làm cho nhau, cái gì nhẹ được thì cũng nhẹ đi thôi, để Tuổi Vàng được hạnh phúc.